ბრიუსელში უვიზო რეჟიმის შეჩერების საკითხზე პირველი სამუშაო შეხვედრა გაიმართა. რა ვიცით ამ დროისთვის
უვიზო რეჟიმის შეჩერება
11 ივნისს ევროკომისიის წარმომადგენლებსა და საქართველოს დელეგაციას შორის გაიმართა სავიზო დიალოგის პირველი ტექნიკური სამუშაო შეხვედრა, რომელიც მიზნად ისახავდა იმ გარემოებების განხილვას, რომლებმაც საქართველოს დიპლომატიური და სამსახურებრივი პასპორტების უვიზო რეჟიმის დროებითი შეჩერება გამოიწვია.
ეს პროცესი წარმოადგენს ევროკავშირის სავიზო რეგულაციით გათვალისწინებული შეჩერების მექანიზმის ნაწილს, რომელიც ამოქმედდა მას შემდეგ, რაც წევრმა სახელმწიფოებმა მხარი დაუჭირეს საქართველოს დიპლომატიური, სამსახურებრივი და ოფიციალური პასპორტების მფლობელებისთვის უვიზო მიმოსვლის 12-თვიან შეჩერებას.
ევროკავშირის შეფასებით, ეს გადაწყვეტილება უკავშირდება საქართველოს მიერ უვიზო რეჟიმის ფარგლებში აღებული ვალდებულებების დარღვევის შესახებ ანგარიშებს, განსაკუთრებით დემოკრატიისა და ფუნდამენტური უფლებების სფეროებში.
ევროკომისიამ მიმდინარე წლის მარტში აამოქმედა ვიზების შეჩერების მექანიზმი საქართველოსთან მიმართებაში და ვიზები დაუწესა საქართველოს დიპლომატიური, სამსახურებრივი და ოფიციალური პასპორტების მფლობელებს, რაც 2027 წლის 6 მარტამდე გაგრძელდება. თუ საქართველოს ხელისუფლების მიერ მმართველობისა და კანონის უზენაესობის საკითხები არ იქნება მოგვარებული, კომისიას შეუძლია გააგრძელოს შეჩერების ვადა კიდევ 24 თვემდე. კომისიას ასევე შეუძლია მიიღოს გადაწყვეტილება ამ ზომის საქართველოს ყველა მოქალაქეზე გავრცელებაზე.
რას ემსახურებოდა შეხვედრა
ევროკომისიის განცხადებით, 11 ივნისის შეხვედრა იყო ტექნიკური ხასიათის და მიზნად ისახავდა იმ გარემოებების დეტალურ განხილვას, რომლებმაც შეჩერების მექანიზმის გააქტიურება გამოიწვია.
მთავარი ამოცანა იყო არა პოლიტიკური მოლაპარაკება, არამედ პოზიციების გაცვლა და იმ რეკომენდაციების განხილვა, რომლებიც ევროკომისიამ საქართველოს მისამართით წარადგინა.
ევროკავშირის მხარის თქმით, დისკუსია მიმდინარეობდა “ფაქტებზე დაფუძნებულ გარემოში“, სადაც ორივე მხარემ წარმოადგინა საკუთარი პოზიციები და შეფასებები.
ქართული მხარის პოზიცია: კანონები და სუვერენიტეტი
საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ შეხვედრის შემდეგ განაცხადა, რომ ქართულმა მხარემ დეტალურად წარმოადგინა თავისი არგუმენტები და კიდევ ერთხელ დააფიქსირა პოზიცია ევროკავშირის რეკომენდაციებთან დაკავშირებით.
უწყების განცხადებით:
საქართველო მიიჩნევს, რომ მისი კონსტიტუცია და კანონმდებლობა სრულად უზრუნველყოფს ადამიანის ძირითადი უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვას, მათ შორის გამოხატვის, შეკრებისა და გაერთიანების თავისუფლებას.
თბილისის შეფასებით, ევროკავშირის მხრიდან გარკვეული კანონების გაუქმების მოთხოვნა უსაფუძვლოა, რადგან აღნიშნული ნორმები საქართველოს შიდა სამართლებრივ და საზოგადოებრივ ინტერესებს ემყარება.
ამასთან, საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ სავიზო ლიბერალიზაციის საკითხის პოლიტიზება მიუღებელია და პროცესი უნდა დარჩეს ტექნიკურ და სამართლებრივ ჩარჩოში.
ოფიციალური განცხადების შინაარსი
საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ვრცელ განცხადებაში აღნიშნულია, რომ შეხვედრაზე განიხილეს:
- ევროკომისიის მიერ წარდგენილი რეკომენდაციები
- საქართველოს მიერ უკვე განხორციელებული და მიმდინარე რეფორმები
- მიგრაციის მართვისა და რეადმისიის სფეროში თანამშრომლობა
- ანტიკორუფციული პოლიტიკის განვითარება
უწყების თქმით, საქართველო აგრძელებს ევროკავშირის წევრ ქვეყნებთან თანამშრომლობას არალეგალური მიგრაციის პრევენციის მიმართულებით და აძლიერებს შესაბამის ინსტიტუციურ მექანიზმებს.
სადავო საკითხები: დემოკრატია და კანონმდებლობა
ევროკავშირის შეფასებით, შეჩერების მექანიზმის ამოქმედების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი იყო დემოკრატიული სტანდარტებისა და ფუნდამენტური უფლებების სფეროში არსებული პრობლემები.
ამ კონტექსტში საუბარია იმ კანონებზე, რომლებიც ბრიუსელის შეფასებით საჭიროებს გადახედვას.
საქართველოს მხარე კი აცხადებს, რომ:
- კანონები მიღებულია ეროვნული ინტერესების შესაბამისად
- ისინი არ ეწინააღმდეგება საერთაშორისო ვალდებულებებს
- ქვეყანაში არსებობს დისკრიმინაციის წინააღმდეგ ბრძოლის ეფექტიანი მექანიზმები
ასევე, სამინისტრო აცხადებს, რომ ქვეყანაში მოქმედებს ადამიანის უფლებების დაცვის ინსტიტუციური სისტემა და უზრუნველყოფილია მშვიდობიანი შეკრების უფლება, რასაც მათი თქმით, ადასტურებს მრავალწლიანი საპროტესტო აქტივობებიც.
2024 წლის მოვლენების გახსენება
განცხადებაში განსაკუთრებული ადგილი დაეთმო 2024 წლის აქციებს.
საგარეო საქმეთა სამინისტრომ აღნიშნა, რომ მაშინ ადგილი ჰქონდა ძალადობრივ ეპიზოდებს და სახელმწიფო ინსტიტუტებზე თავდასხმებს, რის შემდეგაც დაიწყო შესაბამისი გამოძიებები.
უწყების ინფორმაციით, სამართალდამცავთა მხრიდან უფლებამოსილების შესაძლო გადამეტების საქმეებზე რამდენიმე პირია დაკავებული და სასამართლო პროცესი მიმდინარეობს.
მაკა ბოჭორიშვილის შეფასება
საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის, მაკა ბოჭორიშვილის განცხადებით, 11 ივნისის შეხვედრა იყო მხოლოდ საწყისი ეტაპი.
მისი თქმით, მხარეებს შორის არ განხილულა კონკრეტული შეთანხმებები ან საბოლოო გადაწყვეტილებები.
„ეს იყო პირველი შეხვედრა სამუშაო დონეზე… ჩვენი მიზანი იყო პოზიციების გაცვლა და ინფორმაციის მიწოდება,“ – განაცხადა მან.
ბოჭორიშვილის თქმით, პროცესი გაგრძელდება და მომდევნო შეხვედრებზე უფრო ღრმა განხილვები იქნება მოსალოდნელი.
ბრიუსელის შეფასება
ევროკომისიის პრესსპიკერის, მარკუს ლამერტის განცხადებით, შეხვედრა იყო ტექნიკური და მიზნად ისახავდა იმ საკითხების განხილვას, რომლებმაც შეჩერების მექანიზმის ამოქმედება გამოიწვია.
მისი თქმით, ევროკომისიამ დეტალურად განმარტა თავისი გადაწყვეტილება, ასევე ქართულმა მხარემ წარმოადგინა საკუთარი პოზიციები და მხარეები შეთანხმდნენ ანგარიშების წარდგენაზე თავიანთ ხელმძღვანელობებთან.
ევროკომისიის პოზიციით, პროცესი გაგრძელდება და შეფასდება შემდგომი ნაბიჯები.
“შეხვედრა ბრიუსელში დადებითად არ შეფასებულა.”
“რადიო თავისუფლების” ევროპის ბიუროს რედაქტორის, რიკარდ იოზვიაკის ცნობით, შეხვედრა ბრიუსელში დადებითად არ შეფასებულა.
მისი ინფორმაციით, ევროპელი ოფიციალური პირები არ იყვნენ კმაყოფილი იმ რეფორმებით, რომლებიც ქართულმა მხარემ წარმოადგინა.
კულუარულად ასევე გავრცელდა შეფასება, რომ შეხვედრა იყო “საკმაოდ უშედეგო“.
ერთ-ერთი ევროპული წყაროს ცნობით, ქართულმა მხარემ შეხვედრაზე დაიცვა არსებული კანონები, თუმცა არ გამოჩნდა მკაფიო პოლიტიკური მზაობა მათი შეცვლის მიმართულებით.
ამავე ინფორმაციით, თბილისი ცდილობს პროცესის პოლიტიკური დიალოგის დონეზე გადატანას, ხოლო ევროკავშირი მას უფრო ტექნიკურ-რეფორმულ ჩარჩოში განიხილავს.
