რუსეთის დუმამ რუსი ემიგრანტების წინააღმდეგ კანონი მიიღო - მათ ქონების განკარგვა და პასპორტის განახლებაც კი აეკრძალათ
კანონი რუსი ემიგრანტების წინააღმდეგ
რუსეთის სახელმწიფო დუმამ 22 ივლისს მეორე და მესამე მოსმენით მიიღო კანონი „დროებითი შემზღუდავი ზომების შესახებ“. ის ეხება ადამიანებს, რომლებიც რუსეთის ფარგლებს გარეთ იმყოფებიან და სასჯელის აღსრულებას „თავს არიდებენ“.
შეზღუდვები გავრცელდება სისხლის სამართლის კოდექსის ნებისმიერი მუხლით მსჯავრდებულ პირებზე. კანონი შეეხება ზოგიერთი ადმინისტრაციული საქმის ფიგურანტებსაც. მათ შორის არიან „უცხოეთის აგენტებისა“ და „არასასურველი ორგანიზაციების“ შესახებ კანონების დამრღვევები. სიაში ასევე შედის არმიის „დისკრედიტაცია“, სანქციებისკენ მოწოდება და რუსეთის ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევის მოთხოვნა.
ამ ადამიანებს ანგარიშებს დაუბლოკავენ და საბანკო აპლიკაციებზე წვდომას შეუზღუდავენ. ისინი ვერ გაყიდიან უძრავ ქონებასა და ავტომობილებს. ასევე ვერ მიიღებენ სახელმწიფო და საკონსულო მომსახურებების უმეტესობას. მათთვის გაცემული ლიცენზიები, ნებართვები და აკრედიტაციები შეიძლება შეჩერდეს.
მათი შემოსავალი სპეციალურ ანგარიშზე ჩაირიცხება. სახელმწიფოს შეეძლება ამ ანგარიშიდან სასამართლო ხარჯებისა და სხვა დავალიანებების ჩამოჭრა.
კენჭისყრამდე სახელმწიფო დუმის თავმჯდომარემ, ვიაჩესლავ ვოლოდინმა განაცხადა:
„მათ, ვინც წავიდა, უნდა იფიქრონ, როგორ წარდგნენ სასამართლოს წინაშე და დანაშაული აღიარონ“.
მან კანონის სამიზნეებს „ექსტრემისტები“ და „სამშობლოს მოღალატეები“ უწოდა. ვოლოდინის მტკიცებით, ისინი სახელმწიფოს აზიანებენ და სასჯელს სხვა ქვეყნებში ემალებიან.
კანონი ოფიციალური გამოქვეყნების შემდეგ ამოქმედდება.
“ნოვაია გაზეტა ევროპას” მასალის მიხედვით.
როგორ იმუშავებს ახალი მექანიზმი
ხელისუფლება შექმნის იმ ადამიანების სახელმწიფო რეესტრს, რომლებიც რუსეთის ფარგლებს გარეთ იმყოფებიან და სასჯელის აღსრულებას „თავს არიდებენ“. რეესტრს იუსტიციის სამინისტრო აწარმოებს. ეს უწყება უკვე განაახლებს „უცხოეთის აგენტებისა“ და „ექსტრემისტების“ სიებს.
ინფორმაციას სამინისტროს შინაგან საქმეთა სამინისტრო, უსაფრთხოების ფედერალური სამსახური, პროკურატურა და აღმასრულებლები გადასცემენ.
რეესტრში ადამიანის შესაყვანად სამი პირობაა საჭირო:
- ძალაში შესული სასამართლო განაჩენი ან ადმინისტრაციული სახდელის შესახებ გადაწყვეტილება;
- სასჯელის აღსრულებისთვის თავის არიდების დადასტურებული ფაქტი;
- ადამიანის რუსეთის ფარგლებს გარეთ ყოფნა.
თუმცა კანონი არ განმარტავს, როგორ დაადგენენ ხელისუფლების ორგანოები „თავის არიდების“ ფაქტს.
იუსტიციის სამინისტრომ რეესტრში შეყვანილი პირების შესახებ აქტუალური ინფორმაცია უნდა გამოაქვეყნოს. უწყებებს შორის ინფორმაციის გასაცვლელად სპეციალური კომისია შეიქმნება.
იურისტ ევგენი სმირნოვის აზრით, ეს მექანიზმი „უცხოეთის აგენტების“ სიის გაფართოებას დაემსგავსება:
„ეს იქნება დაშინების შოუ, რომელიც რეესტრის მუდმივ შევსებაზე აიგება“.
ვის შეეხება შეზღუდვები
ფორმალურად კანონი შეეხება საზღვარგარეთ მყოფ ყველა მსჯავრდებულს, რომელიც დაკისრებულ სასჯელს არ ასრულებს. ამასთან, სისხლის სამართლის კოდექსის კონკრეტულ მუხლს მნიშვნელობა არ ექნება.
თუმცა განსაკუთრებული საფრთხის წინაშე პოლიტიკურად დევნილი რუსეთის მოქალაქეები აღმოჩნდებიან. პირველ რიგში, ესენი არიან ჟურნალისტები, პოლიტიკოსები, უფლებადამცველები და აქტივისტები, ამბობს ევგენი სმირნოვი.
კანონი ასევე შეეხება ექვსი ადმინისტრაციული მუხლით დასჯილ პირებს:
- „უცხოეთის აგენტების“ შესახებ კანონის მოთხოვნების შეუსრულებლობა;
- „უცხოეთის აგენტის“ საქმიანობის წესის დარღვევა;
- რუსეთის ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევისკენ მოწოდება;
- შეიარაღებული ძალების „დისკრედიტაცია“;
- რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების დაწესებისკენ მოწოდება;
- „არასასურველი ორგანიზაციის“ საქმიანობაში მონაწილეობა.
იურისტ ანასტასია ბურაკოვას შეფასებით, კანონი პირველ რიგში დაშინების ინსტრუმენტია. სახელმწიფო უფლებებს უზღუდავს მათ, ვის დასჯასაც რუსეთის ტერიტორიაზე ფიზიკურად ვერ ახერხებს. ამავე დროს, ხელისუფლება ომის მოწინააღმდეგეთა გაჩუმებასა და ემიგრანტებში შიშის გაძლიერებას ცდილობს.
რა შეზღუდვებს აწესებს კანონი
რეესტრში მოხვედრილ ადამიანებს ფინანსების, უძრავი ქონებისა და ტრანსპორტის განკარგვას შეუზღუდავენ. ისინი სახელმწიფო, სანოტარო და საკონსულო მომსახურებების ნაწილსაც დაკარგავენ.
ხელისუფლებას მათი ფულისა და სხვა ქონების გაყინვა შეეძლება. ფორმალურად ეს კონფისკაცია არ არის, რადგან საკუთრება სახელმწიფოს არ გადაეცემა. თუმცა მისი განკარგვა უკიდურესად გართულდება.
ყველა სახის შემოსავალი, მათ შორის პენსია, სპეციალურ რუბლის ანგარიშზე ჩაირიცხება. ამ თანხების გამოყენების წესებს მოგვიანებით რუსეთის ცენტრალური ბანკი განსაზღვრავს. იმავე ანგარიშიდან შესაძლებელი იქნება სასამართლოს გადაწყვეტილებებით დაკისრებული თანხების ჩამოჭრა.
რეესტრში შეყვანილი ადამიანები ინდივიდუალურ მეწარმეებად ან თვითდასაქმებულებად ვერ დარეგისტრირდებიან. ახალ ლიცენზიას ვერ მიიღებენ, ხოლო მოქმედი ლიცენზია შეიძლება შეუჩერდეთ.
ისინი ვერც უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლებას დაარეგისტრირებენ და ვერც ავტომობილს აღრიცხავენ. შესაბამისად, ბინის, სახლის ან მანქანის საკუთარ სახელზე გაფორმება შეუძლებელი გახდება.
მართვის მოწმობა ფორმალურად ძალაში დარჩება. თუმცა ავტომობილის მართვის უფლება რეესტრიდან ამოღებამდე შეიზღუდება.
შეზღუდვები სახელმწიფო ელექტრონულ სერვისებსაც შეეხება. კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერის მოქმედი სერტიფიკატი შეიძლება გაუქმდეს. ახალ სერტიფიკატს კი აღარ გასცემენ.
პორტალ „გოსუსლუგის“ საშუალებით ადამიანი განცხადებებსა და დოკუმენტებს ვეღარ წარადგენს. ის ვეღარც ფედერალურ და რეგიონულ მომსახურებებს მიიღებს.
სანოტარო მოქმედების შესრულებამდე რუსმა ნოტარიუსებმა რეესტრი უნდა შეამოწმონ. თუ ადამიანი სიაშია, ნოტარიუსი ვალდებული იქნება მომსახურებაზე უარი უთხრას. კანონი ასევე კრძალავს მინდობილობით მის სახელზე გარიგების დადებას.
საკონსულო მომსახურებებზე წვდომა
ერთ-ერთი მთავარი შეზღუდვა საზღვარგარეთ რუსეთის საკონსულოებს შეეხება. რეესტრში მოხვედრილი ადამიანი თითქმის ყველა საკონსულო მომსახურებას დაკარგავს.
ის ვერ მიიღებს ახალ საზღვარგარეთის პასპორტს და ვერ გააფორმებს მინდობილობას. ასევე ვერ დაამოწმებს დოკუმენტის ასლს, ხელმოწერას ან გარიგებაზე თანხმობას.
შეზღუდვები სამოქალაქო მდგომარეობის აქტების რეგისტრაციასაც შეეხება. მაგალითად, საკონსულოს საშუალებით ვეღარ იქნება შესაძლებელი ქორწინების რეგისტრაცია ან სახელის შეცვლა.
რეესტრში მოხვედრილი პირი დაკავების შემთხვევაში რუსეთის საკონსულო დაცვასაც დაკარგავს. ის ვერც საზღვარგარეთ შექმნილ საგანგებო ვითარებაში მიიღებს სახელმწიფოს დახმარებას.
ადვოკატი ვალერია ვეტოშკინა ყველაზე სერიოზულად მინდობილობებსა და საკონსულო მომსახურებებზე დაწესებულ შეზღუდვებს მიიჩნევს. სწორედ ეს მექანიზმები აძლევს ემიგრანტებს საშუალებას, საკითხები რუსეთში დაბრუნების გარეშე მოაგვარონ.
„საკონსულო მომსახურებებზე წვდომის შეზღუდვა მნიშვნელოვნად გაართულებს დოკუმენტების გაფორმებასა და სამართლებრივად მნიშვნელოვანი საკითხების გადაწყვეტას“, – ამბობს ვეტოშკინა.
ევგენი სმირნოვი ინიციატივას ფაქტობრივად „მოქალაქეობის ჩამორთმევის“ კანონად აფასებს:
„მოქალაქეობა თითქოს არსებობს, მაგრამ ადამიანი მოქალაქის უფლებებით ვერ სარგებლობს“.
ანასტასია ბურაკოვაც ეთანხმება ამ შეფასებას. მისი თქმით, ადამიანი მოქალაქეობის არმქონე პირის მსგავს მდგომარეობაში აღმოჩნდება. სახელმწიფო მას დოკუმენტურ და სამართლებრივ დაცვას აღარ გაუწევს.
საბანკო გადარიცხვები და სპეციალური ანგარიში
რეესტრში შეყვანილი პირები მობილური ბანკითა და ბანკის ონლაინკაბინეტით ვეღარ ისარგებლებენ. შესაბამისად, ისინი ფულის დამოუკიდებლად გადარიცხვას ვერ შეძლებენ. ბანკებს მათთვის კრედიტის ან სესხის გაცემაზე უარის თქმაც შეეძლებათ.
ვალერია ვეტოშკინა ამას ფინანსური ზეწოლის ინსტრუმენტად მიიჩნევს:
„იქმნება პარადოქსული ვითარება. ადამიანს ართმევენ ინსტრუმენტებს, რომლებიც შეიძლება იმავე ვალდებულებების შესასრულებლად სჭირდებოდეს, რომელთა გამოც რეესტრში შეიყვანეს“.
კანონს ასევე შემოაქვს „ჰუმანიტარული დახმარების“ ცნება. მისი დანიშვნა შესაძლებელი იქნება, თუ ადამიანს ფინანსურად დამოკიდებული მშობლები, მეუღლე ან შვილები ჰყავს.
დახმარება ყოველთვიურად თავად ამ ადამიანის გაყინული თანხებიდან გაიცემა. გადაწყვეტილებას უწყებათაშორისი კომისია მიიღებს. დახმარების ოდენობას მთავრობა ცენტრალურ ბანკთან შეთანხმებით განსაზღვრავს.
შესაძლებელია თუ არა რეესტრიდან გასვლა
შეზღუდვები პირის რეესტრში შეყვანის მომდევნო დღეს ამოქმედდება.
კანონი რეესტრიდან ამოღების რამდენიმე საფუძველს ითვალისწინებს:
- სასამართლო გადაწყვეტილების გაუქმება ან შეცვლა;
- სასჯელის რეალურად აღსრულების დაწყება;
- ადამიანის რუსეთში დაბრუნება;
- სიკვდილი.
თუ იუსტიციის სამინისტრო ადამიანს სიიდან უსაფუძვლოდ არ ამოიღებს, მას განცხადების წარდგენა შეეძლება. სამინისტრომ საკითხი 20 სამუშაო დღეში უნდა განიხილოს. გადაწყვეტილების გასაჩივრება სასამართლოში იქნება შესაძლებელი.
თუმცა ზოგიერთი სასჯელის დისტანციურად აღსრულება შეუძლებელია. მათ შორისაა თავისუფლების აღკვეთა. ასეთ შემთხვევაში, რუსეთში დაბრუნების გარეშე რეესტრიდან გასვლა პრაქტიკულად შეუძლებელი იქნება.
პრობლემა ადმინისტრაციული ჯარიმის გადახდის დროსაც წარმოიქმნება. ადამიანს საბანკო მომსახურებებზე წვდომა არ ექნება. ამასთან, რუსეთში წარმომადგენლისთვის მინდობილობის გაფორმებასაც ვერ შეძლებს.
„სრულიად გაუგებარია, როგორ უნდა გადაიხადოს ადამიანმა ჯარიმა, აღასრულოს სასჯელი და რეესტრიდან გამოვიდეს“, – ამბობს ვეტოშკინა.
რას ურჩევენ რისკის ჯგუფში მყოფ ადამიანებს
იურისტები აფრთხილებენ, რომ შეზღუდვების ამოქმედების შემდეგ ბევრი საკითხის დისტანციურად მოგვარება შეუძლებელი გახდება. ამიტომ რეესტრში მოხვედრის რისკის ქვეშ მყოფ ადამიანებს ურჩევენ:
- წინასწარ გაყიდონ ან გააჩუქონ რუსეთში არსებული უძრავი ქონება და ტრანსპორტი;
- მოამზადონ რუსეთში გაცემული დოკუმენტების სანოტარო ასლები და დაასვან აპოსტილი;
- წინასწარ გააფორმონ განათლების, ქორწინებისა და დაბადების დამადასტურებელი დოკუმენტები;
- აიღონ ახალი საზღვარგარეთის პასპორტი და, თუ შესაძლებელია, ორი მოქმედი ბიომეტრიული პასპორტი იქონიონ;
- გამოიტანონ ფული დეპოზიტებიდან და წინასწარ განკარგონ რუსეთში არსებული აქტივები;
- აიღონ აპოსტილით დამოწმებული ცნობები ნასამართლობისა და მართვის გამოცდილების შესახებ.
exchange
