პუტინი ფაშინიანისთვის გამარჯვების მილოცვას არ ჩქარობს: ერევანსა და მოსკოვს შორის დაძაბულობის ახალი ნიშნები ჩნდება

ერევანი

პუტინი არ ჩქარობს ფაშინიანისთვის გამარჯვების მილოცვას

სომხეთის სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა საპარლამენტო არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ მილოცვები უკვე მიიღო აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის, მარკო რუბიოსა და ევროკავშირის ორი ათეული ქვეყნის ლიდერისგან. თუმცა, რუსეთისგან — ქვეყნისგან, რომელსაც ერევანი ოფიციალურად კვლავ სტრატეგიულ პარტნიორად მიიჩნევს — მილოცვა ამ დრომდე არ მიუღია.

რუსეთის პრეზიდენტის პრესმდივანმა, დიმიტრი პესკოვმა, განმარტა, რომ კრემლი არჩევნების საბოლოო შედეგების გამოცხადებას ელოდება.

„იცით, ბევრი ბუნდოვანი მომენტი იყო. ჩვენ ვნახეთ არჩევნების დროს მომხდარი დარღვევების შესახებ მრავალი ინფორმაცია. ამიტომ, ჩვენ ვამჯობინებთ ოფიციალურ დასკვნებს დაველოდოთ“, – განაცხადა მან.

მოსკოვის პოზიციას პრორუსული ოპოზიცია იზიარებს

კრემლის შეფასებას მხარს უჭერენ არჩევნებში მონაწილე პრორუსული პოლიტიკური ძალებიც:

ყოფილი პრეზიდენტის, რობერტ ქოჩარიანის ხელმძღვანელობით მოქმედი „სომხეთის“ ბლოკი;
სამველ კარაპეტიანის „ძლიერი სომხეთი“;
გაგიკ წარუკიანის „აყვავებული სომხეთი“.

ამავე დროს, სომხეთის ანტიკორუფციული კომიტეტი მთელი საარჩევნო კამპანიის განმავლობაში, მათ შორის კენჭისყრის დღესაც, თითქმის ყოველდღიურად ავლენდა ამომრჩევლის მოსყიდვის ფაქტებს, რომლებიც სწორედ ამ პოლიტიკურ ძალებს უკავშირდებოდა.

გარდა ამისა, ადგილობრივ და საერთაშორისო სადამკვირვებლო მისიებს არ დაუფიქსირებიათ ისეთი დარღვევები, რომლებიც არჩევნების შედეგებზე არსებით გავლენას მოახდენდა.

პოლიტოლოგი არეგ კოჩინიანი აღნიშნავს: „ყველაზე აბსურდული ის არის, რომ მსოფლიოში ერთადერთი ქვეყანა, რომელიც ამჟამად ეჭვქვეშ აყენებს სომხეთში ჩატარებული არჩევნების ლეგიტიმურობასა და კანონიერებას, რუსეთია.“

Telegram-ის რამდენიმე არხი ასევე იხსენებს, რომ მოსკოვი წარსულში არასდროს აგვიანებდა სომხეთის ხელისუფლებისთვის გამარჯვების მილოცვას. არჩევნების გაყალბების შესახებ არსებული კრიტიკის მიუხედავად, რუსეთმა რობერტ ქოჩარიანსა და სერჟ სარგსიანს გამარჯვება წინასწარი შედეგების გამოცხადებისთანავე მიულოცა.

საბოლოო შედეგებს 14 ივნისს გამოაცხადებენ

სომხეთის საპარლამენტო არჩევნების საბოლოო შედეგები 14 ივნისს გამოცხადდება. მანამდე ცენტრალური საარჩევნო კომისია ხმების გადათვლის პროცესს დაასრულებს.

ხმების გადათვლის მოთხოვნა შეიტანეს:

„აყვავებულმა სომხეთმა“;
„ძლიერი სომხეთის“ ბლოკმა;
პარტიამ „ერთიანობის ფრთები“.

„აყვავებულ სომხეთს“ პარლამენტში მოსახვედრად მხოლოდ 0,004% დააკლდა.

წინასწარი მონაცემებით:

ფაშინიანის „სამოქალაქო კონტრაქტმა“ ხმების 49,825% მიიღო;
„ძლიერმა სომხეთმა“ — 23,281%;
„სომხეთის“ ბლოკმა — 9,934%.

„ოპოზიციაზე ზეწოლა და ევროკავშირის ჩარევა“ — მოსკოვის პრეტენზიები

რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალურმა წარმომადგენელმა, მარია ზახაროვამ განაცხადა, რომ არჩევნები ჩატარდა „ოპოზიციაზე უპრეცედენტო ზეწოლისა და დასავლეთის, პირველ რიგში კი ევროკავშირის ჩარევის პირობებში“.

მისი თქმით, „რესპუბლიკის ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მიერ გამოცხადებული წინასწარი შედეგები მიუთითებს, რომ პარტია „სამოქალაქო შეთანხმება“, რომელმაც გამარჯვება გამოაცხადა, ვერ უზრუნველყოფდა ხელისუფლებაზე მონოპოლიას.“

ზახაროვამ ასევე აღნიშნა, რომ ფაშინიანის პარტიის მხარდაჭერა წინა საარჩევნო ციკლთან შედარებით შემცირდა.

თუმცა, ოფიციალური მონაცემებით, ფაშინიანის პარტიამ ამ არჩევნებში 727 827 ხმა მიიღო, რაც მეტია 2021 წლის ვადამდელ არჩევნებში მიღებულ 688 761 ხმაზე.

ზახაროვას შეფასებით, „ბოლო არჩევნებმა ნათლად აჩვენა, რომ სომხური საზოგადოება უკიდურესად პოლარიზებულია. ასეთ პირობებში ქვეყნის განვითარების გზასთან დაკავშირებული ცალმხრივი გადაწყვეტილებების მიღება, მოსახლეობის ყველა ფენის აზრის გათვალისწინების გარეშე, სომხეთის შემდგომ დაყოფასა და სოციალურ-ეკონომიკურ რყევებს გამოიწვევს.“

მოსკოვმა ასევე განაცხადა, რომ ერევანში დაირღვა „თავისუფალი არჩევნების ჩატარების დემოკრატიული პრინციპები და პროცედურები“.

რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს თანახმად, სომხეთის ხელისუფლების ზეწოლა ძირითადად იმ პოლიტიკურ ძალებზე იყო მიმართული, რომლებიც მხარს უჭერენ:

რუსეთთან სტრატეგიული ალიანსის გაძლიერებას;
ევრაზიულ ინტეგრაციაში მონაწილეობის გაგრძელებას, მათ შორის ევრაზიულ ეკონომიკურ კავშირსა და კოლექტიური უსაფრთხოების ორგანიზაციაში წევრობას;
ევროკავშირში გაწევრიანების კურსზე უარის თქმას.

„არც ერთი ხმა არ გაყალბებულა“ — დამოუკიდებელი დამკვირვებლები

დამოუკიდებელი სადამკვირვებლო მისიის წარმომადგენელმა დანიელ იოანისიანმა განაცხადა, რომ ხმების დათვლის პროცესში გაყალბების არც ერთი ფაქტი არ გამოვლენილა.

„არცერთ საარჩევნო უბანზე არ დაფიქსირებულა მიზანმიმართული შეტყობინება ხმების გაყალბების შესახებ – არც წარმომადგენლების, არც დამკვირვებლების და არც საარჩევნო კომისიების წევრების მხრიდან. მსგავსი შემთხვევა არ ყოფილა. ასევე არ არსებობს ასეთი დარღვევების ვიდეომტკიცებულება.“

მისი თქმით:

ხმების დამთვლელი საარჩევნო კომისიების წევრთა ნახევარი ოპოზიციის წარმომადგენელი იყო;
ყველა საარჩევნო უბანზე იმყოფებოდნენ ძირითადი ოპოზიციური ძალების წარმომადგენლები;
დამკვირვებლები და ჟურნალისტები თითქმის ყველა უბანს ეწვივნენ;
საარჩევნო კამერების 98% შეუფერხებლად მუშაობდა.

იოანისიანმა ასევე განმარტა, რომ ცენტრალური საარჩევნო კომისიის ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ წინასწარ მონაცემებსა და ცალკეული უბნების ოქმებს შორის არსებული შეუსაბამობები გაყალბებაზე არ მიუთითებს.

„წინასწარი შედეგები ხელით შეიტანება, ამიტომ ტექნიკური შეცდომები შესაძლებელია. საბოლოო შედეგები ეფუძნება არა ამ ჩანაწერებს, არამედ საარჩევნო უბნებზე ხელმოწერილ და დადასტურებულ ოქმებს.“

მისივე თქმით, საბოლოო დასკვნების გაკეთებამდე საჭიროა ხმების გადათვლის დასრულებისა და ოფიციალური შედეგების გამოცხადების მოლოდინი.

არეგ კოჩინიანი: „რუსეთი საკუთარ აგენტურ ქსელს მოქმედების სიგნალს აძლევს“

პოლიტოლოგმა არეგ კოჩინიანმა Facebook-ზე გამოქვეყნებულ ვიდეომიმართვაში რუსეთის განცხადებები მკაცრად გააკრიტიკა.

„რუსებმა დაიწყეს იმის მტკიცება, რომ სომხეთში არჩევნები გაყალბდა. ეს ჰგავს ალკოჰოლიკ მეგობარს, რომელიც გეუბნება: „დალევა ცუდია, ნუ დალევ“. ან ადამიანს, რომელიც თავად არ იცავს მორალურ ნორმებს და სხვებს მორალის დაცვისკენ მოუწოდებს.

ვინ საუბრობს ამომრჩევლის მოსყიდვაზე, არჩევნების გაყალბებასა და გამჭვირვალობაზე? უბრალოდ შეხედეთ მათ ბოლო საპრეზიდენტო არჩევნებს. ნახეთ, რა მოხდა მათ ქვეყანაში.

რატომ მიიჩნევს რუსეთი სომხეთის არჩევნებს ასე პრობლემურად? რატომ გადაწყვიტეს კრემლისა და რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენლებმა მოულოდნელად კომენტარის გაკეთება სომხეთში საარჩევნო პროცესების ხარისხზე?

რუსები, ფაქტობრივად, მოქმედების საშვს გადასცემენ თავიანთ აგენტურულ ქსელსა და ადგილობრივ ინსტრუმენტებს. ეს სიგნალი მიმართულია არეულობის, ე.წ. არჩევნების შემდგომი პროცესების და საარჩევნო სისტემის მიმართ უნდობლობის გაჩენისკენ, რაც საბოლოოდ სომხეთის ხელისუფლებისა და სახელმწიფოს დასუსტებას ემსახურება.“

კოჩინიანის შეფასებით, შესაძლებელია ორი სცენარი:

„ან რუსეთს სურს ახლავე დაიწყოს სომხეთის წინააღმდეგ ახალი ჰიბრიდული შეტევა,

ან ამზადებს ნიადაგს უფრო ხელსაყრელი მომენტისთვის, როდესაც ეკონომიკურ და ენერგეტიკულ ზეწოლას გააძლიერებს და ამ საკითხს კვლავ წამოწევს.“