სწავლის დაწყებიდან სამ დღეში საქართველოში ათი სკოლა დახურეს. რა ვიცით ამ სკოლებზე და რა აჩვენა ამ პროცესმა?
დაცლილი და დაკეტილი სკოლები
სასწავლო წლის დაწყებიდან სამ დღეში, საქართველოს ათ საჯარო სკოლაში სასწავლო პროცესი შეწყდა. ამ სკოლებიდან ზოგი უნდა დაინგრეს და ახალი აშენდეს. ზოგი კი გარემონტდება.
გადაწყვეტილების საფუძველი სახელმწიფო ექსპერტიზის ბიუროს დასკვნები გახდა, რომ სკოლები ავარიულია.
საუბარია – თბილისის 21-ე, მისაქციელის, ხაშურის მეხუთე, წყალტუბოს მეორე, ქუთაისის მე-16, სენაკის, გურჯაანის მესამე, ველისციხის, ანაგის და ავრანლოს სკოლებზე.
დაკეტვიდან პირველ კვირას სკოლები ონლაინ სასწავლო რეჟიმზე გადაიყვანეს. სამინისტრომ და სკოლების ადმინისტრაციებმა სასწრაფოდ უნდა მოძებნონ ალტერნატიული ფართები.
- ბავშვების მასობრივი ინტოქსიკაცია თბილისის ბაგა-ბაღებში: NCDC-ის ნოროვირუსის ვერსია და სპეციალისტების კითხვები
- პირველი ადგილი თუ დიდი ჩამორჩენა: რას აჩვენებს PISA 2025 საქართველოზე
დიდი ალბათობით, ათივე სკოლას მეზობელ სკოლებში შეასახლებენ. იქ სწავლა ორ ან სამ ცვლაში დაიწყება. გაკვეთილების ხანგრძლივობა შემცირდება. თუ რომელიმე ალტერნატიული შენობა შორ მანძილზეა, მაშინ სასკოლო ავტობუსებს დანიშნავენ.
ოთხი ათასზე მეტი მოსწავლე და 400-მდე მასწავლებელი ახლა სამინისტროს გადაწყვეტილებას ელოდება – სად გადაანაწილებენ და რომელ ცვლაში ისწავლიან.
ასეთი გამოცდილება უკვე არსებობს. ბოლო რამდენიმე წელია, საქართველოში, ათასობით მოსწავლე სწავლობს “ნათხოვარ” შენობაში. მათი დანგრეული სკოლები კი ჯერაც არ აშენებულა.
როგორ განვითარდა მოვლენები და რას დაეფუძნა გადაწყვეტილებები
სცენარი ათივე სკოლაში ერთნაირად განვითარდა. სწავლის განახლება საზეიმოდ აღნიშნეს – ფერადი საჰაერო ბურთებით, ალმებით, ყვავილებით მორთულ კლასებში და ეზოებში.
17 სექტემბერს, მესამე დღის გვიან საღამოს კი მშობლებს შეტყობინებები გაუგზავნეს, რომ სკოლები იკეტება.
ათივე საჯარო სკოლის შემთხვევაში, სკოლის დახურვის გადაწყვეტილებები ლევან სამხარაულის სახელობის სახელმწიფო ექსპერტიზის ბიუროს დაკვნებს ეფუძნება. დასკვნები 10 სექტემბრით თარიღდება. განათლების მინისტრი ამბობს, რომ მათ ეს დოკუმენტები 17 სექტემბერს მიიღეს. ამიტომ მოხდა ის, რაც მოხდა.
მშობლების ნაწილს ექსპერტიზის დასკვნების და სკოლების ავარიულობის არ სჯერა. ისინი, ეჭვობენ, რომ ზოგი გადაწყვეტილების უკან კორუფციული გარიგება და ინვესტორის ინტერესი იმალება.
JAMnews-მა შეისწავლა ათივე სკოლასთან დაკავშირებული საჯაროდ ხელმისაწვდომი დოკუმენტები – ავტორიზაცის საბჭოს გადაწყვეტილებები, ექსპერტიზის დასკვნები, სახელმწიფო შესყიდვები, რეაბილიტაციის გეგმები, მუნიციპალიტეტების ანგარიშები.
ჩვენ ვეძებდით პასუხებს – რატომ დაიწყეს ამ სკოლებმა სასწავლო წელი 15 სექტემბერს, თუ რამდენიმე დღეში შენობების დაცლა გახდებოდა საჭირო? როდის იცოდნენ პასუხისმგებელმა უწყებებმა მათი მდგომარეობის შესახებ? თუ სკოლები მაინც დასანგრევი იყო, რატომ ხარჯავდნენ ყოველ წელს თანხებს მათ რეაბილიტაციაზე?
რას აჩვენებს სახელმწიფო დოკუმენტები – ზოგი სკოლა გამუდმებით ხარჯავდა თანხებს შენობის რეაბილიტაციაზე
შესწავლილი დოკუმენტები აჩვენებს, რომ ზოგი სკოლის პრობლემაზე ინფორმაცია დიდი ხანია არსებობდა. ზოგან კი არც რემონტის საჭიროება იყო და მითუმეტეს, არც დანგრევის.
ზოგიერთ სკოლაში მცირე სარემონტო სამუშაოები, ბოლო წლებშიც ტარდებოდა. ამ პროექტებში არც თუ მცირე თანხები იხარჯებოდა.
მაგალითად, ქუთაისის მე-16 საჯარო სკოლას, სახელმწიფო შესყიდვების თანახმად, 2015, 2017 და 2022 წლებში სკოლაში სხვადსხვა ტიპის სარემონტო სამუშაოები ჩაუტარებია. ყველაზე მეტი თანხა 2015 წელს დახარჯულა – 190 ათასამდე.
ქუთაისის სკოლას, ბოლო შესყიდვა, სკოლის დაწყებამდე სამი კვირით ადრე აქვს განხორციელებული. 24 აგვისტოს, სკოლის ეზოს მოსაწესრიგებლად – ბალახის მოსათიბად და გასატანად, ადმინისტრაციას 2500 ლარზე აქვს გაფორმებული ხელშეკრულება.
2008 წელს კაპიტალური რემონტი ჩატარებულა სოფელ მისაქციელის საჯარო სკოლაში. გასულ ზამთარს კი სრულად განუახლებიათ გათბობის სისტემა.
ეს ინფორმაცია მცხეთის მუნიციპალიტეტის 2025 წლის ბიუჯეტშიც დასტურდება. დოკუმენტის თანახმად, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მიღებული მიზნობრივი ტრანსფერით რამდენიმე სკოლაში სარეაბილიტაციო სამუშაოები უნდა განხორციელდეს. ამ სკოლებს შორისაა მისაქციელის სკოლაც.
მისაქციელის სკოლა მიმდინარე წელსაც ხარჯავდა თანხებს სხვადასხვა მომსახურებაზე. სულ ბოლოს, მაგალითად, 4 სექტემბერს აქვს გაფორმებული 12 515 ლარის ხელშეკრულება შენობის დასრულების სამუშაოებზე. (იატაკის მოხსნა, სანტექნიკის მოწესრიგება და შემდეგ გრანიტის დაგება).
ქვემო ქართლში, სოფელ ავრანლოს სკოლა ბოლო დღეებში დაკეტილ სკოლებს შორის ყველა პატარაა – 80-მდე მოსწავლით. სარეაბილიტაციო სამუშაოები, ბოლო წლებში, ამ სკოლაშიც მიმდინარეობდა.
მარიკო წიქორიძე, ორგანიზაცია CENN-ის პროექტების კოორდნატორი ქვემო ქართლში გვეუბნება, რომ 2019 წლამდე ამ სკოლაში სანიტარიის და ჰიგიენის მიმართულებით სამი პროექტი განახორციელეს. სკოლას სველი წერტილები აუშენეს, გაარემონტეს ხელსაბანები. გაწმინდეს უკანონო და თვითნებური ნაგავსაყრელი, რომელიც სკოლის ეზოში ჰქონდათ მოწყობილი ადგილობრივებს:
“ექვსი მანქანა მიწა დავყარეთ და სტადიონიც მოვაწყვეთ. ამაში მაშინ თვითმმართველობაც აქტოურად იყო ჩართული”.
ახლა კი ამ სკოლას დაანგრევენ. სკოლის დირექტორი მიხეილ ჯაყელი სოციალურ ქსელში წერს, რომ სამხარაულის ბიუროს დასკვნის თანახმად, არსებული შენობის გარემონტებას ახალი შენობის აშენება სჯობს. ამიტომ, სამინისტრომ სკოლის დემონტაჟის გადაწყვეტილება მიიღო.
ზოგი სკოლა რემონტს ვერ აკეთებდა, მაგრამ, ავარიული რომ იყო, ეს ყველამ იცოდა
ზოგ სკოლაზე სახელმწიფო შესყიდვებში ვერაფერი ვიპოვეთ. თუმცა, არსებობს მუნიციპალური ანგარიშები, ადგილობრივ მედიაში გამოქვეყნებული სტატიები, სადაც წერია, რომ წლებია ეს სკოლები ავარიულია.
მაგალითად, ხაშურის მეხუთე სკოლის მოსწავლეების მშობლები ჯერ კიდევ 2023 წლის იანვარში ითხოვდნენ შენობის რეაბილიტაციას. ისინი აღწერდნენ დაზიანებულ კედლებს, იატაკს, კარებსა და მორყეულ კიბის მოაჯირებს.
მუნიციპალიტეტის ანგარიშებში წლებია სარეაბილიტაციო სკოლადაა შეფასებული იმერეთში, წყალტუბოს მეორე საჯარო სკოლაც.
საჯაროდ ხელმისაწვდომ მონაცემებში, 2022–2026 წლებში ამ სკოლაში რეაბილიტაციის განხორციელების კვალი არ ჩანს. თუმცა, “ინფო იმერეთის” ინფორმაციით, წვრილი სარემონტო სამუშაოები სკოლაში ამ ზაფხულშიც მიმდინარეობდა.
“არის დასკვნა, სადაც წერია რომ შენობა არარენტაბელურია. ამიტომ რემონტს ჯობია ახალი აშენდეს“, – ეუბნება გამოცემა “ქუთაისიპოსტს” წყალტუბოს რესურსცენტრის ხელმძღვანელი მამუკა ჩხეტიანი.
სახელმწიფომ ჯერ კიდევ 2022-2023 წლებში იცოდა, რომ ავარიული იყო სენაკის მესამე საჯარო სკოლა. სენაკის სკოლის დირექტორი, მარინე ნანეიშვილი გამოცემა “ეტალონთან” 2022 წელს ამბობდა, რომ სკოლა უნდა დაენგრიათ.
ფინანსთა სამინისტროს 2023 წლის საინვესტიციო/კაპიტალური პროექტების მიმოხილვაში ცალკე პროექტია – „სსიპ ქალაქ სენაკის №3 საჯარო სკოლის მშენებლობა“. ახალი სკოლის მშენებლობისთვის 12.696 მილიონი ლარი იყო გათვლილი. რა ბედი ეწია ამ პროექტს, არ ვიცით.
როგორ შეხვდნენ სკოლებში გადაწყვეტილებებს
ამ ათი სკოლიდან ყველაზე დიდი თბილისის 21-ე საჯარო სკოლაა. ამბავი, თავდაპირველად, ამ სკოლის შესახებ გავცელდა. შემდეგ კი ერთმანეთის მიყოლებით ვიგებდით სხვა სკოლების დაკეტვაზე.
ათიდან ორ სკოლაში, თბილისსა და მისაქციელში, გადაწყვეტილებას პროტესტი მოჰყვა. აქციები ახლაც გრძელდება.
დანარჩენ სკოლებში ამბავი სოციალურ ქსელს არ გასცდენია. მშობლები მხოლოდ კომენტარებში გამოხატავენ წუხილს მათი და მათი შვილების არეულ გეგმებზე.
“შოკში ვართ” , – ეს არის ყველაზე ხშირი კომენტარი ყოველი მორიგი დაკეტილი სკოლის შესახებ პოსტის ქვეშ.
კახეთში დაკეტილი სამი სკოლიდან ორი, ქალაქ გურჯაანის მესამე და სოფელ ველისციხის სკოლები გურჯაანის მუნიციპალიტეტშია. ველისციხეში 500-ზე მეტი მოსწავლეა, გურჯაანის მესამე სკოლაში კი 148.
“გილოცავთ სოფელ ველისციხის საჯარო სკოლის სასკოლო საზოგადოებას, მოსწავლეებს, მშობლებს, მასწავლებლებს და ყველას ვის ინტერესშიც შედის ჩვენი სკოლის კეთილმოწყობის სურვილი“, – ასეთი ტექსტით გაავრცელა ამბავი სკოლის დირექტორმა ნონა მენაბდიშვილმა სოციალურ ქსელში.
ამ პოსტს ბევრი კომენტარი აქვს. “რა არის მისალოცი”- ასეთია უმეტესობის შინაარსი. ადამიანები ჰყვებიან ისტორიებს მათი შვილების წლობით დაკეტილ სკოლებზე.
ამ დირექტორისგან განსხვავებით, სამინისტროს გადაწყვეტილებას მადლობით არ შეხვედრია ავრანლოს სკოლის დირექტორი მიხეილ ჯაყელი.
დირექტორი სოციალურ ქსელში წერს, რომ განათლების სამინისტროს შუამდგომლობით მიმართავს, მისცენ უფლება, უსაფრთხოების ნორმების დაცვით, ეს სასწავლო წელი ამ შენობაში ისწავლონ:
“რათა თავიდან ავიცილოთ სასწავლო წლის დაწყებიდან რამდენიმე დღეში ბავშვების სხვაგან გადაყვანა და ზედმეტი სტრესი“.
“დადებითი” დასკვნიდან დემონტაჟამდე – თბილისის 21-ე სკოლის ამბავი
21-ე საჯარო სკოლა (ყოფილი მე-6 გიმნაზია) თბილისის ერთ-ერთი, ძალიან პრესტიჟული სკოლაა. გერმანული ენის გაძლიერებული სწავლების გამო ამ სკოლას გერმანულ სკოლად მოიხსენიებენ.
სამხარაულის ბიუროს 2026 წლის 10 სექტემბრის დასკვნის მიხედვით, შენობას აქვს რამდენიმე პრობლემა: ფასადიდან ნალესის ჩამოცვენის საფრთხე, გაუმართავი წყალსაწრეტი სისტემა, ცალკეულ ადგილებში ბზარები და რკინა-ბეტონის ბლოკების დაზიანება.
საუბარია სეისმურ არამდგრადობაზეც. დასახელებულია სახურავის პარაპეტზე ანტისეისმური სარტყლის არარსებობა და მოქმედ სეისმურ ნორმებთან სხვა შეუსაბამობები.
თუმცა, ამ დასკვნამდე, ამავე სკოლაზე, სხვა, “დადებითი” დასკვნაც იძებნება. ეს დასკვნაც სამხარაულის ბიუროს მიერაა გაცემული 2023 წლის 15 ნოემბერს. მაშინ სკოლა ავტორიზაციას გადიოდა. დასკვნაში წერია, რომ სკოლას რეაბილიტაციას საჭიროებს. თუმცა, საბოლოო შეფასება “დადებითია”. სკოლა 2032 წლამდე იღებს ავტორიზაციას.
2026 წლის აპრილში, ავტორიზაციის საბჭო სკოლის გეგმიურ მონიტორინგს ატარებს. საბოლოო დოკუმენტში საბჭოს წევრები ამ ძველ დასკვნას იმოწმებენ. წერენ, რომ შენობა სარებილიტაციოა. სკოლას აძლევენ დროს, პრობლემები 2028 წლამდე მოაგვაროს.
ანუ, 2026 წლის გაზაფხულზე, აპრილ-მაისში, სახელმწიფოს ოფიციალურ დოკუმენტებში, 21-ე სკოლა ჯერ კიდევ სარეაბილიტაციო სკოლების ნუსხაშია და არა დასანგრევის.
თუმცა, მაშინ, როცა საბჭო ამ დასკვნას წერს, ამავე შენობაზე უკვე დაწყებულია ახალი ექსპერტიზა.
ეს ექსპერტიზა მუნიციპალური განვითარების ფონდმა 2025 წლის 16 სექტემბერს მოითხოვა. ექსპერტმა შენობა 10 დეკემბერს დაათვალიერა. ცხრა თვის შემდეგ, 2026 წლის 10 სექტემბერს კი ახალი დასკვნა დაწერა.
სკოლის შენობა, დაზიანებების ხარისხით, თავდაპირველად III კატეგორიას მიაკუთვნეს. შემდეგ კი, საქართველოს მთავრობის 2026 წლის 22 აპრილის №161 დადგენილებით, სეისმური პრობლემების გამო, დაზიანება IV კატეგორიად შეაფასეს. (ეს დადგენილება ადგენს პირობებს, როგორ უნდა შეფასდეს შენობების საექსპლუატაციო ვარგისიანობა).
როგორ გახდა სკოლა სამ წელიწადში ისეთი ავარიული, რომ მისი დანგრევაა საჭირო? – ამ კითხვას სვამენ მშობლები. ბევრი კორუფციულ გარიგებაზე ეჭვობს. ეს სკოლა ძველ თბილისში, პრესტიჟულ ტურისტულ უბანში დგას. არსებობს ვარაუდი, რომ ტერიტორიით კერძო ინვესტორია დაინტერესებული.
მშობლები შიშობენ, რომ სკოლას დაანგრევენ და აღარ ააშენებენ. მშობლები ითხოვენ დამოუკიდებელი ექსპერტიზის ჩატარებას. ამბობენ, რომ არ დაუშვებენ სკოლის დანგრევას. არც ონლაინ სწავლებას თანხმდებიან და არც სხვა სკოლებში გადანაწილებას.
“ახლა თუ არ ვიმოქმედებთ, სკოლას დავკარგავთ” – მისაქციელის სკოლის ამბავი
ირინე კალანდაძემ წელს შვილი პირველ კლასში შეიყვანა. ვიდრე ბავშვი სკოლასთან შეგუებას დაიწყებდა, უკვე აცნობეს, რომ მისი სკოლა იკეტება:
“სამი დღე იარა და ერთი სული ჰქონდა შემდეგ დღესაც მისულიყო, ისე მოეწონა და შეუყვარდა. და, უცებ გვითხრეს, რომ სკოლა იკეტება. ვერც ბავშვს ვუხსნი და ჩემთვისაც ისეთი მტკივნეულია. ზუსტად ახლა, საწყის ეტაპზე უნდა გაუჩინო სკოლისადმი სიყვარული და ამ დროს არ იცი, სად და როგორ ისწავლის”.
სოფელ მისაქციელის სკოლაში 500-ზე მეტი მოსწავლე სწავლობს. სკოლა მცხეთის ხუთ სოფელს ემსახურება.
მშობლების ინფორმაციით, ეს კვირა ბავშვებმა ონლაინ უნდა ისწავლონ. შემდეგ კი მათ სოფელ წილკანის საჯარო სკოლაში გადაიყვანენ. ის სკოლა 300 მოსწავლეზეა გათვლილი. ეს ნიშნავს, რომ სწავლა რამდენიმე ცვლაში იქნება.
უნდა დაინგრეს მისაქციელის სკოლა თუ სარემონტოდ უნდა დაიკეტოს, მშობლებმა ზუსტად არ იციან. 18 სექტემბერს მთელი სოფელი სკოლის ეზოში შეიკრიბა და დირექტორისგან ახსნა-განმარტებები მოითხოვა. დირექტორმა მათ უთხრა, რომ ექსპერტიზის დასკვნა ჯერ მასაც არ უნახავს.
სოფელში შიშობენ, რომ ამ სკოლის უკანაც კომერციული ინტერესია. შენობა ტურისტულ ადგილზეა, აქვს უზარმაზარი ტერიტორია, მის გარშემო კი უამრავი კომერციული ობიექტია.
“ყველას გვინდა, თანამედროვე სკოლაში სწავლობდნენ ჩვენი შვილები. უბრალოდ,ბევრი მაგალითი გვაქვს, რით დამთავრდა სკოლების რეაბილიტაცია”, – ამბობს ირინე.
მშობლები ითხოვენ, რომ თუ სკოლა სარეაბილიტაციოა, პროცესი გაზაფხულამდე გადავადდეს. თუ დასანგრევია, სკოლის გვერდით, თავისუფალ ტერიტორიაზე პარალელურად დაიწყოს მშენებლობა. ეს სკოლა მას მერე დაანგრიონ, როცა ახალს ააშენებენ.
“ახლა თუ არ ვიმოქმედებთ, სკოლას დავკარგავთ”, – მეუბნება ირინე.
სკოლაში პროტესტი გრძელდება. მშობლები უკან დახევას არ აპირებენ.
ეს ათი სკოლა გამონაკლისი არ არის. საქართველოში ათობით სკოლაა დაკეტილი და დანგრეული
საქართველოს სტატისტიკის სამსახურის ოფიციალური მონაცემებით, საქართველოში 2 086 საჯარო სკოლაა.
2022 წელს განათლების სამინისტრომ სკოლების რეაბილიტაციის მასშტაბური პროგრამა დაიწყო, რომელიც 800 სკოლის განახლებას ითვალისწინებდა.
მას შემდეგ, საქართველოს მასშტაბით, ასობით სკოლა დაიკეტა. ორი წლის წინ, 2024 წელს, ფაქტების გადამოწმების პლატფორმა “ფაქტმეტრი” წერდა, რომ ალტერნატიულ ფართებში 21 203 მოსწავლე იყო გადანაწილებული.
ეს მონაცემი, საჯაროდ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, კვლავ ათობით ათასი უნდა იყოს. მუნიციპალუირი განვითარების ფონდი, რომელიც სკოლების რეაბილიტაციას ხელმძღვანელობს, გამუდმებით აქვეყნებს ინფორმაციას საქართველოში რომელიმე სკოლაში სამუშაოების დასრულებაზე ან დაწყებაზე.
მაგალითად, 2026 წლის აგვისტოში, ამ ფონდმა 11 სკოლის რეაბილიტაციაზე გამოაცხადა ტენდერი. არცერთი ამ ათი სკოლიდან ამ სიაში არ არის. ანუ, ეს კიდევ სხვა დაკეტილი სკოლებია.
18 სექტემბერს კი, იმ დღეს, როცა ერთმანეთის მიყოლებით ვრცელდებოდა ამბები სკოლების დაკეტვაზე და 21-ე სკოლაში ხმაური იყო, მთავრობის წევრები საზეიმოდ და პომპეზურად ხსნიდნენ ახალგარემონტებულ მეოთხე და მეხუთე საჯარო სკოლებს ბათუმში.
რას აჩვენებს ეს პროცესები
განათლების ექსპერტების შეფასებით, ეს ამბავი განათლების სისტემაში არსებული სისტემური პრობლემების, თანმიმდევრული სტრატეგიისა და ხედვის არარსებობის ძალიან კარგი ილუსტრაციაა.
რევაზ აფხაზავა, ექსპერტი განათლების საკითხებში, ჩამოთვლის ამ ერთმა არაკვალიფიციურად დაგეგმილმა ინტერვენციამ (სკოლების რეაბილიტაცია), რამდენ რგოლში გააჩინა პრობლემები.
გამოიწვია სასწავლო პროცესის პარალიზება. სრულიად არია მშობლებისა და მოსწავლეების აწყობილი განრიგები, არასასკოლო წრეები და დამატებითი მეცადინეობები. აჩვენა მასწავლებლების ინტერესების სრული უგულვებელყოფა, რომლებიც მწირი ხელფასის გამო იძულებული არიან ერთდროულად რამდენიმე სკოლაში იმუშაონ. სახელმწიფოს დააკისრა დამატებითი ხარჯები, მოსწავლეების სხვა სკოლაში ტრანსპორტირებისთვის.
“განათლების სისტემა ურთულესი სისტემაა. ის ბევრ, ურთიერთდაკავშირებულ კომპონენტს მოიცავს. თუ ამას მთლიანობაში ვერ ხედავ, ხდება ისე, რაც ახლა მოხდა. კონკრეტული გადაწყვეტილება ერთ საქმეს კი არ აფუჭებს, სისტემა მიჰყავს ჩამოშლის პირას” .
ასეთი გადაწყვეტილებები, მისი შეფასებით, სისტემიდან გამოცდილი, კვალიფიციური და ინსტიტუციური მეხსიერების მქონე ადამიანების გათავისუფლების შედეგია:
“სკოლების რეაბილიტაცია ტექნიკური ამოცანაა. მას განსაკუთრებული ცოდნა არ სჭირდება. განათლების მართვის სპეციალისტები ამ საკითხს ძალიან მარტივად მოაგვარებდნენ“.
ამ პროცესმა, მისივე თქმით, ინსტიტუციებს შორის კომუნიკაციის პრობლემებიც გამოავლინა. პროცესი ვერ დაიგეგმა ისე, რომ სწავლის დაწყებამდე ერთი თვით ადრე მაინც მომზადებულიყო დასკვნები.
რევაზ აფხაზავას შეფასებით, ყველა ამ პრობლემის სათავე, საქართველოში განათლების სისტემის პოლიტიზებულობაა. განათლების სისტემა არ უნდა ემსახურებოდეს არცერთ პარტიას და ამისი გარანტიები უნდა იყოს შექმნილი. უნდა არსებობდეს განათლების საბჭო, მასწავლებელთა ასოციაციები. სამინიტროს სტრატეგია კი არ უნდა იცვლებოდეს მინისტრების ცვლილებასთან ერთად:
“განათლების სისტემა უნდა იყოს მაქსიმალურად დეცენტრალიზებული. სამინისტროში უნდა მუშაობდნენ პროფესიონალი ადამიანები, რომლებსაც აქვთ განათლების მართვის, განათლების პოლიტიკის ცოდნა და გამოცდილება.
სამინისტრო დაკავებული უნდა იყოს შეფასებით, ანალიზით, კვლევით. და, მათზე დამყარებული გადაწყვეტილებების მიღებით. ის უნდა იყოს საგანმანათლებლო დაწესებულებების მხარდამჭერი. მათ კი უნდა ჰქონდეთ ავტონომია, რომ თავად წყვეტდნენ მათთან დაკავშირებულ საკითხებს”, – დასძენს ექსპერტი.
დაცლილი და დაკეტილი სკოლები
