არჩევნები, პანდემია, მედიის მდგომარეობა და სააკაშვილი - ომბუდსმენის 2021 წლის ანგარიში

საქართველოს სახალხო დამცველმა ნინო ლომჯარიამ, უფლებათა დაცვის დღესთან დაკავშირებით, 2021 წელს ქვეყანაში ადამიანის უფლებათა დაცვის მდგომარეობის შემაჯამებელი ბრიფინგი გამართა.

ომბუდსმენმა პანდემიასთან ბრძოლაში ხელისუფლების მიღებული გადაწყვეტილებები გააკრიტიკა, ისაუბრა თვითმმართველობის არჩევნებზე დარღვევების შესახებ და მედიის მიმართ შექმნილ გარემოს მტრული უწოდა. ასევე, ლომჯარიას თქმით, სააკაშვილის მიმართ სამართლიანი სასამართლოს უფლება დაირღვა.

პანდემია

ნინო ლომჯარიას თქმით, პანდემიისას მთავრობის გადაწყვეტილებებმა ადამიანების სიცოცხლეს საფრთხე შეუქმნა. ომბუდსმენს მიაჩნია, რომ არაეფექტური იყო ვაქცინაციასთან დაკავშირებული საინფორმაციო კამპანია და ზოგიერთი რეგულაცია, რადგან კონკრეტული გადაწყვეტილებები არ ეყრდნობოდა მეცნიერულ მტკიცებულებებს და პოლიტიკური მოტივებით იყო განპირობებული, რისი მაგალითიც უვადო მწვანე პასპორტების შემოღებაა:

“ამის საუკეთესო მაგალითია მუდმივი მწვანე პასპორტების შემოღება, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში პირბადის ტარების ვალდებულების გაუქმება და ასე შემდეგ, რაც ტოვებდა შთაბეჭდილებას, რომ რეგულაციები წესდებოდა არა მეცნიერული ან სამედიცინო ან ეპიდემიოლოგიური გათვლებით, არამედ პოლიტიკური თუ სხვა მიზანშეწონილობის გათვალისწინებით.“

● საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრმა თანამდებობა დატოვა
● როგორ მუშაობს ქართული კოვიდ-პასპორტი და რა გვჭირდება სამოგზაუროდ
● 18 თვე კორონავირუსთან ერთად: დაავადებათა კონტროლის ცენტრის ვრცელი ანგარიში

თვითმმართველობის არჩევნები

ომბუდსმენის თქმით, პრობლემური იყო 2021 წლის თვითმმართველობის არჩევნები, რომელიც უკიდურესად პოლარიზებულ გარემოში გაიმართა. ლომჯარიამ აღნიშნა ისიც, რომ არჩევნებისას პოლიტიკური ნიშნით სამსახურიდან გაათავისუფლეს და შეავიწროვეს 69 პირი:

„სახალხო დამცველის ხელთ არსებული ინფორმაციით, სავარაუდოდ დისკრიმინაციულად, პოლიტიკური შეხედულების გამო სამსახურიდან გაათავისუფლეს და შეავიწროვეს 69 პირი, ხოლო 59 ოპოზიციონერი კანდიდატის მიმართ განხორციელდა სავარაუდო ზეწოლა და დაშინება მათი მხრიდან კანდიდატობაზე უარის თქმის მიზნით. რის შედეგადაც, რამდენიმე გამონაკლისის გარდა უმეტესმა მათგანმა აღნიშნული ზეწოლის შედეგად კანდიდატურა მოხსნა.“

ლომჯარიამ აღნიშნავს იმასაც, რომ ის იზიარებს ადგილობრივი და საერთაშორისო სადამკვირვებლო ორგანიზაციების შეფასებას, რომ ამომრჩეველთა სავარაუდო ზეწოლის ფაქტები და დამაშინებელი გარემო გავლენას მოახდენდა ამომრჩეველთა ნაწილის პოლიტიკური ნების თავისუფლად გამოვლენაზე.

● აქცია, ხმაური და დაკავებები 2022 წლის ბიუჯეტის დამტკიცებისას. რა მოხდა ბათუმში
● ამერიკის ელჩი: ერთპარტიული მმართველობა უმრავლესობის ტირანიის საფრთხეს აჩენს
● ზუგდიდის წინა მოწვევის საკრებულო ბიუჯეტს ამტკიცებს. მოშიმშილეები პოლიციამ ძალის გამოყენებით გაიყვანა

მედია

“2021 წელს განსაკუთრებით შემაშფოთებელი იყო ჟურნალისტების მიმართ ის საფრთხის შემცველი და მტრული გარემო, რომელიც ბოლო წლების განმავლობაში არსებობს”, – განაცხადა სახალხო დამცველმა.

მისივე თქმით, ომბუდსმენის აპარატმა მედიის წარმომადგენლებზე ძალადობის ათობით ფაქტი აღრიცხა. ნინო ლომჯარია ასევე აღნიშნავს, რომ ცალსახაა ხელისუფლების წარმომადგენლების მხრიდან ჟურნალისტების მიმართ ცინიკური დამოკიდებულებაც. 

5 ივლისის მოვლენებზე საუბრისას, ნინო ლომჯარიამ ხაზი გაუსვა იმას, რომ ხელისუფლებამ არათუ ვერ დაიცვა მოქალაქეების ჯანმრთელობა, არამედ ძალადობა წააქეზა კიდეც. ომბუდსმენის ინფორმაციით, 5 ივლისის საქმეზე 45 ჟურნალისტსა და ოპერატორს მინიჭებული აქვს დაზარალებულის სტატუსი.

● მარეგულირებელმა კომისიამ “მთავარი არხი” 112 000 ლარით დააჯარიმა
● “ფორმულას” დამფუძნებელს თავდაცვის სამინისტრო სასამართლოში უჩივის
● ვითხოვთ უსაფრთხო მედიაგარემოს – მედიისა და საზოგადოების მიმართვა მთავრობას

სააკაშვილის საქმე

პატიმრობაში მყოფი საქართველოს მესამე პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის შესახებ ლომჯარიამ განაცხადა, რომ მის მიმართ სამართლიანი სასამართლოს უფლება დაირღვა.

„სახალხო დამცველმა მიხეილ სააკაშვილის მიმართ სამართლიანი სასამართლოს უფლების დარღვევად შეაფასა ფაქტი, როდესაც მას პირველ 3 სასამართლო პროცესზე ჩვენი აზრით, დაუსაბუთებელი და უკანონო არგუმენტით არ მიეცა სასამართლოზე დასწრების შესაძლებლობა“ – განაცხადა სახალხო დამცველმა.

ლომჯარიამ აღნიშნა ისიც, რომ სააკაშვილის გლდანის N18 დაწესებულებაში გადაყვანის ამსახველი ვიდეოკადრების გავრცელებით ყოფილი პრეზიდენტის უფლებები დაირღვა. მისი თქმით, ომბუდსმენის პოზიცია სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის შეფასებას ემთხვევა.

● შიმშილობის შემდეგ. გია ნოდიას თვალსაზრისი
● მიხეილ სააკაშვილი სასამართლოს წინაშე პირველად წარდგა. რა თქვა ექსპრეზიდენტმა