მოსაზრება: რატომ ეწინააღმდეგება აფხაზეთისა და რუსეთის ძალოვანებს შორის შეთანხმება აფხაზეთის კანონმდებლობას

აფხაზეთისა და რუსეთის შეთანხმება

აფხაზეთის ოპოზიცია ე.წ. შინაგან საქმეთა მინისტრ რობერტ კიუტას დაუყოვნებლივ გადადგომას მოითხოვს. უკმაყოფილების მიზეზი მის მიერ რუსეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროსთან ხელმოწერილი შეთანხმებაა, რომელიც, ოპოზიციის შეფასებით, აფხაზეთის კონსტიტუციას არღვევს და ეროვნული ინტერესებისთვის საზიანოა.

განსაკუთრებული აღშფოთება გამოიწვია შეთანხმების იმ პუნქტმა, რომელიც რუსული მხარისთვის იმ პირთა შესახებ მონაცემების გადაცემას ითვალისწინებს, რომლებსაც შეუძლიათ „სასაზღვრო რეგიონში ვითარების დესტაბილიზაცია“.

ბევრს ეჭვი აქვს, რომ ამ ფორმულირებით ფაქტობრივად კანონიერ ჩარჩოში ექცევა უკვე არსებული ტენდენცია: რუსეთის ხელისუფლება სხვადასხვა გზით „სჯის“ აფხაზ საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ მოღვაწეებს, რომლებიც რუსეთისთვის ხელსაყრელი, აფხაზეთისთვის კი საზიანო შეთანხმებების წინააღმდეგ გამოდიან.

აფხაზეთისა და რუსეთის შს სამინისტროების თანამშრომლობა – „სამარცხვინო უუნარობა“ თუ ეფექტიანობის გაზრდა?

ჟურნალისტ ნიზფა არშბას მიერ გამოქვეყნებულმა უწყებათაშორისი თანამშრომლობის შეთანხმებებმა აფხაზეთის საჯარო სივრცეში მწვავე დისკუსია გამოიწვია

ამ ვითარებას აფხაზი საზოგადო მოღვაწე ახრა ბჟანია სამართლებრივი თვალსაზრისით აანალიზებს. მისი დასკვნით, აფხაზეთისა და რუსეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროებს შორის გაფორმებული შეთანხმება 2014 წლის მოკავშირეობის ხელშეკრულების დებულებებიდან არ გამომდინარეობს და მისით ვერ გამართლდება.

რას ითვალისწინებდა 2014 წლის ხელშეკრულება?

ახრა ბჟანია ყურადღებას ამახვილებს იმ არგუმენტზე, რომელსაც შეთანხმების დამცველები ხშირად მიმართავენ: მათი მტკიცებით, ახალი დოკუმენტი რუსეთსა და აფხაზეთს შორის 2014 წელს გაფორმებული მოკავშირეობის ხელშეკრულების სამართლებრივ გაგრძელებას წარმოადგენს.

თუმცა, ბჟანიას აზრით, საკითხავია, რამდენად კეთილსინდისიერია ამ დოკუმენტზე მითითება.

ავტორი 2014 წლის ხელშეკრულების მე-10 მუხლს იშველიებს, რომელიც შინაგან საქმეთა სფეროში თანამშრომლობას ეხება. მუხლის თანახმად, მხარეებს ხელშეკრულების ძალაში შესვლიდან ერთი წლის განმავლობაში უნდა შეექმნათ შინაგან საქმეთა ორგანოების ერთობლივი საინფორმაციო-საკოორდინაციო ცენტრი.

ცენტრის ფუნქციებში შედიოდა რუსეთისა და აფხაზეთის სამართალდამცავ ორგანოებს შორის ოპერატიულად მნიშვნელოვანი ინფორმაციის გაცვლის ორგანიზება, შესაბამისი ოპერატიული და კრიმინალისტიკური აღრიცხვების წარმოება, ორგანიზებული დანაშაულებრივი ჯგუფების შესახებ მონაცემთა ბაზის შექმნა, ორგანიზებულ დანაშაულთან და სხვა მძიმე დანაშაულებთან ბრძოლის მიმართულებით ინფორმაციის შეგროვება და ანალიზი, ძებნისა და ექსტრადიციის პროცესში ხელშეწყობა და თანამშრომლობის ეფექტიანობის გასაზრდელად წინადადებების შემუშავება.

მაგრამ, ბჟანიას შეფასებით, ამ ჩამონათვალში არ არის გათვალისწინებული ის უფლებამოსილებები, რომლებიც ახალ შეთანხმებაშია გაწერილი.

„ირაკლი ბჟინავას დაკავება რუსეთში აფხაზური საზოგადოების თავისუფლებაზე დარტყმაა“ – მოსაზრება

ორმაგი მოქალაქეობის მქონე აფხაზი იურისტი ირაკლი ბჟინავა დააკავეს მას შემდეგ, რაც მან გააკრიტიკა შეთანხმებები, რომლებიც აფხაზეთში მდებარე ცნობილი სახელმწიფო აგარაკის რუსეთისთვის გადაცემას ითვალისწინებს.

„რატომ სჭირდება მაშინ აფხაზეთს მთელი სამინისტრო?“

ბჟანია მიიჩნევს, რომ 2014 წლის ხელშეკრულებაში არაფერია ნათქვამი იმაზე, რომ საინფორმაციო-საკოორდინაციო ცენტრი აფხაზეთში კრიმინოგენული და ოპერატიული ვითარების მონიტორინგისთვის ან თავად აფხაზეთის შინაგან საქმეთა ორგანოების საქმიანობის შესასწავლად უნდა გამოიყენებოდეს.

ავტორი ამ მიდგომას აბსურდულად მიიჩნევს და სვამს კითხვას: თუ აფხაზეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მუშაობის მონიტორინგისთვის გარე ორგანიზაციის რესურსების გამოყენებაა საჭირო, მაშინ თავად სამინისტროს არსებობას რა აზრი აქვს?

მისი თქმით, ამასთანავე, აფხაზეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს შესაძლოა ჰქონდეს შიდა საკითხები, რომელთა შესახებაც საინფორმაციო-საკოორდინაციო ცენტრს ინფორმაცია საერთოდ არ უნდა ჰქონდეს.

ბჟანია ხაზს უსვამს კიდევ ერთ განსხვავებას: 2014 წლის ხელშეკრულება არ ითვალისწინებს, რომ საინფორმაციო-საკოორდინაციო ცენტრი ან რუსეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს შესაბამისი სტრუქტურები აფხაზეთის ტერიტორიაზე ეკონომიკურ დანაშაულსა და კორუფციას ებრძოდნენ.

არც ის არის ნახსენები, რომ რუსეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს სტრუქტურები უშუალოდ ჩაერთვებიან სოციალურ ქსელებსა და მესენჯერებში „კრიმინალური იდეების გავრცელების წინააღმდეგ საინფორმაციო ბრძოლაში“. თუმცა, ბჟანიას თქმით, ეს ჩანაწერი ორ უწყებას შორის გაფორმებული ახალი შეთანხმების მე-4 პუნქტში გვხვდება.

ამ პუნქტში ბევრმა განსხვავებული აზრის კონტროლისა და ინტერნეტსივრცის ზედამხედველობის მცდელობა დაინახა.

ბჟანია დამატებით აღნიშნავს, რომ თავად „კრიმინალურის“ ცნების განმარტება რუსეთსა და აფხაზეთში შესაძლოა მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს. მაგალითად, მისი თქმით, რუსეთში უკანონოდ მიიჩნევა ის ტექსტიც, რომელიც Meta-ს კუთვნილ პლატფორმა Facebook-ზე ვრცელდება.

შეთანხმება და აფხაზეთის სუვერენიტეტის საკითხი

ავტორი ყურადღებას ამახვილებს შეთანხმების კიდევ ერთ პუნქტზე, რომელიც აფხაზეთისა და რუსეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროების მიერ სასაზღვრო რაიონებში ერთობლივი ოპერატიულ-პროფილაქტიკური ღონისძიებების ჩატარებას ითვალისწინებს.

ბჟანიას შეფასებით, ეს აფხაზეთის სუვერენულ იურისდიქციას არღვევს. მისი თქმით, 2014 წლის ხელშეკრულებაში მსგავსი უფლებამოსილება გათვალისწინებული არ ყოფილა, მაშინ როდესაც ახალ შეთანხმებაში ეს პირდაპირ არის მითითებული.

ავტორი მიიჩნევს, რომ განსხვავებები მხოლოდ რამდენიმე პუნქტს არ ეხება და შეთანხმების სხვა დებულებებზეც ვრცელდება.

ადგურ არძინბა რუსეთთან და საქართველოსთან ურთიერთობებზე. ხედვა აფხაზეთიდან

აფხაზი პოლიტიკოსი საქართველოსთან ეკონომიკური თანამშრომლობის მომხრეა, თანასწორი პარტნიორობის პირობით

„საერთაშორისო ხელშეკრულებები ხალხური სიმღერები არ არის“

ბჟანიასთვის მთავარი პრობლემა ის არის, რომ საერთაშორისო ხელშეკრულების ზოგადი დებულებები ახალი, უფრო ფართო უფლებამოსილებების გასამართლებლად გამოიყენება. მისი აზრით, დოკუმენტის განმარტება არ შეიძლება ისე, რომ თავდაპირველ შეთანხმებაში არსებული ჩარჩო სრულიად განსხვავებულ შინაარსად გარდაიქმნას.

„საერთაშორისო ხელშეკრულებები ხალხური სიმღერები არ არის, რომელთაგანაც ძირითადი თემის განვითარების გზით ახალი ნაწარმოების შექმნა შეიძლება. ეს დასრულებული დოკუმენტებია და მათი თავისუფალი ინტერპრეტაცია დაუშვებელია“.

სწორედ ამ მიზეზით, ასევე იმიტომ, რომ შინაარსობრივად განსხვავებული სამართლებრივი აქტებია, ახალი შეთანხმება 2014 წლის ხელშეკრულებიდან ვერ „გამომდინარეობს“, როგორც ამას ზოგიერთი „ექსპერტი“ ცდილობს წარმოაჩინოს, — წერს ბჟანია.

მისი პოზიცია ასეთია: თუ ვინმეს აფხაზეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს საქმიანობისთვის ახალი სამართლებრივი ჩარჩოს შექმნა სურს, ეს ღიად და კანონით დადგენილი პროცედურის დაცვით უნდა გააკეთოს.

„თუ ვინმეს ძალიან სჭირდება აფხაზეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მუშაობისთვის ახალი სამართლებრივი ჩარჩოს გაფორმება, სცადონ ამის გაკეთება ღიად და კანონიერი პროცედურის შესაბამისად, ჩვენ კი ვნახოთ, რა გამოვა“.

ბჟანიას შეფასებით, სწორედ სამართლებრივი პროცედურის დაცვა და შეთანხმების რეალური შინაარსის გამჭვირვალობაა ის საკითხები, რომელთა გვერდის ავლაც ამ დოკუმენტის 2014 წლის ხელშეკრულებასთან დაკავშირების მცდელობით არ უნდა მოხდეს.

პუბლიკაციებში გამოყენებული ტოპონიმები და ტერმინოლოგია, აგრეთვე მათში გამოთქმული მოსაზრებები და შეხედულებები, ყოველთვის არ ასახავს გამომცემლის შეხედულებებსა და პოზიციას