უგზო-უკვლოდ დაკარგული რუსი ჯარისკაცების ოჯახებს დახმარების ნაცვლად დევნიან

როგორ ექცევა რუსეთი თავის ჯარისკაცებს

რუსეთის სახელმწიფო ჯარისკაცებს უკრაინის წინააღმდეგ ომში აგზავნის, თუმცა მათი გაუჩინარების შემდეგ პასუხისმგებლობას პრაქტიკულად იხსნის. ოჯახები თვეების განმავლობაში ცდილობენ გაარკვიონ, მათი ახლობლები დაიღუპნენ, ტყვედ ჩავარდნენ თუ საავადმყოფოში არიან, მაგრამ დახურულ და არაეფექტიან საძიებო სისტემას აწყდებიან. ხოლო როდესაც ნათესავები ერთიანდებიან და პასუხებს ითხოვენ, ხელისუფლება მათ დახმარების ნაცვლად ზეწოლითა და უკრაინის სპეცსამსახურებთან თანამშრომლობის ბრალდებით პასუხობს.

______________________________

რუსეთის სოციალური ქსელების სეგმენტში სულ უფრო პოპულარული ხდება საზოგადოებრივი ინიციატივა „უგზო-უკვლოდ დაკარგული პოლკი“. ის 2026 წლის გაზაფხულზე იაროსლავის ოლქში შეიქმნა და უკრაინის წინააღმდეგ ომში დაკარგული რუსი სამხედროების ახლობლები გააერთიანა. ისინი სახელმწიფოსგან ფრონტზე გაგზავნილი ჯარისკაცების რეალურ ძებნასა და მათი ბედის შესახებ ოჯახებისთვის ინფორმაციის მიწოდებას მოითხოვენ.

მართალია, ძებნის მექანიზმი რუსეთის კანონმდებლობით არის გათვალისწინებული, თუმცა პრაქტიკაში თითქმის არ მუშაობს. ახლობლების თქმით, პასუხისმგებელ სტრუქტურას არც საიტი აქვს, არც ტელეფონი და არც მოქალაქეების მისაღებად განკუთვნილი მისამართი. მათი შეფასებით, ის მხოლოდ ფორმალურად არსებობს.

„ნოვაია გაზეტა ევროპა“ „უგზო-უკვლოდ დაკარგული პოლკის“ აქტივისტებს ესაუბრა. მათი ისტორიები აჩვენებს, როგორ ტოვებს რუსეთის სახელმწიფო დაკარგული ჯარისკაცების ოჯახებს ინფორმაციის გარეშე და რა ემართებათ მათ, ვინც სისტემის უმოქმედობაზე საჯაროდ საუბრობს.

უგზო-უკვლოდ დაკარგულები

დაკარგული სამხედროების საძიებო ჯგუფები სოციალურ ქსელებში რუსეთის მიერ უკრაინის წინააღმდეგ დაწყებული სრულმასშტაბიანი ომის პირველივე დღეებიდან არსებობს. ინფორმაციას ძირითადად სამხედროების დედები, ცოლები და დები აქვეყნებენ. ისინი იმედოვნებენ, რომ განცხადებას მათი ახლობლის ბედის მცოდნე ადამიანი ნახავს.

„ვკონტაქტესა“ და Telegram-ის ჯგუფებში ათასობით სახელი და ფოტოა გამოქვეყნებული. ფოტოებზე ყოფილი მუშები, დაცვის თანამშრომლები, პატიმრები, ხანდაზმული და ძალიან ახალგაზრდა კაცები ჩანან.

19 წლის რომან არტამონოვმა სავალდებულო სამხედრო სამსახური 2025 წლის 23 ივნისს დაიწყო. მისი ნაწილი ქალაქ ბორზიაში, ჩინეთისა და მონღოლეთის საზღვრებთან მდებარეობდა. ორი თვის შემდეგ მან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. როსტოვში ოთხთვიანი მომზადების შემდეგ რომანი დონეცკის ოლქში საბრძოლო დავალებაზე გაგზავნეს. ორი დღის შემდეგ მან ოჯახთან კავშირი შეწყვიტა.

რეკრუტირება ჩეჩნურად: როგორ ინარჩუნებს კადიროვი საკუთარ არმიას სამოქალაქო პირების ხარჯზე

„ნოვაია გაზეტა ევროპის“ გამოძიება აჩვენებს, როგორ შეცვალა ომმა ჩეჩნეთში ძალაუფლების სისტემა

„სამი თვის შემდეგ სამხედრო ნაწილმა ჩემი შვილი დაღუპულად ცნო და ცნობას №1421 დაეყრდნო. დოკუმენტში წერია, რომ არც ცხედარი უპოვიათ და არც ჩემი შვილი. ტყვეებსა და საავადმყოფოებში ძებნამ შედეგი არ გამოიღო“, – ამბობს რომანის დედა, ელენა პისაკინა.

კანონის თანახმად, სარდლობამ გაუჩინარებული სამხედრო უგზო-უკვლოდ დაკარგულად უნდა გამოაცხადოს. ძებნა ექვსი თვის განმავლობაში უნდა გაგრძელდეს. მხოლოდ ამის შემდეგ შეუძლია სასამართლოს პირის უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ცნობა.

პირის დაუყოვნებლივ გარდაცვლილად გამოცხადება მხოლოდ დამაჯერებელი მტკიცებულებების არსებობისას შეიძლება. ეს წესი ფინანსურადაც მნიშვნელოვანია. ექვსთვიანი ძებნის განმავლობაში ოჯახი სამხედროს ანაზღაურების მიღებას აგრძელებს.

პრაქტიკა აჩვენებს, რომ მეთაურები დაკარგულების დაღუპულად სწრაფად გამოცხადებას ცდილობენ. ოჯახები ამას ყოველთვის არ ეწინააღმდეგებიან. სიკვდილის ოფიციალურად დადასტურების შემდეგ მათ დაახლოებით 10-15 მილიონი რუბლის მიღება შეუძლიათ. თანხის ოდენობა რეგიონზეა დამოკიდებული.

„მედიაზონის“ ინფორმაციით, 2023-2025 წლებში რუსეთის სასამართლოებში 90 ათასი ასეთი სარჩელი შევიდა. საქმეები სამხედროების დაკარგულად ან დაღუპულად ცნობას შეეხებოდა. სამხედრო ნაწილების მეთაურებმა 26 ათასი სარჩელი შეიტანეს. კიდევ 20 ათასი თავდაცვის სამინისტროს სტრუქტურებმა წარადგინეს. თითქმის 40 ათას საქმეში მოსარჩელეთა ვინაობა გასაიდუმლოებულია.

თუმცა დაღუპულად ცნობა არ ნიშნავს, რომ ძებნა გაგრძელდება, ცხედარს დააბრუნებენ ან ოჯახი დაკრძალვას შეძლებს. რომან არტამონოვის ნათესავებს ის დღემდე არ დაუკრძალავთ.

ელენამ სამხედრო პროკურატურას მიმართა, თუმცა განმარტება ვერ მიიღო. ამის შემდეგ მან საკუთარი ისტორია სოციალურ ქსელებში გაავრცელა. ვიდეომიმართვა „უგზო-უკვლოდ დაკარგული პოლკის“ Telegram-არხმა გამოაქვეყნა.

მოძრაობა 2026 წლის აპრილში დაკარგული სამხედროების ოჯახების გაერთიანებად ჩამოყალიბდა. მალე იაროსლაველ აქტივისტებს სხვა რეგიონების მცხოვრებლებიც შეუერთდნენ.

ინიციატივის წევრები ოჯახებს საგამოძიებო კომიტეტში, პრეზიდენტის მისაღებში, წითელ ჯვარსა და სხვა უწყებებში მიმართვების შედგენაში ეხმარებიან. ნაცნობი იურისტები მათ უფასოდ უწევენ კონსულტაციას. აქტივისტები ვეტერანთა ორგანიზაციებთანაც თანამშრომლობენ.

9 მაისს მოძრაობამ რამდენიმე ქალაქში მცირე აქციები გამართა. ახლობლები ქუჩაში დაკარგული სამხედროების ფოტოებით გავიდნენ.

თუმცა სამოქალაქო ინიციატივას საბრძოლო მოქმედებების ზონაში ადამიანების ძებნა არ შეუძლია. მას ამისთვის არც უფლებამოსილება აქვს და არც რესურსები. ამიტომ აქტივისტები სახელებსა და ფოტოებს აგროვებენ და დაკარგულთა ვირტუალურ ბაზას ქმნიან. მათი თქმით, მოძრაობას უკვე ცხრა ათასზე მეტმა ადამიანმა მიმართა.

„მოიერიშე მხოლოდ ციფრია“

სამხედროს გაუჩინარების შემდეგ სარდლობამ უნდა დაადგინოს, ის დავალების შესრულებისას დაიკარგა თუ ნაწილი თვითნებურად დატოვა. პირველ შემთხვევაში სამსახურებრივი შემოწმება ტარდება. მეორე შემთხვევაში პირს ძებნილად აცხადებენ, შესაძლოა სისხლის სამართლის საქმეც აღძრან და ოჯახს გადახდები შეუწყვიტონ.

თუმცა მეთაურები ამ ნორმას ხშირად სამართლებრივ ხვრელად იყენებენ. „ვაჟნიე ისტორიების“ ინფორმაციით, საბრძოლო დავალებისას გაუჩინარებულებს მასობრივად აფორმებენ, როგორც ნაწილის თვითნებურად დამტოვებლებს. ეს მაშინაც ხდება, როცა ოჯახს ბრძოლაში მათი დაღუპვის მტკიცებულებები აქვს.

რუსეთის დუმამ რუსი ემიგრანტების წინააღმდეგ კანონი მიიღო – მათ ქონების განკარგვა და პასპორტის განახლებაც კი აეკრძალათ

განსაკუთრებული საფრთხის წინაშე არიან ჟურნალისტები, პოლიტიკოსები, უფლებადამცველები და აქტივისტები

თუ სამხედრო დაკარგულად აღიარეს, ინფორმაცია მონაცემთა ერთიან რეესტრში შეაქვთ. იქ გაუჩინარების ადგილსა და მოწმეების ჩვენებებსაც უთითებენ. დაკარგულებს სპეციალური ჯგუფები, საზოგადოებრივი ორგანიზაციები და მოხალისეები უნდა ეძებდნენ.

ნაპოვნ ცხედრებს ტერიტორიიდან გამოაქვთ და ვიზუალურად, თითის ანაბეჭდებით ან დნმ-ის ანალიზით ამოიცნობენ. ამის შემდეგ სამხედრო კომისარიატმა შედეგები ოჯახს უნდა აცნობოს.

პრაქტიკაში სისტემა სხვაგვარად მუშაობს. „ვიორსტკის“ ინფორმაციით, ფრონტზე გაგზავნამდე სამხედროებს აფრთხილებენ, რომ ევაკუაცია შესაძლოა არ ჩატარდეს. ეს ეხება როგორც დაჭრილებს, ისე დაღუპულებს.

ცხედრების გამოყვანა ფრონტზე არსებულ ვითარებასა და მეთაურების გადაწყვეტილებაზეა დამოკიდებული. გარდა ამისა, ძებნის სისწრაფე დაღუპულის წოდებას უკავშირდება. ოფიცრებს უფრო სწრაფად ეძებენ და გამოჰყავთ.

„როგორ ექცევიან სადღაც დაღუპულ რიგით მოიერიშეს? ის მხოლოდ ციფრია. ამ ციფრს დივიზიას გადავცემთ და შემდეგ მას ვივიწყებთ“, – უთხრა „ვიორსტკას“ არმიის ანონიმურმა წარმომადგენელმა.

ოჯახები ხშირად ვერ არკვევენ, ვინ, სად და როგორ ეძებს მათ ახლობლებს. მათ მხოლოდ სამხედრო კომისარიატებში სიარული და მოხალისეებისგან ინფორმაციის ლოდინი რჩებათ.

2025 წლის შემოდგომაზე თავდაცვის სამინისტრომ მთავარი საკოორდინაციო ცენტრი შექმნა. ფორმალურად ის სახელმწიფო უწყებების, საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და მოხალისეების მუშაობას კოორდინირებს.

ოჯახებს ურჩევენ, მიმართონ სამხედრო კომისარიატებს, ფონდს „სამშობლოს დამცველები“, ომბუდსმენს ან სამხედრო პროკურატურას. განცხადების გაგზავნა თავდაცვის სამინისტროს ვებგვერდიდანაც შეიძლება. თუმცა უშუალოდ საკოორდინაციო ცენტრთან დაკავშირება შეუძლებელია.

აქტივისტების აზრით, ცენტრი მხოლოდ ქაღალდზე არსებობს. ის ანგარიშებს არ აქვეყნებს და არც ცალკე საიტი, ტელეფონი, ელექტრონული ფოსტა ან მისაღები აქვს.

მოძრაობის წევრების თქმით, თავდაცვის სამინისტრომ სამუშაო რეგიონულ სამხედრო კომისარიატებს გადააბარა. მათ არ აქვთ სათანადო ტექნიკა, სპეციალისტები და დნმ-ის განახლებულ ბაზებზე წვდომა.

ამასთან, ომბუდსმენები ცალკეულ შედეგებზე საუბრობენ. 2025 წელს მათ 300-ზე მეტი სამხედრო იპოვეს. 2026 წლის პირველ ნახევარში კიდევ დაახლოებით ასი ადამიანი მოძებნეს. უმეტესად საუბარი ტყვეებსა და საავადმყოფოებში მყოფ პირებზე იყო.

ვლადიმირ პუტინის მტკიცებით, ცენტრის შექმნამ მდგომარეობა გააუმჯობესა. 2025 წლის დეკემბერში მან განაცხადა, რომ ძებნილთა რაოდენობა 50 პროცენტით შემცირდა, წლის დასაწყისთან შედარებით კი სამჯერ. თუმცა ამ მონაცემების წყარო უცნობია. რუსეთის ხელისუფლება რეალურ დანაკარგებსა და დაკარგულთა რაოდენობას მალავს.

უკრაინული პროექტი „მინდა ვიპოვო“ რუსი სამხედროების ნათესავების განცხადებებს იღებს. ის ინფორმაციას ტყვეებისა და დაღუპულების საკუთარ ბაზაში ამოწმებს. „ვიორსტკის“ ინფორმაციით, ერთი წლის განმავლობაში პროექტმა 84 ათასზე მეტი განცხადება მიიღო.

მარტო ბრძოლის ველზე

ანა, რომლის სახელიც შეცვლილია, მოძრაობას ძმის გაუჩინარების შემდეგ შეუერთდა. ის 119-ე გვარდიულ პარაშუტისტ-სადესანტო პოლკში კონტრაქტით მსახურობდა.

2026 წლის ივნისში ანამ „უგზო-უკვლოდ დაკარგული პოლკი“ სოციალურ ქსელში იპოვა და აქტივისტი გახდა. იგი ხაზს უსვამს, რომ მოძრაობა ომს არ ეწინააღმდეგება და ხელისუფლებას არ აკრიტიკებს. მისი ერთადერთი მიზანი დაკარგულთა ბედის გარკვევაა.

„ქალები მემორიალებთან მიდიან და ამბობენ, რომ შვილი, ქმარი ან ძმა დაკარგეს. მათ სურთ იცოდნენ, რა დაემართა ახლობელს. სახელმწიფო უწყებები ამ საქმით უნდა დაკავდნენ და ოჯახები ერთი უწყებიდან მეორეში არ უნდა გზავნონ. ქაღალდზე მექანიზმი არსებობს, მაგრამ რეალურად არ მუშაობს ან ცუდად მუშაობს“, – ამბობს ანა.

რამდენიმე თვეში მოძრაობის აქტივისტები ბევრ რეგიონში გამოჩნდნენ. განსაკუთრებით აქტიურად ისინი ლიპეცკის, იაროსლავისა და როსტოვის ოლქებში მუშაობენ.

ერთ-ერთ ორგანიზატორად იაროსლაველ მეწარმე მიხაილს მიიჩნევენ. მისი სახელიც შეცვლილია. თავად ის საკუთარ თავს მხოლოდ აქტიურ მონაწილეს უწოდებს.

მიხაილის მეგობარი სერგეი საბრძოლო მოქმედებების ზონაში დაიკარგა. მას ხანდაზმული დედა დარჩა, რომელსაც ბიუროკრატიულ სისტემასთან დამოუკიდებლად ბრძოლა არ შეეძლო.

მიხაილმა და სერგეის დედამ სამხედრო ნაწილს არაერთხელ მიმართეს. პასუხი ვერ მიიღეს. სამხედრო ნაწილის წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ მიხაილი ჯარისკაცის ნათესავი არ იყო. სამხედრო კომისარი მას და სერგეის დედას გაურბოდა. როდესაც მიხაილმა ჩინოვნიკის შეჩერება სცადა, მას პოლიციითა და ჯარიმით დაემუქრნენ.

მსგავსი ისტორია ბევრი აღმოჩნდა. ნათესავებთან შეხვედრებიდან საერთო პროექტი ჩამოყალიბდა. აქტივისტებმა ვიდეომიმართვების, დაკარგულთა პორტრეტებისა და აქციების შესახებ ინფორმაციის გამოქვეყნება დაიწყეს.

ისინი პარტიებისა და სახელმწიფო ორგანიზაციების მხარდაჭერის მოპოვებას ცდილობდნენ. „ერთიანი რუსეთი“ ინიციატივით არ დაინტერესდა.

აქტივისტებმა ფონდ „სამშობლოს დამცველებთან“ თანამშრომლობაც სცადეს. მას ვლადიმირ პუტინის ნათესავი ანა ცივილევა ხელმძღვანელობს. თუმცა მიხაილის თქმით, ფონდს თემის მონოპოლიზება სურს, ეფექტიან ძებნას კი ვერ უზრუნველყოფს.

შემდეგ მოძრაობამ კომუნისტური პარტიის რეგიონულ განყოფილებებს მიმართა. მანამდე კომუნისტები მობილიზებულთა ცოლების მოძრაობა „გზა შინისკენ“ წევრებს საკუთარ ღონისძიებებში მონაწილეობის საშუალებას აძლევდნენ.

თუმცა ხელისუფლება სამხედროების ოჯახების გაერთიანების მცდელობებს მკაცრად ეწინააღმდეგება. მობილიზებულთა ცოლების მოძრაობა თავდაპირველად ომსა და პუტინს უჭერდა მხარს. მოგვიანებით ყველაზე აქტიური წევრები „უცხოეთის აგენტებად“ გამოაცხადეს და სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მისცეს. დანარჩენები დააშინეს.

კომუნისტურ პარტიასთან თანამშრომლობაც ვერ შედგა. ჩელიაბინსკის განყოფილებამ განაცხადა, რომ ორგანიზაციასთან არ უმუშავია. კრასნოდარის განყოფილებამ ჟურნალისტების შეკითხვას არ უპასუხა.

პარტია მოძრაობის ინტერნეტის ბლოკირების საწინააღმდეგო კამპანიაში ჩართვას ცდილობდა. თუმცა დაკარგულთა ძებნა ამ საკითხს არ უკავშირდებოდა. ამიტომ მხარეებმა თანამშრომლობა შეწყვიტეს.

ქალაქ შახტიში პარტია „ახალი ადამიანების“ განყოფილება ინიციატივით თავდაპირველად დაინტერესდა. მალე მისმა წარმომადგენლებმა აქტივისტებს აღარ უპასუხეს. მოძრაობის წევრები ფიქრობენ, რომ ეს ძალოვანებთან კონსულტაციის შემდეგ მოხდა. პარტიას „ვეტერის“ შეკითხვებისთვის არ უპასუხია.

„მიეცით ადამიანებს იმედი“

პარტიებისა და სახელმწიფო ფონდების პოზიციის მიუხედავად, ინიციატივის მიმართ ინტერესი იზრდება. მიხაილის თქმით, მოძრაობა განცხადებების უზარმაზარ რაოდენობას იღებს.

„გვინდა, ძებნა ახალ დონეზე გადავიდეს და ინფორმაციის დამალვა შეწყდეს. მეთაურებმა და სამხედრო კომისრებმა ნათესავების თავიდან მოშორება უნდა შეწყვიტონ. როდესაც ახლობლის ბედის გაგებას ვითხოვთ, ხალხის მტრებად გვიყურებენ“, – ამბობს ის.

მიხაილის თქმით, გაურკვევლობა ოჯახებს ანადგურებს. სერგეის დედა ტირილს იწყებს, როდესაც ვინმე მის შვილზე ახალ ამბავს ეკითხება.

აქტივისტები მიიჩნევენ, რომ სახელმწიფოს მონაწილეობის გარეშე სისტემის შეცვლა შეუძლებელია. პარტიებს შეუძლიათ პრეზიდენტსა და მთავრობას მიმართონ. ეს საკანონმდებლო ცვლილებების დაწყების შესაძლებლობას შექმნის.

თუმცა სამხედრო კომისარიატები ძებნით დაინტერესებული არ არიან, მეთაურები კი ომით არიან დაკავებული. ამიტომ მკაფიო სამართლებრივი ვალდებულების გარეშე სისტემა ვერ ამუშავდება.

ხუმრობა, რომელიც კონტროლიდან გამოვიდა

ამ არაპოლიტიკურ მოთხოვნებსაც კი კრემლი საფრთხედ აღიქვამს. ხელისუფლების მხარდამჭერმა მედიამ მოძრაობა სწრაფად გამოაცხადა უკრაინის სპეცსამსახურების პროექტად.

2026 წლის ივნისში რესურსებმა „ომი ფეიკებთან“, „ლაფშა მედია“ და „სამხრეთის საინფორმაციო სამსახური“ მოძრაობას საინფორმაციო ოპერაცია უწოდეს. მათი ვერსიით, უკრაინის სპეცსამსახურები ნათესავების მონაცემებს ანგარიშების გასატეხად და ფულის გამოძალვისთვის აგროვებენ.

„სამხრეთის საინფორმაციო სამსახური“ ამტკიცებდა, რომ ბოროტმოქმედები ოჯახებში მიტოვებულობისა და უძლურების განცდას აძლიერებენ. სავარაუდო მიზანი იმ აზრის გავრცელებაა, რომ სახელმწიფო დაკარგულებს არ ეძებს, ხოლო დახმარება მხოლოდ თვითორგანიზებასა და საჯარო აქციებს შეუძლია.

9 მაისის წინ რუსეთის რამდენიმე რეგიონის სკოლებში ჩატარდა გაკვეთილები სახელწოდებით „უგზო-უკვლოდ დაკარგული პოლკი: მეხსიერებას ვერ დაბლოკავ“. ისინი დაკარგულ სამხედროებს ეძღვნებოდა და პოლიტიკურ მოწოდებებს არ შეიცავდა.

რამდენიმე დღის შემდეგ სკოლებმა გაკვეთილების შესახებ ინფორმაციის წაშლა დაიწყეს. მოგვიანებით პროექტმა Sota-მ ანონიმურ წყაროზე დაყრდნობით განაცხადა, რომ კამპანია თითქოს მორიგი ხუმრობა იყო.

პასუხისმგებლობა არცერთ ცნობილ პრანკერს არ აუღია. აქტივისტები ამბობენ, რომ გაკვეთილები მასწავლებლებმა წინასწარი შეთანხმებით ჩაატარეს. ამის შემდეგ პედაგოგების დასჯა დაიწყეს, ხოლო ინიციატივის დისკრედიტაცია სცადეს.

მიხაილის თქმით, მოძრაობას არა მხოლოდ ხელისუფლების მხარდამჭერი მედია, არამედ ძალოვანი უწყებებიც ეწინააღმდეგებიან.

6 ივნისს ლიპეცკში აქტივისტ ირინა ჩებოტარევასთან კავშირი გაწყდა. ის დიდი ხნის განმავლობაში დაკარგულ ქმარს ეძებდა და მოძრაობის ადგილობრივ კოორდინატორად მიიჩნეოდა. ინიციატივის წევრები ვარაუდობენ, რომ ის შესაძლოა პოლიციაში იმყოფებოდა. „ვეტერმა“ მისი ბედის გარკვევა ვერ შეძლო.

როსტოვის ოლქის ქალაქ შახტიში მოძრაობის წევრები 9 მაისს ავტოკოლონას ახლობლების ფოტოებით შეუერთდნენ. 12 ივნისს მათ საკუთარი მცირე აქცია გამართეს.

მანამდე პოლიციამ კოორდინატორი ვალერია კლიუჩნიკოვა დაიბარა. მას ტერორისტულ საქმიანობასთან შესაძლო კავშირის გამო ამოწმებდნენ. პოლიციელებმა განაცხადეს, რომ ავტოკოლონა ქალაქის ადმინისტრაციასა და სამართალდამცავ უწყებებთან უნდა შეთანხმებულიყო.

მოგვიანებით კლიუჩნიკოვა ამანათის მიღებისას დააკავეს. ამანათში მოძრაობის დროშა და რამდენიმე მაისური იდო. პოლიციელებმა დროშა და ერთი მაისური ჩამოართვეს, შემდეგ კი აქტივისტი გაათავისუფლეს.

მომზადებულია მედიაქსელის მხარდაჭერით

exchange