გერმანიის პარლამენტის ყოფილ წევრს, რომელმაც აზერბაიჯანიდან ქრთამი აიღო, მხოლოდ პირობითი პატიმრობა მიესაჯა
ბუნდესტაგის წევრმა აზერბაიჯანიდან ქრთამი მიიღო
მიუნხენის უმაღლესმა რეგიონულმა სასამართლომ (Oberlandesgericht) გერმანიის ბუნდესტაგის ყოფილი წევრი აქსელ ფიშერი დამნაშავედ ცნო აზერბაიჯანიდან ათიათასობით ევროს ქრთამის მიღებაში.
საქმე რომელიც ცნობილია როგორც “ხიზილალის დიპლომატია“.
ბრალდების თანახმად, ფიშერი ქრთამის სანაცვლოდ ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში აზერბაიჯანის ინტერესებს ლობირებდა.
სასამართლომ ყოფილ დეპუტატს ერთი წლითა და ორი თვით პირობითი თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.
სასჯელი ასევე მოიცავს:
- საჯარო თანამდებობის დაკავების აკრძალვა ორი წლის განმავლობაში;
- 20 000 ევროს კონფისკაციას;
- 12 000 ევროს მსხვერპლთა დახმარების ფონდში გადახდას.
ლობირების სანაცვლოდ ქრთამის აღება
2010 წლიდან 2018 წლამდე აქსელ ფიშერი იყო გერმანიის დელეგაციის წევრი ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში და ბუნდესტაგის წევრი 2021 წლამდე.
სასამართლოს ცნობით, ამ წლების განმავლობაში იგი მოქმედებდა აზერბაიჯანის წარმომადგენლებთან საიდუმლო “უკანონო შეთანხმების“ საფუძველზე და ბაქოს მთავრობის ინტერესებიდან გამომდინარე. ის აზერბაიჯანულ მხარეს გადასცემდა კონფიდენციალურ დოკუმენტებს და ასამბლეაში არაერთხელ მისცა ხმა აზერბაიჯანის სასარგებლოდ.
სასამართლომ აღნიშნა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ სადავო შეთანხმება ჯერ კიდევ 2011 წლიდან მოქმედებდა, კანონმდებლობა, რომელიც პარლამენტის წევრების მიერ მანდატის შესრულებისას მიღებულ შეღავათებს სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას აკისრებს, მხოლოდ 2014 წლის სექტემბერში შევიდა ძალაში.
ამ გარემოების გათვალისწინებით, მოსამართლეებმა განმარტეს, რომ კანონს უკუძალა არ აქვს და შესაბამისად, ფიშერის მიერ აღნიშნულ თარიღამდე მიღებულ დაახლოებით 79,000 ევროს ოდენობის ანაზღაურებაზე სისხლისსამართლებრივი დევნა სამართლებრივად შეუძლებელია.
ახალი კანონმდებლობით მხოლოდ 24,500 ევროს ოდენობის ქრთამის აღება, რომელიც მან ნაღდი ფულით მიიღო 2014 წლის შემოდგომიდან 2018 წლამდე, კლასიფიცირდა დანაშაულად.
ფიშერმა უარყო ბრალდებები და განაცხადა, რომ აზერბაიჯანიდან ფული არასდროს მიუღია. თუმცა, სასამართლომ მისი ახსნა-განმარტებები არადამაჯერებლად მიიჩნია.
მისმა ადვოკატებმა განაცხადეს, რომ განაჩენს გაასაჩივრებენ.
ეს პირველი შემთხვევაა გერმანიაში, როდესაც პარლამენტის წევრი თანამდებობის დროს ქრთამის აღებისთვის დამნაშავედ ცნეს.
ლინტნერის საქმე და “აზერბაიჯანული სამრეცხაო“: როგორ გადაიზარდა ლობირება სკანდალში
სასამართლოს ბოლო გადაწყვეტილება უკავშირდება იმავე ინსტანციის მიერ 2025 წლის ივლისში გამოტანილ განაჩენს ედუარდ ლინტნერის წინააღმდეგ – გერმანიის ქრისტიან-სოციალური კავშირის (CSU) ყოფილი დეპუტატის მიმართ. პროცესზე ლინტნერი ამტკიცებდა, რომ აზერბაიჯანისთვის გაწეული საქმიანობა “კეთილშობილური მოტივებით“ იყო განპირობებული და მას “ლეგიტიმურ ლობირებას“ უწოდებდა.
თუმცა სასამართლომ ეს არგუმენტები არ გაიზიარა და იგი დამნაშავედ ცნო კორუფციულ სქემაში მონაწილეობის ბრალდებით. ლინტნერს ცხრათვიანი პირობითი პატიმრობა შეეფარდა, ხოლო თავად პოლიტიკოსი ამ გადაწყვეტილების გასაჩივრებას გეგმავს.
ლინტნერი ერთ-ერთი ცენტრალური ფიგურაა ე.წ. “აზერბაიჯანულ სამრეცხაოში“ — ფულის გათეთრების ფართომასშტაბიან ქსელში, რომელიც 2017 წელს გამოავლინა ორგანიზაციამ OCCRP-მ და მისმა საერთაშორისო მედიაპარტნიორებმა. გამოძიების მიხედვით, აზერბაიჯანის მმართველმა ელიტამ შექმნა დაახლოებით 2.9 მილიარდი დოლარის ფარული ფონდი, რომელიც არა მხოლოდ პირადი გამდიდრებისთვის, არამედ ევროპელი პოლიტიკოსების მოსყიდვისთვის გამოიყენებოდა.
მიზანი, გამომძიებლების შეფასებით, იყო აზერბაიჯანის იმიჯის გაუმჯობესება ევროპულ ინსტიტუტებში, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ქვეყანაზე ადამიანის უფლებების დარღვევის გამო კრიტიკა იზრდებოდა. გადახდების სანაცვლოდ, რიგი ევროპელი პოლიტიკოსები ბაქოს ინტერესებს იცავდნენ და საერთაშორისო პლატფორმებზე მწვავე შეფასებების შერბილებას ცდილობდნენ.
თავდაპირველად ედუარდ ლინტნერისა და აქსელ ფიშერის საქმეები ერთ პროცესში უნდა განხილულიყო, თუმცა ფიშერის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო, სასამართლომ საქმეები ცალკე წარმოებად გამოყო.
ანგარიშვალდებულებისკენ გადადგმული ნაბიჯი
აქსელ ფიშერის გამამტყუნებელ განაჩენს გამოეხმაურა ორგანიზაცია Transparency International Germany. განცხადებაში ნათქვამია, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთმა ევროპელმა პოლიტიკოსმა აზერბაიჯანის ინტერესების დასაცავად ქრთამი აიღო და ევროპის საბჭოში კრიტიკის ჩახშობას ცდილობდა, ბაქოში ადამიანის უფლებათა დამცველები და პოლიტპატიმრები დაუცველ მდგომარეობაში რჩებოდნენ.
ორგანიზაციამ გადაწყვეტილებას “გერმანიასა და მთლიანად ევროპაში ანგარიშვალდებულებისკენ გადადგმული მნიშვნელოვანი ნაბიჯი“ უწოდა და სხვა ქვეყნებს მოუწოდა, რომლებიც “სამრეცხაოს“ სკანდალში ფიგურირებენ, ბერლინის მაგალითს მიჰყვნენ.
Transparency International-ის შეფასებით, ეს საქმე მხოლოდ კონკრეტული პოლიტიკოსების პასუხისმგებლობას არ ეხება, არამედ აჩვენებს, რამდენად მოწყვლადია ევროპული ინსტიტუტები ავტორიტარული რეჟიმების გავლენის მიმართ – მაშინ, როცა ლობირება და კორუფცია ერთმანეთისგან მკაფიოდ არ არის გამიჯნული.
