გახდება თუ არა რობერტ ქოჩარიანი ოპოზიციის „სახე“ სომხეთის არჩევნებში
კოჩარიანი – პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატი: სომხეთის არჩევნები
სომხეთის ყოფილი პრეზიდენტი რობერტ ქოჩარიანი კვლავ ბრუნდება აქტიურ პოლიტიკაში, ამჯერად, როგორც პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატი, თუმცა მისი შანსები და სტრატეგია უკვე დაპირისპირების საგანია.
ქოჩარიანის კანდიდატურა ოფიციალურად წარადგინეს ერევანში გამართულ ღონისძიებაზე, სადაც ცნობილი გახდა, რომ ის არჩევნებში მონაწილეობას მიიღებს ბლოკის შემადგენლობაში, რომელშიც შედიან „დაშნაკცუტუნი“ და პარტია „წინ“. ეს ნაბიჯი მოჰყვა მის იანვრის განცხადებას, რომ ქვეყნის არსებული კრიზისიდან გამოსაყვანად „მასზე უკეთესი კანდიდატი არ არსებობს“, თუმცა მაშინ ის ჯერ კიდევ თავს არიდებდა პირდაპირი ამბიციის დეკლარირებას.
თავად ქოჩარიანი პროცესს გარკვეული დისტანციითაც აღწერდა, აცხადებდა, რომ საბოლოო გადაწყვეტილება სოციოლოგიური გამოკითხვების შედეგებზე იქნებოდა დამოკიდებული. „დიდი ტვირთი მომეხსნება, თუ ეს მე არ ვიქნები“, – ამბობდა ის, თუმცა საბოლოოდ არჩევანი მაინც საკუთარ თავზე შეაჩერა.
რთული მათემატიკა ბარიერის წინაშე
სომხეთის პოლიტიკური ლანდშაფტი ქოჩარიანისთვის არახელსაყრელიც შეიძლება აღმოჩნდეს. ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ბლოკებისთვის საარჩევნო ბარიერი 8%-ს შეადგენს: ზღვარი, რომლის გადალახვაც, არსებული რეიტინგების გათვალისწინებით, მარტივი არ იქნება.
პოლიტოლოგი რობერტ გევონდიანი ამას „რისკიან თამაშად“ აფასებს: თუ ქოჩარიანის ბლოკი 6–7%-ის ფარგლებში იქნება, პარლამენტს მიღმა დარჩება, მიუხედავად იმისა, რომ შესაძლოა მესამე ადგილი დაიკავოს. ამ ფონზე, პარტიებს უფრო დაბალი, 4%-იანი ბარიერი აქვთ, რაც მათთვის კონკურენციას ამარტივებს.
მრავალფეროვანი, მაგრამ ფრაგმენტირებული ველი
არჩევნებში მონაწილეობის სურვილი უკვე არაერთმა პოლიტიკურმა ძალამ გამოთქვა. მმართველი პარტია „სამოქალაქო კონტრაქტი“, რომელსაც ხელმძღვანელობს პრემიერ-მინისტრი ნიკოლ ფაშინიანი, სავარაუდოდ, კვლავ ლიდერ პოზიციას შეინარჩუნებს.
მის მთავარ ოპონენტად განიხილება ბიზნესმენ სამველ კარაპეტიანის პარტია „ძლიერი სომხეთი“, რომელიც, ექსპერტების პროგნოზით, ხმების 20-30%-ს შეიძლება დაეუფლოს. პარადოქსულია, რომ თავად კარაპეტიანი კონსტიტუციური შეზღუდვების გამო პრემიერობისთვის ვერ იყრის კენჭს, მას სომხეთის გარდა რუსეთისა და კვიპროსის მოქალაქეობაც აქვს.
პოლიტიკურ ველზე რჩება ასევე „აყვავებული სომხეთი“, რომელსაც ხელმძღვანელობს გაგიკ ცარუკიანი, თუმცა მან უკვე გამორიცხა პრემიერობისთვის საკუთარი კანდიდატურის წარდგენა.
ამავე დროს, ყოფილი პრეზიდენტის, სერჟ სარგსიანის პარტიას ჯერ კიდევ არ გადაუწყვეტია, ჩაერთვება თუ არა არჩევნებში, რაც დამატებით გაურკვევლობას ქმნის ოპოზიციურ სპექტრში.
„გამარჯვება“ როგორც მიზანი და გზავნილი მოსკოვისკენ
საკუთარ გამოსვლაში ქოჩარიანმა მკვეთრი ტონი აირჩია. მან განაცხადა, რომ მისი მიზანი „გამარჯვებაა“ და მოქმედი ხელისუფლება „ბოროტებად“ მოიხსენია, რომლის დამარცხებასაც წლების განმავლობაში ცდილობს.
უსაფრთხოება, მისი თქმით, მომდევნო წლების მთავარი პრიორიტეტია, ამისთვის კი საჭიროა „ბრძოლისთვის მზად მყოფი არმია, ძლიერი ლიდერი და ძლიერი მოკავშირე“. მისი პოლიტიკური კურსის გათვალისწინებით, ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ „ძლიერ მოკავშირედ“ ის რუსეთს გულისხმობს.
კულისებს მიღმა ალიანსები
მმართველი პარტიის წარმომადგენლები ამტკიცებენ, რომ ოპოზიციური ბანაკი რეალურად ქოჩარიანზე ამყარებს იმედებს. მათი თქმით, მისი გუნდის ნაწილი უკვე გადავიდა „ძლიერი სომხეთის“ რიგებში.
თუმცა თავად კარაპეტიანის გარემოცვა ამგვარ კავშირებს პირდაპირ არ ადასტურებს. მისი ნათესავი, ნარეკ კარაპეტიანი, ამბობს, რომ ქოჩარიანს პირადად არც კი შეხვედრია, თუმცა ხაზს უსვამს, რომ „ძლიერი სომხეთი“ დღეს წამყვანი ოპოზიციური ძალაა.
საზოგადოებრივი განწყობა: სკეპტიციზმი და გაღიზიანება
სოციალურ მედიაში ქოჩარიანის დაბრუნებას მკვეთრი რეაქციები მოჰყვა. ბევრი მომხმარებელი მის კანდიდატურას „წარსულის დაბრუნებად“ აღიქვამს, ზოგიც კი მას პირდაპირ უარყოფს.
კომენტარები მერყეობს ირონიასა და აგრესიას შორის: „არ მინდა მეორედ დავიწვა“, წერს ერთი მომხმარებელი, მაშინ როცა სხვა ამბობს — „მისი დრო ამოიწურა“.
პროგნოზი: სამი მოთამაშე და ერთი გაურკვეველი ბედი
დღევანდელი შეფასებებით, სურათი ასე გამოიყურება:
„სამოქალაქო კონტრაქტი“ სავარაუდოდ პირველ ადგილს დაიკავებს და მთავრობას ჩამოაყალიბებს. „ძლიერი სომხეთი“ მეორე ადგილზე გავა და ძლიერი ოპოზიციური ბირთვი გახდება. ქოჩარიანის ბლოკი მესამე ადგილზეა მოსალოდნელი, დაახლოებით 6-8%-ით, რაც ბარიერის გადალახვის საკითხს კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს. „აყვავებული სომხეთი“ შედარებით მცირე შედეგით, თუმცა პარლამენტში მოხვედრის მაღალი შანსით განიხილება.
