"ლურჯმა ტალღამ“ რესპუბლიკელები წალეკა: რა მოხდა აშშ-ის 2026 წლის შუალედურ არჩევნებზე?

აშშ-ის შუალედური არჩევნები

აშშ-ის 2026 წლის 3 ნოემბრის შუალედური არჩევნები დონალდ ტრამპის მეორე საპრეზიდენტო ვადის ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე პოლიტიკურ დარტყმად იქცა. დემოკრატებმა არა მხოლოდ წარმომადგენელთა პალატაში მოიპოვეს უმრავლესობა, არამედ სენატსაც ისინი გააკონტროლებენ.

ეს განსაკუთრებით შთამბეჭდავი შედეგია იმის გათვალისწინებით, რომ არჩევნებამდე ორივე პალატას რესპუბლიკელები აკონტროლებდნენ, ხოლო სენატში დემოკრატების გამარჯვება წლის დასაწყისში ნაკლებად მოსალოდნელ სცენარად მიიჩნეოდა.

დემოკრატებმა გამარჯვებები მოიპოვეს ისეთ შტატებშიც, სადაც რესპუბლიკელები ათწლეულების განმავლობაში დომინირებდნენ. მათ შორისაა ტეხასი, სამხრეთ კაროლინა და კანზასი.

არჩევნების შედეგები 4 ნოემბრის მდგომარეობით ჯერ კიდევ მუშავდება და ყველა მანდატი საბოლოოდ დადასტურებული არ არის.

ვინ მოიგო არჩევნები და რა მდგომარეობაა ამ დროისთვის?

დემოკრატებმა ორივე პალატა დაიბრუნეს, რომლის საარჩევნო წარმატება რამდენიმე მიმართულებით გამოიკვეთა:

• წარმომადგენელთა პალატაში უმრავლესობა მოიპოვეს;
• სენატში რესპუბლიკელების უმრავლესობა დაამარცხეს;
• რამდენიმე მნიშვნელოვან შტატში გუბერნატორის არჩევნებიც მოიგეს;
• წარმატებას მიაღწიეს ისეთ საარჩევნო ოლქებში, სადაც ტრამპმა 2024 წელს მნიშვნელოვანი უპირატესობით გაიმარჯვა.

Reuters-ის შეფასებით, დემოკრატების წარმატების მასშტაბი წინასაარჩევნო პროგნოზებს მნიშვნელოვნად აღემატებოდა. განსაკუთრებით საყურადღებოა, რომ მათ გამარჯვება შეძლეს არა მხოლოდ ტრადიციულად კონკურენტულ შტატებში, არამედ რესპუბლიკელების მყარ საარჩევნო ტერიტორიებზეც

4 ნოემბრის დილის მდგომარეობით. სენატში 35 სადავო ადგილიდან 31-ის შედეგი იყო გამოცხადებული, წარმომადგენელთა პალატაში კი 435 ადგილიდან 359-ის. სენატის დემოკრატიულ მაჩვენებელში ორი დამოუკიდებელი სენატორიც შედის. დარჩენილი ადგილების დათვლის შემდეგ რიცხვები შეიძლება შეიცვალოს.

ეს ნიშნავს, რომ დემოკრატებმა სენატში მინიმუმ შვიდი რესპუბლიკელთა ადგილი გადაიბარეს, ხოლო წარმომადგენელთა პალატაში მათი უპირატესობა უკვე უმრავლესობისთვის საჭირო 218 მანდატს აჭარბებს.

რატომ არის ეს შედეგი მნიშვნელოვანი?

აშშ-ში შუალედური არჩევნები საპრეზიდენტო არჩევნებს შორის, პრეზიდენტის ოთხწლიანი ვადის შუაში ტარდება. ამ არჩევნებში ამომრჩეველი აფასებს არა მხოლოდ საკუთარ კონგრესმენებსა და სენატორებს, არამედ, ფაქტობრივად, მოქმედი პრეზიდენტის პოლიტიკასაც.

ისტორიულად, მოქმედი პრეზიდენტის პარტია შუალედურ არჩევნებში ხშირად კარგავს წარმომადგენელთა პალატის მანდატებს. ეს ერთგვარი პოლიტიკური ანგარიშსწორების მექანიზმია: ამომრჩეველი პრეზიდენტს აძლევს სიგნალს, კმაყოფილია თუ არა მისი საქმიანობით.

2026 წელს ეს ტრადიციული ტენდენცია განსაკუთრებით მკვეთრი აღმოჩნდა. ტრამპის პარტიამ ორივე პალატა დაკარგა.

ამერიკის კონგრესი ორი პალატისგან შედგება – სენატისა და წარმომადგენელთა პალატისგან. შესაბამისად, როდესაც ვამბობთ, რომ რომელიმე პარტიამ კონგრესი მოიგო, ეს ორივე პალატაზე კონტროლს ნიშნავს.

სენატი – დემოკრატების ისტორიული დაბრუნება

სენატში 100 ადგილია. თითოეულ შტატს მოსახლეობის რაოდენობის მიუხედავად ორი სენატორი ჰყავს. არჩევნებამდე სენატში რესპუბლიკელებს 53-47 უპირატესობა ჰქონდათ. დემოკრატებს უმრავლესობის მოსაპოვებლად მინიმუმ ოთხი ადგილის წმინდა მატება სჭირდებოდათ.

შედეგად, მათ გაცილებით მეტის მიღწევა შეძლეს.

4 ნოემბრის დილის მონაცემებით, სენატში დემოკრატიული ბანაკი 54 ადგილს აკონტროლებს, რესპუბლიკელები კი 42-ს. დარჩენილი ოთხი სადავო ადგილის შედეგები ჯერ საბოლოოდ გამოცხადებული არ არის.

ეს უმრავლესობა დემოკრატებს რამდენიმე მნიშვნელოვან შესაძლებლობას აძლევს:

• დაბლოკონ ტრამპის ადმინისტრაციის საკანონმდებლო ინიციატივები;
• უარი უთხრან პრეზიდენტის მიერ წარდგენილ მნიშვნელოვან თანამდებობის პირებს;
• გავლენა მოახდინონ ფედერალური სასამართლოების, მათ შორის უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების დანიშვნის პროცესზე;
• გააძლიერონ კონგრესის საგამოძიებო საქმიანობა ადმინისტრაციის წინააღმდეგ.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მოსამართლეებისა და მაღალი თანამდებობის პირების დამტკიცების საკითხი. სენატი პრეზიდენტის მიერ წარდგენილ კანდიდატებს ამტკიცებს, ამიტომ მისი კონტროლის დაკარგვა ტრამპისთვის სერიოზული პოლიტიკური პრობლემაა.

დილა დიქტატორის გარეშე – როგორი იყო ის ვენესუელაში, სირიასა და ფილიპინებზე და როგორი იქნება ლუკაშენკოს გარეშე

წარმოიდგინეთ, რომ ბელარუსის პრეზიდენტი ერთ დღეს ქვეყნიდან გარბის… როგორი იქნება მეორე დღის დილა?

წარმომადგენელთა პალატა – დემოკრატები უმრავლესობით ბრუნდებიან

წარმომადგენელთა პალატაში 435 ხმის უფლების მქონე წევრია. თითოეული მათგანი კონკრეტულ საარჩევნო ოლქს წარმოადგენს. უმრავლესობისთვის 218 მანდატია საჭირო.

დემოკრატებმა 4 ნოემბრის დილის მდგომარეობით 224 ადგილი მოიპოვეს, რესპუბლიკელებმა კი 135. დანარჩენი მანდატების შედეგები ჯერ გამოცხადებული არ არის.

ეს ნიშნავს, რომ დემოკრატები წარმომადგენელთა პალატასაც აკონტროლებენ.

პალატის ახალი სპიკერის პოსტზე ჰაკიმ ჯეფრისი განიხილება. მისი არჩევის შემთხვევაში ის აშშ-ის ისტორიაში პირველი შავკანიანი სპიკერი გახდება.

ჯეფრისი დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელთა პალატაში ლიდერია და ტრამპის ერთ-ერთი მთავარი პოლიტიკური ოპონენტი.

მისი არჩევა ავტომატური არ არის – ახალმა პალატამ სპიკერი კენჭისყრით უნდა აირჩიოს, თუმცა დემოკრატიული უმრავლესობის პირობებში ჯეფრისი ფავორიტია.

რას ნიშნავს ორი პალატის დაკარგვა ტრამპისთვის?

ტრამპი პრეზიდენტად რჩება. დემოკრატებს არჩევნებით თეთრი სახლი არ მოუგიათ და პრეზიდენტის უფლებამოსილებებს ვერ ჩამოართმევენ.

თუმცა მისი პოლიტიკური მდგომარეობა რადიკალურად იცვლება.

აქამდე რესპუბლიკელები აკონტროლებდნენ როგორც პრეზიდენტის ადმინისტრაციას, ისე კონგრესის ორივე პალატას. ეს ტრამპს საშუალებას აძლევდა, საკუთარი პოლიტიკური დღის წესრიგი საკანონმდებლო ორგანოში შედარებით თავისუფლად გაეტარებინა.

ახლა ვითარება საპირისპიროა.

ტრამპი დარჩენილი ორი წლის განმავლობაში იძულებული იქნება, ოპოზიციის მიერ კონტროლირებულ კონგრესთან იმუშაოს.

დემოკრატებს შეუძლიათ:

1. დაიწყონ ადმინისტრაციის საქმიანობის ფართომასშტაბიანი გამოძიებები;
2. გამოითხოვონ დოკუმენტები და დაიბარონ მაღალჩინოსნები კონგრესის მოსმენებზე;
3. შეაფერხონ ტრამპის საკანონმდებლო დღის წესრიგი;
4. დაბლოკონ პრეზიდენტის მიერ წარდგენილი კანდიდატურები სენატში;
5. გამოიყენონ ბიუჯეტის დამტკიცებისა და ზედამხედველობის მექანიზმები ადმინისტრაციაზე ზეწოლისთვის.

თუმცა დემოკრატებსაც აქვთ შეზღუდვები: პრეზიდენტს კანონპროექტზე ვეტოს დადება შეუძლია, ხოლო სენატში კანონმდებლობის მნიშვნელოვანი ნაწილის მისაღებად ხშირად 60 ხმაა საჭირო. შესაბამისად, ორივე პალატის კონტროლი არ ნიშნავს, რომ დემოკრატები ყველა სასურველ კანონს მიიღებენ.

რომელ ისტორიულ შტატებში დამარცხდნენ რესპუბლიკელები?

არჩევნების ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილი სწორედ ეს იყო: დემოკრატებმა გაიმარჯვეს შტატებში, სადაც რესპუბლიკელები თავს პრაქტიკულად დაუმარცხებლად მიიჩნევდნენ.

შვიდი რესპუბლიკელი სენატორის ადგილი დემოკრატებმა გადაიბარეს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ხუთი შტატის შედეგებია.

ტეხასი: რესპუბლიკელების ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე მარცხი

ტეხასი ამერიკის პოლიტიკაში რესპუბლიკელების ერთ-ერთი მთავარი დასაყრდენია. შტატი ათწლეულების განმავლობაში რესპუბლიკელების კონტროლქვეშ იმყოფებოდა და დონალდ ტრამპმა 2024 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებშიც აქ გაიმარჯვა.

თუმცა 2026 წლის არჩევნებში დემოკრატმა ჯეიმს ტალარიკომ რესპუბლიკელი კენ პექსტონი დაამარცხა.

ეს გამარჯვება ისტორიულია: ტეხასს დემოკრატი სენატორი 1988 წლის შემდეგ აღარ აურჩევია, ანუ თითქმის 38 წლის განმავლობაში.

პოლიტიკური თვალსაზრისით, ეს რესპუბლიკელებისთვის განსაკუთრებით მძიმე დარტყმაა, ეს აჩვენებს, რომ დემოკრატებს შეუძლიათ გამარჯვება იმ შტატშიც, რომელიც რესპუბლიკელების ეროვნულ პოლიტიკურ სტრატეგიაში უმნიშვნელოვანეს ადგილს იკავებს.

ტალარიკოს წარმატებას თან დაერთო ტეხასის გუბერნატორის არჩევნებში დემოკრატი ჯინა ჰინოიოსას გამარჯვებაც. ამით დემოკრატებმა შტატის აღმასრულებელი ხელისუფლებაც გადაიბარეს.

---

სამხრეთ კაროლინა: დემოკრატების გამარჯვება, რომელიც თითქმის წარმოუდგენელი იყო

სამხრეთ კაროლინა კიდევ უფრო საინტერესო შემთხვევაა.

ეს შტატი ტრადიციულად რესპუბლიკელების დასაყრდენად ითვლება. დემოკრატებს იქ სენატის არჩევნები 1998 წლის შემდეგ აღარ მოუგიათ.

2026 წელს კი დემოკრატმა ენი ენდრიუსმა რესპუბლიკელი დარლინ გრეჰემი დაამარცხა.

განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა იმასაც, რომ გრეჰემს დონალდ ტრამპი უჭერდა მხარს.

შესაბამისად, ეს მარცხი მხოლოდ რესპუბლიკური პარტიისთვის არ ყოფილა დარტყმა, მან ტრამპის პირადი პოლიტიკური გავლენისა და მის მიერ შერჩეული კანდიდატების მიმართ ამომრჩევლის დამოკიდებულებაზეც გააჩინა კითხვები.

სამხრეთ კაროლინაში დემოკრატების გამარჯვება ერთ-ერთი ყველაზე მოულოდნელი შედეგია მთელი საარჩევნო ციკლის განმავლობაში.

---

კანზასი: დემოკრატების 94-წლიანი პაუზის დასრულება

კანზასი ამერიკის ერთ-ერთი ყველაზე კონსერვატიული შტატია. რესპუბლიკელებს აქ ძლიერი პოლიტიკური პოზიციები აქვთ.

დემოკრატმა ადამ ჰამილტონმა რესპუბლიკელი მოქმედი სენატორი როჯერ მარშალი დაამარცხა.

ეს შედეგი ისტორიულია: კანზასს დემოკრატი სენატორი ბოლოს 1932 წელს ჰყავდა არჩეული, დიდი დეპრესიის პერიოდში.

ანუ დემოკრატებმა შტატში, სადაც თითქმის ერთი საუკუნის განმავლობაში სენატის არჩევნებს აგებდნენ, გამარჯვება მოიპოვეს.

ჰამილტონის წარმატების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი ახალგაზრდა ამომრჩევლებისა და ზომიერი პოლიტიკური შეხედულებების მქონე მოქალაქეების მხარდაჭერა გახდა.

AP-ის მონაცემებით, 30 წლამდე ამომრჩეველთა დაახლოებით 80%-მა მას დაუჭირა მხარი. ზომიერ ამომრჩევლებში კი მისი მხარდაჭერა დაახლოებით 70% იყო.

---

ოჰაიო: შეროდ ბრაუნის დაბრუნება

ოჰაიო ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო პოლიტიკური ისტორიის მქონე შტატია.

ოდესღაც ის საპრეზიდენტო არჩევნებში გადამწყვეტ მერყევ შტატად ითვლებოდა, თუმცა ბოლო წლებში რესპუბლიკელების პოზიციები მნიშვნელოვნად გაძლიერდა.

2024 წელს ტრამპმა ოჰაიოში გაიმარჯვა.

2026 წელს კი დემოკრატმა ყოფილმა სენატორმა შეროდ ბრაუნმა რესპუბლიკელი ჯონ ჰიუსტედი დაამარცხა.

ჰიუსტედი სენატში ვიცე-პრეზიდენტ ჯეი დი ვენსის ნაცვლად იყო დანიშნული, მას შემდეგ, რაც ვენსმა ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა.

---

აიოვა: რესპუბლიკელების კიდევ ერთი დასაყრდენის დაკარგვა

აიოვაში დემოკრატმა ჯოშ ტურეკმა რესპუბლიკელი ეშლი ჰინსონი დაამარცხა.

ესეც მოულოდნელი შედეგია: 2024 წელს ტრამპმა აიოვა დაახლოებით 13 პროცენტული პუნქტის უპირატესობით მოიგო.

რესპუბლიკელი სენატორი ჯონი ერნსტი ხელახლა კენჭს აღარ იყრიდა და მის ადგილს ჰინსონი იკავებდა.

დემოკრატებმა ამ გამარჯვებით არა მხოლოდ სენატის ადგილი მოიპოვეს, არამედ აიოვას წარმომადგენელთა პალატაშიც სამი საარჩევნო ოლქი გადაიბარეს ოთხიდან.

ამასთან, დემოკრატმა რობ სენდმა გუბერნატორის არჩევნებშიც გაიმარჯვა. აიოვას გუბერნატორად დემოკრატი ბოლოს 2006 წელს იყო არჩეული.

კიდევ ორი მნიშვნელოვანი მარცხი: ჩრდილოეთი კაროლინა და მეინი

ჩრდილოეთი კაროლინა: დემოკრატმა როი კუპერმა რესპუბლიკელი მაიკლ უოთლი დაამარცხა. ეს გამარჯვება მნიშვნელოვანია, რადგან შტატი საპრეზიდენტო არჩევნებში ხშირად რესპუბლიკელების მხარეს იხრება. უოთლი ტრამპის მიერ მხარდაჭერილი კანდიდატი იყო და რესპუბლიკური ეროვნული კომიტეტის ყოფილი თავმჯდომარის თანამდებობაც ეკავა.

მეინი: დემოკრატმა ტროი ჯექსონმა მოქმედი რესპუბლიკელი სენატორი სიუზან კოლინზი დაამარცხა. კოლინზი მეინის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი პოლიტიკოსია და სენატში მეექვსე ვადით არჩევას ცდილობდა. მისი დამარცხება რესპუბლიკელებისთვის განსაკუთრებით მტკივნეულია, რადგან კოლინზი წლების განმავლობაში პარტიის ერთ-ერთ ყველაზე კონკურენტუნარიან სენატორად ითვლებოდა.

სერბეთის პროტესტის ქრონოლოგია: როგორ დაამარცხეს სტუდენტებმა ვუჩიჩის 12 წლიანი მმართველობა

გამოსვლები 2024 წელს ნოვი-სადის რკინიგზის სადგურზე მომხდარი კატასტროფის შემდეგ დაიწყო

რატომ დამარცხდნენ რესპუბლიკელები ასე მასშტაბურად?

Reuters-ის, Associated Press-ისა და წინასაარჩევნო გამოკითხვების მიხედვით, რესპუბლიკური პარტიის დამარცხების რამდენიმე ფაქტორი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო.

ეკონომიკა და ცხოვრების გაძვირება

ეს, სავარაუდოდ, ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორია.

ტრამპი 2024 წელს პრეზიდენტად დაბრუნდა დაპირებით, რომ ინფლაციას შეამცირებდა, ამერიკელების ეკონომიკურ მდგომარეობას გააუმჯობესებდა და ცხოვრების ხარჯებს შეამცირებდა.

თუმცა 2026 წლის არჩევნების წინ ამომრჩევლის განწყობა გაცილებით უარყოფითი აღმოჩნდა.

Reuters-ის მიერ აღწერილი საარჩევნო ეგზიტპოლების მიხედვით:

• ამომრჩეველთა თითქმის 90%-მა ცხოვრების ღირებულება ხმის მიცემისას მნიშვნელოვან ან გადამწყვეტ ფაქტორად დაასახელა;
• თითქმის ორმა მესამედმა მაღალი ფასები უშუალოდ ტრამპს დააბრალა;
• ამომრჩეველთა დაახლოებით სამმა მეოთხედმა ქვეყნის განვითარების მიმართულებით უკმაყოფილება ან ბრაზი გამოხატა.

ეს ნიშნავს, რომ რესპუბლიკელებმა ეკონომიკური საკითხი, რომელიც ტრამპის 2024 წლის საარჩევნო კამპანიის ერთ-ერთი მთავარი უპირატესობა იყო, საკუთარი მარცხის ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად აქციეს.

ირანთან ომი

არჩევნების შედეგებზე გავლენა მოახდინა ირანთან ომმაც.

Reuters-ის შეფასებით, ომმა და ტრამპის სავაჭრო ტარიფებმა ამერიკელების ეკონომიკურ მდგომარეობაზე დამატებითი ზეწოლა მოახდინა.

ამომრჩევლისთვის საგარეო პოლიტიკა მხოლოდ საერთაშორისო ურთიერთობების საკითხი აღარ იყო და ის პირდაპირ უკავშირდებოდა საწვავის ფასებს, ინფლაციასა და ყოველდღიურ ხარჯებს.

ტრამპის ადმინისტრაცია ცდილობდა, ამომრჩევლისთვის აეხსნა, რატომ იყო საჭირო მისი პოლიტიკა, თუმცა ეკონომიკური უკმაყოფილება ამ არგუმენტებზე ძლიერი აღმოჩნდა.

კორუფციისა და ადმინისტრაციის საქმიანობის მიმართ უკმაყოფილება

არჩევნების კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი თემა ხელისუფლების მიმართ ნდობა იყო.

Reuters-ის ინფორმაციით, ამომრჩევლებში ფართოდ იყო გავრცელებული შეშფოთება სამთავრობო კორუფციის გამო.

დემოკრატებმა ეს საკითხი კამპანიის მნიშვნელოვან ნაწილად აქციეს და ტრამპის ადმინისტრაციის საქმიანობის გამჭვირვალობა და პასუხისმგებლობა საარჩევნო დებატების ცენტრში მოაქციეს.

ლათინოამერიკელი ამომრჩევლების მხარდაჭერის დაკარგვა

ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ტეხასისა და სხვა სამხრეთ შტატების შემთხვევაში.

2024 წელს ტრამპმა ლათინოამერიკელ ამომრჩევლებში მნიშვნელოვანი წარმატება მოიპოვა. რესპუბლიკელები იმედოვნებდნენ, რომ ამომრჩეველთა ეს ჯგუფი მათ მომავალშიც დაუჭერდა მხარს.

თუმცა 2026 წლის არჩევნებში ვითარება შეიცვალა.

Reuters-ის მიერ მოყვანილი ეგზიტპოლების მიხედვით, ლათინოამერიკელ ამომრჩევლებში რესპუბლიკელების მხარდაჭერა 2024 წლის დაახლოებით 46%-დან 2026 წელს დაახლოებით 33%-მდე შემცირდა.

ტეხასში, სადაც მოსახლეობის დაახლოებით 40% ლათინოამერიკელია, დემოკრატებმა სენატისა და გუბერნატორის არჩევნები მოიგეს.

ეს რესპუბლიკელებისთვის სტრატეგიული პრობლემაა: თუ ისინი ამომრჩეველთა ამ ჯგუფის მხარდაჭერას ვერ დაიბრუნებენ, ტეხასის მსგავსი შტატებიც შეიძლება მომავალ საპრეზიდენტო არჩევნებში რეალურ კონკურენტულ ტერიტორიებად გადაიქცეს.

ტრამპის მიერ შერჩეული კანდიდატების პრობლემა

Reuters-ის შეფასებით, ტრამპმა რამდენიმე შტატში ისეთი კანდიდატები დაუჭირა მხარი, რომლებიც ადგილობრივი რესპუბლიკელების ნაწილშიც არ სარგებლობდნენ ერთსულოვანი მხარდაჭერით.

ეს სტრატეგია განსაკუთრებით წარუმატებელი აღმოჩნდა სამხრეთ კაროლინაში, ჩრდილოეთ კაროლინასა და ტეხასში.

შედეგად, არჩევნები ნაწილობრივ ტრამპის პირადი პოლიტიკური გავლენის გამოცდად იქცა და მისი მხარდაჭერა კანდიდატებისთვის გარანტირებული გამარჯვების მომტანი აღარ აღმოჩნდა.

რას ნიშნავს ეს ყველაფერი ტრამპისთვის და აშშ-ის პოლიტიკისთვის?

პრეზიდენტმა დაკარგა კონგრესის ორივე პალატა და მას აღარ აქვს ის პოლიტიკური უპირატესობა, რომელიც 2024 წლის გამარჯვების შემდეგ მოიპოვა.

ახლა დემოკრატებს შეუძლიათ, ადმინისტრაციის საქმიანობა მუდმივი პოლიტიკური და ინსტიტუციური კონტროლის ქვეშ მოაქციონ.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იქნება სამი მიმართულება:

პირველი – გამოძიებები.

დემოკრატებმა უკვე განაცხადეს, რომ გამოიყენებენ საგამოძიებო უფლებამოსილებებს ტრამპის ადმინისტრაციის საქმიანობის შესასწავლად. ყურადღების ცენტრში შეიძლება მოექცეს ადმინისტრაციის გადაწყვეტილებები, შესაძლო ინტერესთა კონფლიქტები და სახელმწიფო სახსრების გამოყენება.

მეორე – საგარეო პოლიტიკა.

დემოკრატებს შეუძლიათ ირანთან ომის საკითხი კონგრესის დღის წესრიგის მნიშვნელოვან თემად აქციონ. მათ ასევე შეუძლიათ ადმინისტრაციაზე ზეწოლა ომის უფლებამოსილებებისა და სამხედრო მოქმედებების საკითხებში.

მესამე – ტრამპის საკადრო გადაწყვეტილებები.

სენატის კონტროლის დაკარგვა ნიშნავს, რომ პრეზიდენტს გაუჭირდება საკუთარი კანდიდატების დამტკიცება ფედერალურ თანამდებობებზე, განსაკუთრებით სასამართლო სისტემაში.

თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ ტრამპი პრეზიდენტის უფლებამოსილებებს კარგავს ან დემოკრატებს შეუძლიათ მისი ყველა გადაწყვეტილების გაუქმება.

პრეზიდენტს კვლავ აქვს ვეტოს უფლება, ხოლო დემოკრატებს კანონმდებლობის მისაღებად რესპუბლიკელების ნაწილის მხარდაჭერაც შეიძლება დასჭირდეთ.

Reuters-ის შეფასებით, დემოკრატებისთვის ეს გამარჯვება ერთგვარი ორლესული მახვილიც იქნება: ამომრჩეველი მათგან უკვე მოითხოვს არა მხოლოდ ტრამპის წინააღმდეგ ბრძოლას, არამედ ეკონომიკური პრობლემების გადაჭრასაც.

ამერიკული „ლურჯი ტალღის“ შედეგები: როგორ შეიზღუდება ტრამპის ძალაუფლება და რა გავლენა ექნება არჩევნებს უკრაინაზე, ირანსა და საქართველოზე?

ამრიგად, ვაშინგტონში ძალაუფლების გადანაწილება გავლენას მოახდენს უკრაინის სამხედრო დახმარებაზე, ირანთან ომის გაგრძელებაზე, რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებზე და, გარკვეული მიმართულებებით, სამხრეთ კავკასიის პოლიტიკაზეც.

თუმცა მნიშვნელოვანია ერთი გარემოება: დემოკრატებმა კონგრესი მოიგეს, მაგრამ თეთრი სახლი კვლავ რესპუბლიკელების ხელშია. შესაბამისად, ამერიკაში იწყება ე.წ. Divided Government, ანუ გაყოფილი ხელისუფლების პერიოდი, როდესაც პრეზიდენტი და საკანონმდებლო ორგანოს ორივე პალატა სხვადასხვა პარტიის კონტროლქვეშაა.

ახალი კონგრესი მუშაობას 2027 წლის იანვარში დაიწყებს. მანამდე რესპუბლიკელები კვლავ ინარჩუნებენ მოქმედი კონგრესის კონტროლს.

მშვიდობით, ორბან! როგორ დაასრულა კრემლის საუკეთესო მეგობარმა 16-წლიანი მმართველობა

როგორ მიმდინარეობდა წინასაარჩევნო კამპანია და რა შედეგები შეიძლება მოჰყვეს ამ არჩევნებს

როგორ შეუძლია კონგრესს ტრამპის შებოჭვა?

აშშ-ის პოლიტიკური სისტემა ისეა მოწყობილი, რომ პრეზიდენტს მნიშვნელოვანი აღმასრულებელი უფლებამოსილებები აქვს, მაგრამ მას კონგრესის გვერდის ავლით ქვეყნის მართვა ყველაფერში არ შეუძლია.

კონგრესის კონტროლი დემოკრატებს აძლევს შესაძლებლობას, ტრამპის ადმინისტრაციას რამდენიმე მიმართულებით დაუპირისპირდნენ.

პირველი: კანონმდებლობის დაბლოკვა

კონგრესი იღებს ფედერალურ კანონებს, ამტკიცებს ბიუჯეტს და განსაზღვრავს სახელმწიფო ხარჯების მნიშვნელოვან ნაწილს.

დემოკრატებს შეუძლიათ უარი თქვან ტრამპის საკანონმდებლო ინიციატივების მხარდაჭერაზე, არ დაამტკიცონ მისთვის პრიორიტეტული კანონპროექტები და საკუთარი ალტერნატივები წამოაყენონ.

მაგალითად, თუ ტრამპი მოითხოვს დამატებითი დაფინანსების გამოყოფას კონკრეტული სამხედრო ოპერაციისთვის, კონგრესს შეუძლია ეს მოთხოვნა არ დააკმაყოფილოს ან თანხის გამოყოფას პირობები დაუწესოს.

თუმცა პრეზიდენტს კანონპროექტზე ვეტოს დადება შეუძლია.

ვეტოს გადასალახად კი კონგრესის ორივე პალატაში ხმების ორი მესამედია საჭირო. შესაბამისად, დემოკრატების უბრალო უმრავლესობა პრეზიდენტის ვეტოს ავტომატურად ვერ გააუქმებს.

მეორე: ფულის კონტროლი

ეს ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ბერკეტია.

ამერიკაში ხშირად ამბობენ, რომ კონგრესს აქვს Power of the Purse – ფულის განკარგვის ძალაუფლება.

პრეზიდენტი განსაზღვრავს ადმინისტრაციის პოლიტიკურ პრიორიტეტებს, მაგრამ სახელმწიფო ბიუჯეტის დამტკიცება და კონკრეტული პროგრამების დაფინანსება კონგრესის უფლებამოსილებაა.

დემოკრატებს შეუძლიათ:

• შეზღუდონ სამხედრო ოპერაციების დაფინანსება;
• მოითხოვონ კონკრეტული თანხების მიზნობრივი გამოყენება;
• შეამცირონ ან გაზარდონ საერთაშორისო დახმარების ბიუჯეტი;
• შეაჩერონ ისეთი პროგრამების დაფინანსება, რომლებსაც პოლიტიკურად არ ეთანხმებიან;
• მოითხოვონ ანგარიშგება გამოყოფილი თანხების გამოყენებაზე.

ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იქნება ირანის ომისა და უკრაინის დახმარების საკითხებში.

მესამე: ადმინისტრაციის გამოძიება

დემოკრატების მიერ კონტროლირებული კომიტეტები შეძლებენ ტრამპის ადმინისტრაციის საქმიანობის ფართომასშტაბიან შესწავლას.

კონგრესის კომიტეტებს შეუძლიათ:

• გამოიძახონ მინისტრები და ადმინისტრაციის მაღალი თანამდებობის პირები;
• მოითხოვონ ოფიციალური დოკუმენტები;
• ჩაატარონ საჯარო მოსმენები;
• გამოიკვლიონ სახელმწიფო სახსრების გამოყენება;
• შეისწავლონ შესაძლო ინტერესთა კონფლიქტები.

ეს ნიშნავს, რომ ტრამპის ადმინისტრაციის საქმიანობა მუდმივი პოლიტიკური და ინსტიტუციური ზედამხედველობის ქვეშ მოექცევა.

მედიის ინფორმაციით, დემოკრატები უკვე აპირებენ ადმინისტრაციის საქმიანობის გამოძიებების დაწყებას, ხოლო წარმომადგენელთა პალატაში მათი გამარჯვება თეთრ სახლზე ზედამხედველობის მნიშვნელოვან შესაძლებლობას ქმნის.

მეოთხე: იმპიჩმენტი

წარმომადგენელთა პალატას შეუძლია პრეზიდენტის იმპიჩმენტის პროცედურის დაწყება.

პროცესი ორ ეტაპად მიმდინარეობს:

1. წარმომადგენელთა პალატა ხმათა უბრალო უმრავლესობით წყვეტს, წაუყენოს თუ არა პრეზიდენტს იმპიჩმენტის ბრალდება.
2. სენატი ატარებს სასამართლოს მსგავს პროცესს და პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადასაყენებლად ხმების ორი მესამედია საჭირო.

ეს ნიშნავს, რომ დემოკრატებს შეუძლიათ იმპიჩმენტის პროცედურის დაწყება, თუმცა პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადაყენებას მხოლოდ საკუთარი ხმებით ვერ შეძლებენ.

არჩევნების შემდეგ იმპიჩმენტის საკითხი უკვე განიხილება ამერიკულ პოლიტიკურ დისკუსიაში, თუმცა მისი დაწყება და საბოლოო შედეგი ორი განსხვავებული საკითხია.

რა ბერკეტები აქვს კონკრეტულად წარმომადგენელთა პალატას და რა – სენატს?

მნიშვნელოვანია, რომ ორივე პალატას განსხვავებული ფუნქციები აქვს.

წარმომადგენელთა პალატის მთავარი ბერკეტები:

1. იმპიჩმენტის პროცედურის დაწყება.
2. სახელმწიფო ბიუჯეტისა და გადასახადებთან დაკავშირებული კანონპროექტების ინიცირება.
3. ადმინისტრაციის საქმიანობის გამოძიება.
4. მინისტრებისა და სხვა მაღალჩინოსნების კონგრესში დაბარება.
5. სამხედრო და საერთაშორისო დახმარების დაფინანსების კონტროლი.
6. საგამოძიებო კომიტეტების ხელმძღვანელობა და დღის წესრიგის განსაზღვრა.

რატომ არის მნიშვნელოვანი?

წარმომადგენელთა პალატა შეძლებს, ტრამპის ადმინისტრაციის წინააღმდეგ საჯარო მოსმენები და გამოძიებები დაიწყოს. სწორედ აქ შეიძლება შეიქმნას ყველაზე დიდი პოლიტიკური წნეხი პრეზიდენტისთვის.

სენატის მთავარი ბერკეტები:

1. პრეზიდენტის მიერ წარდგენილი მინისტრებისა და მაღალი თანამდებობის პირების დამტკიცება.
2. ფედერალური მოსამართლეების დანიშვნის პროცესზე კონტროლი.
3. უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების კანდიდატურების განხილვა და დამტკიცება.
4. საერთაშორისო ხელშეკრულებების რატიფიცირება.
5. პრეზიდენტის იმპიჩმენტის საქმის განხილვა.
6. კანონპროექტების მიღება და ადმინისტრაციის პოლიტიკის შეზღუდვა.

რატომ არის მნიშვნელოვანი?

ტრამპს გაუჭირდება მისთვის სასურველი საკადრო ცვლილებების განხორციელება, თუ სენატში დემოკრატები მის კანდიდატურებს არ დაუჭერენ მხარს.

განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რომ სენატში ბევრი კანონპროექტის საბოლოო განხილვისთვის პროცედურული ბარიერი 60 ხმაა. ეს ნიშნავს, რომ დემოკრატებს მნიშვნელოვანი საკითხების ნაწილში რესპუბლიკელების მხარდაჭერაც დასჭირდებათ.

რა გავლენას მოახდენს არჩევნები უკრაინაზე?

უკრაინისთვის არჩევნების შედეგები რამდენიმე მნიშვნელოვან შესაძლებლობას აჩენს, თუმცა ავტომატურად არ ნიშნავს ამერიკული სამხედრო დახმარების აღდგენას.

ტრამპის მეორე ვადის განმავლობაში ვაშინგტონის პოლიტიკა უკრაინის მიმართ შეიცვალა. სამხედრო და ფინანსური დახმარება შემცირდა, ხოლო პრეზიდენტმა უფრო დიდი ყურადღება მოლაპარაკებებსა და ომის დასრულების შესაძლებლობას დაუთმო.

დემოკრატები კი ტრამპის ადმინისტრაციას უკრაინის მხარდაჭერის არასაკმარისობის გამო აკრიტიკებენ.

პირველი: უკრაინის სამხედრო დახმარების გაზრდის შესაძლებლობა

დემოკრატებს შეუძლიათ კონგრესში უკრაინისთვის დამატებითი სამხედრო დახმარების გამოყოფის კანონპროექტები წარადგინონ.

ეს შეიძლება მოიცავდეს:

• საჰაერო თავდაცვის სისტემებს;
• Patriot-ისა და NASAMS-ის რაკეტებს;
• საარტილერიო საბრძოლო მასალას;
• სადაზვერვო მხარდაჭერას;
• სამხედრო ტექნიკის შეკეთებისა და მოდერნიზაციის დაფინანსებას.

DW-სთან საუბარში Bloomberg Government-ის რედაქტორმა ბრენდონ კონრადისმა განაცხადა, რომ დემოკრატებს შეუძლიათ უკრაინისთვის დამატებითი დახმარების გამოყოფის კანონმდებლობის ინიცირება.

მისი განმარტებით, თუ ტრამპი ასეთ კანონპროექტს ვეტოს დაადებს, მისი გადალახვა შესაძლებელი იქნება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დემოკრატები რესპუბლიკელების ნაწილის მხარდაჭერასაც მოიპოვებენ.

მეორე: რუსეთის წინააღმდეგ სანქციები

ეს უკრაინისთვის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მიმართულებაა.

დემოკრატების გამარჯვება კონგრესში გააძლიერებს იმ კანონმდებლების პოზიციებს, რომლებიც რუსეთის წინააღმდეგ უფრო მკაცრ სანქციებს უჭერენ მხარს.

RFE/RL-ის ინფორმაციით, გამოცემა ესაუბრა რესპუბლიკელების ორ მაღალი რანგის სენატორის საგარეო პოლიტიკის მრჩეველსაც. მათი შეფასებით, არჩევნების შედეგებმა შესაძლოა კონგრესში რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების დაწესების მოთხოვნა გააძლიეროს.

ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ფონზე, როდესაც ტრამპის ადმინისტრაცია რუსეთის მიმართ სანქციების შემსუბუქების შესაძლებლობას განიხილავდა.

დემოკრატებს შეუძლიათ მოითხოვონ ადმინისტრაციისგან განმარტებები, რატომ და რა პირობებით ხდება რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების შემსუბუქება. rferl.org

მესამე: ტრამპის რუსეთთან პოლიტიკის კონტროლი

კონგრესის დემოკრატიული კონტროლი გაართულებს ტრამპისთვის ისეთი შეთანხმებების მიღწევას, რომლებიც რუსეთისთვის სანქციების შემსუბუქებას ან უკრაინის დახმარების შემცირებას ითვალისწინებს.

თუმცა აქაც მნიშვნელოვანია შეზღუდვა: პრეზიდენტს საგარეო პოლიტიკასა და დიპლომატიაში მნიშვნელოვანი დამოუკიდებელი უფლებამოსილებები აქვს.

შესაბამისად, დემოკრატებს შეუძლიათ პოლიტიკური და საკანონმდებლო წინააღმდეგობის გაწევა, მაგრამ ყველა დიპლომატიური გადაწყვეტილების შეჩერება არ შეუძლიათ.

აქედან გამომდინარე, დემოკრატების გამარჯვება უკრაინისთვის კონგრესში დამატებით პოლიტიკურ მხარდაჭერას ქმნის. თუმცა დახმარების რეალური ზრდა დამოკიდებული იქნება რესპუბლიკელების ნაწილთან თანამშრომლობაზე, ტრამპის ვეტოს პოზიციასა და ამერიკის საგარეო პოლიტიკის საერთო მიმართულებაზე.

რა გავლენას მოახდენს არჩევნები ირანთან ომზე?

ირანის საკითხი, შესაძლოა, ახალი კონგრესის პირველი და ყველაზე მწვავე საგარეოპოლიტიკური გამოცდა გახდეს.

მიზეზი მარტივია: ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ ირანის წინააღმდეგ დაწყებული ომი უკვე იქცა ამერიკის შიდა პოლიტიკის მნიშვნელოვან პრობლემად.

დემოკრატები ომის გაგრძელებას აკრიტიკებდნენ, ხოლო მისი ეკონომიკური შედეგები, საწვავის გაძვირება, ინფლაცია და ენერგეტიკული ბაზრების არასტაბილურობა რესპუბლიკელებისთვის საარჩევნო პრობლემად იქცა.

პირველი – ომის დაფინანსების შეზღუდვა

დემოკრატებს შეუძლიათ მოითხოვონ პენტაგონისთვის გამოყოფილი თანხების უფრო მკაცრი კონტროლი.

კონგრესს შეუძლია:

• უარი თქვას დამატებითი სამხედრო დაფინანსების გამოყოფაზე;
• მოითხოვოს სამხედრო ოპერაციების ხარჯების დეტალური ანგარიში;
• დააწესოს შეზღუდვები კონკრეტული სამხედრო მოქმედებების დაფინანსებაზე;
• ჩაატაროს მოსმენები ომის დაწყებისა და გაგრძელების სამართლებრივ საფუძვლებზე.

ეს ტრამპს ომის გაგრძელებას გაურთულებს, განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ კონფლიქტი ხანგრძლივი აღმოჩნდება და დამატებით ფინანსურ რესურსებს მოითხოვს.

მეორე – ტრამპზე დიპლომატიური გამოსავლის მოძიების ზეწოლა

RFE/RL-ის მიერ გამოკითხული ექსპერტის, დანია არაისის შეფასებით, დემოკრატების გამარჯვებამ შესაძლოა ტრამპის ადმინისტრაცია ირანთან ომის დიპლომატიური გზით დასრულებისკენ უბიძგოს.

არაისი New Lines Institute for Strategy and Policy-ის პროგრამის ხელმძღვანელი და უფროსი ანალიტიკოსია.

მისი თქმით, ორივე პალატის დემოკრატიული კონტროლი ადმინისტრაციას უბიძგებს, ომიდან გამოსვლის სტრატეგია მოლაპარაკებებისა და დიპლომატიური ინსტრუმენტების გამოყენებით შეიმუშაოს.

მისივე შეფასებით, ირანმაც შეიძლება ჩათვალოს, რომ ტრამპს ომის გაგრძელების პოლიტიკური შესაძლებლობები შეუმცირდა და მოლაპარაკებებში უფრო ხელსაყრელი პირობები მოითხოვოს.

მესამე — შეძლებენ თუ არა დემოკრატები ომის შეჩერებას?

აქ ექსპერტები უფრო ფრთხილები არიან.

DW-სთან საუბარში Brookings Institution-ის საგარეო პოლიტიკის კვლევის დირექტორმა მაიკლ ო’ჰენლონმა (Michael O’Hanlon) აღნიშნა, რომ კონგრესს ირანის საკითხზე უზარმაზარი ძალაუფლება არ ექნება, თუმცა მას შეუძლია მნიშვნელოვანი ესკალაციის თავიდან აცილება დაფინანსების შეზღუდვით.

ეს მნიშვნელოვანი განსხვავებაა.

პრეზიდენტი შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალია და სამხედრო ოპერაციების წარმართვაში მნიშვნელოვანი დამოუკიდებელი უფლებამოსილებები აქვს. კონგრესის კონტროლი არ ნიშნავს, რომ დემოკრატებს შეუძლიათ ერთი კენჭისყრით ომის შეჩერება.

მაგრამ მათ შეუძლიათ ომის გაგრძელების პოლიტიკური და ფინანსური ფასი გაზარდონ.

მეოთხე: რას ნიშნავს ეს ირანისთვის?

ირანის ხელისუფლებამ შესაძლოა არჩევნების შედეგები ვაშინგტონის პოლიტიკური მდგომარეობის ცვლილებად აღიქვას.

თეირანს შეუძლია ივარაუდოს, რომ ტრამპს ომის გაგრძელების შემთხვევაში უფრო მეტი შიდა წინააღმდეგობა შეხვდება.

თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ ირანი ავტომატურად უკეთეს პირობებს მიიღებს. რესპუბლიკელების მნიშვნელოვანი ნაწილი კვლავ უჭერს მხარს ირანის წინააღმდეგ სამხედრო ზეწოლას.

ამასთან, კონგრესის ორივე პალატის კონტროლი არ ცვლის ამერიკის პრეზიდენტის უფლებამოსილებას, აწარმოოს მოლაპარაკებები ან გასცეს სამხედრო ბრძანებები.

სწორედ ამიტომ, ირანის ომი შესაძლოა ვაშინგტონის შიდა პოლიტიკურ ბრძოლაში ერთ-ერთ მთავარ თემად დარჩეს. დემოკრატები შეეცდებიან, ტრამპს ომის ხარჯებზე და შედეგებზე პასუხისმგებლობა დააკისრონ, ხოლო პრეზიდენტს მოუწევს იმის დასაბუთება, რატომ უნდა გაგრძელდეს სამხედრო კამპანია.

რა გავლენა ექნება არჩევნებს საქართველოზე?

საქართველოსთვის ამერიკაში პოლიტიკური ძალთა ბალანსის ცვლილება მნიშვნელოვანია, თუმცა დემოკრატების გამარჯვება ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ ვაშინგტონი საქართველოს მიმართ პოლიტიკას შეცვლის ან თეთრი სახლი თბილისთან ურთიერთობაში ახალ კურსზე გადავა.

მიზეზი ისაა, რომ ამერიკის საგარეო პოლიტიკას პრეზიდენტი და მისი ადმინისტრაცია წარმართავენ, ხოლო კონგრესს აქვს კანონმდებლობის, დაფინანსებისა და ზედამხედველობის ბერკეტები.

საქართველოსთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ხუთი მიმართულება იქნება:

პირველი: საქართველოს საკითხის დაბრუნება ვაშინგტონის დღის წესრიგში

ბოლო პერიოდში საქართველო-აშშ-ის ურთიერთობები რთული პოლიტიკური საკითხების გამო განსაკუთრებით გართულდა.

ამ ფონზე დემოკრატიული უმრავლესობა კონგრესში ქმნის შესაძლებლობას, რომ საქართველოს საკითხი კვლავ უფრო აქტიურად განიხილონ.

დემოკრატ კანონმდებლებს შეუძლიათ:

• მოითხოვონ მოსმენები საქართველოში დემოკრატიული პროცესების შესახებ;
• შეისწავლონ ამერიკული დახმარების შეჩერების ან შემცირების შედეგები;
• მოითხოვონ ადმინისტრაციისგან ანგარიშები საქართველოს ხელისუფლებასთან ურთიერთობებზე;
• დააყენონ საქართველოს საკითხი საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტებში.

ეს შეიძლება ნიშნავდეს, რომ საქართველოს საკითხი ვაშინგტონში უფრო აქტიური პოლიტიკური განხილვის საგანი გახდება.

მეორე: სანქციების საკითხი

ერთ-ერთი ყველაზე მგრძნობიარე მიმართულება საქართველოსთან დაკავშირებული სანქციებია.

კონგრესში დემოკრატებს შეუძლიათ წამოაყენონ ახალი საკანონმდებლო ინიციატივები, რომლებიც შეეხება:

• საქართველოს ხელისუფლების წარმომადგენლების პასუხისმგებლობას;
• დემოკრატიული პროცესების ხელყოფის სავარაუდო შემთხვევებს;
• ადამიანის უფლებების დარღვევას;
• კორუფციასა და შესაძლო ფინანსურ კავშირებს.

ასეთი ინიციატივები შეიძლება პოლიტიკურ ზეწოლად იქცეს.

თუმცა ინდივიდუალური სანქციების დაწესება ხშირად აღმასრულებელი ხელისუფლების კომპეტენციასაც მოითხოვს. ამიტომ მხოლოდ კონგრესის კონტროლის ცვლილება ავტომატურად ახალ სანქციებს არ ნიშნავს.

"საქართველოს შეუძლია იყოს აშშ-ის პარტნიორი ან დარჩეს რუსეთისა და ჩინეთის ჩრდილში" — ინტერვიუ ჯეიმს კარაფანოსთან

კარაფანო ხაზს უსვამს, რომ ტრამპის ადმინისტრაციისთვის მთავარი საზომი შედეგია და არა დეკლარაციები

მესამე: ამერიკული დახმარება და USAID

საქართველოსთვის მნიშვნელოვანი საკითხია ამერიკული დახმარების აღდგენის ან გაზრდის პერსპექტივაც.

დემოკრატებს შეუძლიათ მოითხოვონ:

• სამოქალაქო საზოგადოების მხარდაჭერის პროგრამების დაფინანსება;
• დამოუკიდებელი მედიის მხარდაჭერა;
• განათლებისა და გაცვლითი პროგრამების დაფინანსება;
• დემოკრატიული ინსტიტუტების გაძლიერების პროექტები;
• რეგიონული უსაფრთხოების პროგრამების გაგრძელება.

DW-სთან საუბარში Bloomberg Government-ის რედაქტორმა ბრენდონ კონრადისმა აღნიშნა, რომ დემოკრატები შეძლებენ USAID-ის დახურვის საკითხის შესწავლას და ადმინისტრაციის წარმომადგენლების კონგრესში დაბარებას.

თუმცა სააგენტოს ძველი ფორმით აღდგენა პრეზიდენტის წინააღმდეგ მხოლოდ კონგრესის გადაწყვეტილებით მარტივი არ იქნება.

მეოთხე: საქართველოს სტრატეგიული მნიშვნელობა სამხრეთ კავკასიაში

საქართველოს საკითხი მხოლოდ დემოკრატიისა და ადამიანის უფლებების თემით არ შემოიფარგლება.

ქვეყანას მნიშვნელოვანი გეოპოლიტიკური ფუნქცია აქვს:

• შავი ზღვის უსაფრთხოება;
• სატრანზიტო დერეფნები;
• შუა დერეფნის განვითარება;
• კასპიის ზღვისა და ევროპის დამაკავშირებელი ინფრასტრუქტურა;
• რეგიონში რუსეთისა და ჩინეთის გავლენის საკითხი.

კონგრესის ახალი შემადგენლობა შეძლებს ამ საკითხების განხილვას და ადმინისტრაციისგან რეგიონული სტრატეგიის შესახებ განმარტებების მოთხოვნას.

განსაკუთრებით საინტერესო იქნება, როგორ დაბალანსდება საქართველოს მიმართ დემოკრატიული უმრავლესობის პოლიტიკური პრიორიტეტები და ტრამპის ადმინისტრაციის რეგიონული ინტერესები.

რა თქვა თავად ტრამპმა და როგორ გამოეხმაურნენ სხვები დამარცხებას?

არჩევნების შედეგებზე ტრამპის განცხადებები განსაკუთრებით საინტერესოა, რადგან პრეზიდენტმა წინასწარაც ისაუბრა იმაზე, თუ როგორ იმოქმედებდა დემოკრატების გამარჯვების შემთხვევაში.

დონალდ ტრამპი: „ჩემი საბოლოო ძალაუფლება ვეტოა“

არჩევნებამდე, CBS News-თან სატელეფონო ინტერვიუში, ტრამპს ჰკითხეს, რას გააკეთებდა იმ შემთხვევაში, თუ დემოკრატები კონგრესს ჩაიგდებდნენ ხელში.

მისი პასუხი იყო: „მე მაქვს საბოლოო ძალაუფლება – მას ვეტო ჰქვია“.

ტრამპმა ასევე განაცხადა, რომ მზად იყო დემოკრატების მიერ მიღებული კანონპროექტებისთვის ვეტო დაედო. ამით მან მიანიშნა, რომ ვეტოს გამოყენებით დემოკრატებს საბოლოოდ მასთან შეთანხმების მიღწევა მოუწევდათ.

„ისტორიულად, რამდენიმე თვის განმავლობაში ვეტოს იყენებ და შემდეგ ისინი მოდიან და ამბობენ: შეთანხმება უნდა დავდოთ“, – განაცხადა პრეზიდენტმა.

ტრამპმა ასევე თქვა, რომ უზენაესი სასამართლოს ერთ-ერთი გადაწყვეტილება მის აღმასრულებელ უფლებამოსილებებს მნიშვნელოვნად აძლიერებდა და კონგრესის წინააღმდეგობის მიუხედავად, მოქმედების შესაძლებლობას აძლევდა.

არჩევნების შემდეგ: ტრამპი შედეგების მიღებას აპირებს

RFE/RL-ის ინფორმაციით, The New York Times-თან საუბარში ტრამპმა განაცხადა, რომ მზად იყო არჩევნების შედეგები მიეღო და დემოკრატებთან ემუშავა.

მისი სიტყვები: „ჩვენ ვითანამშრომლებთ დემოკრატებთან და ვნახავთ, რა გამოვა. ალბათ რაღაც შეთანხმებას მივაღწევთ“.

ამასთან, ტრამპმა არჩევნების მარცხი პირადად საკუთარ თავთან არ დააკავშირა და რესპუბლიკელების შედეგები კანდიდატების ხარისხითაც ახსნა.

ტრამპი: ირანის ომმაც იმოქმედა რესპუბლიკელების მარცხზე

4 ნოემბერს პრეზიდენტმა ასევე აღიარა, რომ ირანთან ომმა შესაძლოა გავლენა იქონია რესპუბლიკელების საარჩევნო შედეგებზე.

ეს მნიშვნელოვანი განცხადებაა, რადგან ტრამპის ადმინისტრაცია ომის გაგრძელებას უსაფრთხოების აუცილებლობით ამართლებდა, თუმცა არჩევნებმა აჩვენა, რომ სამხედრო კონფლიქტის ეკონომიკური შედეგები ამომრჩევლისთვის მნიშვნელოვანი საკითხი გახდა.

ტრამპის შემდეგ პეკინში პუტინი ჩავიდა. რა დგას „ურღვევი მეგობრობის“ დაპირებების უკან?

ტრამპისა და პუტინის რამდენიმე დღის ინტერვალით მიღებით, პეკინი წარმოჩინდა როგორც მსოფლიო დიპლომატიის მთავარი ცენტრი