"არ მაღელვებს" — ფაშინიანი ОДКБ-დან სომხეთის შესაძლო გარიცხვას არ გამორიცხავს
ფაშინიანი სომხეთის KSBO- დან შესაძლო გარიცხვაზე
სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა განაცხადა, რომ თუ რუსეთის თავმჯდომარეობით მოქმედი კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის (ОДКБ) წევრი ქვეყნები სომხეთის გარიცხვას გადაწყვეტენ, ერევანი ამ გადაწყვეტილებას გაითვალისწინებს.
“ვიცი, რომ ორგანიზაციიდან გარიცხვის მექანიზმი არსებობს და მოქმედებს. თუ წევრი სახელმწიფოები სომხეთის გარიცხვას გადაწყვეტენ, მოგვიწევს ამ გადაწყვეტილების გათვალისწინება“, — თქვა ფაშინიანმა ტრადიციულ ხუთშაბათის ბრიფინგზე.
ერთი დღით ადრე, რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვი განაცხადა, რომ ОДКБ-ს წევრები შეთანხმდნენ განიხილონ ორგანიზაციის წესდების შესაბამისი მუხლის გამოყენება სომხეთის მიმართ, რადგან ქვეყანას ორი წლის განმავლობაში არ გადაუხდია წევრობის შენატანი.
სომხეთი წევრობის გადასახადის გადახდას არ აპირებს
მიუხედავად იმისა, რომ მედიაში აქტიურად განიხილება სომხეთის შესაძლო გარიცხვა, თავად ლავროვს ამის შესახებ პირდაპირ არ უსაუბრია. მან მხოლოდ შეახსენა საზოგადოებას, რომ ორგანიზაციის წესდების მიხედვით, წევრობის შენატანის გადაუხდელობის შემთხვევაში ქვეყანას შეიძლება შეუჩერდეს ორგანიზაციაში კვოტით თანამდებობების დაკავების უფლება და ჩამოერთვას ხმის მიცემის შესაძლებლობა, ვიდრე ვალდებულებებს სრულად არ შეასრულებს.
ფაშინიანმა განაცხადა, რომ სომხეთი არც მომავალში გადაიხდის წევრობის გადასახადს.
“ჩვენ არაფრის შეცვლას არ ვაპირებთ“, — აღნიშნა მან.
პრემიერის თქმით, ОДКБ-დან შესაძლო გარიცხვა მისთვის განსაკუთრებულ შეშფოთებას არ იწვევს.
რატომ შეაჩერა სომხეთმა მონაწილეობა ОДКБ-ში
ОДКБ-ს წესდების მე-20 მუხლის თანახმად, წევრი სახელმწიფოს მიერ ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევაში შესაძლებელია მისი მონაწილეობის შეჩერება ორგანიზაციის საქმიანობაში. დარღვევის გაგრძელების შემთხვევაში კი წევრობის შეწყვეტაც განიხილება.
სომხეთმა ორგანიზაციაში მონაწილეობა ფაქტობრივად მას შემდეგ გაყინა, რაც მისი შეფასებით, მოკავშირეებმა ვერ შეასრულეს ვალდებულებები აზერბაიჯანთან საზღვარზე შექმნილი კრიზისის დროს.
ერევანი ამტკიცებს, რომ აზერბაიჯანის ძალების მიერ სომხეთის სუვერენულ ტერიტორიაზე შეჭრის შემდეგ ОДКБ-მ რეალური მხარდაჭერა არ გაუწია. სომხეთის ხელისუფლების მოთხოვნაზე ორგანიზაციამ პასუხად განაცხადა, რომ სახელმწიფო საზღვარი სრულად დელიმიტირებული არ იყო.
იმ დროს ფაშინიანმა თქვა, რომ თუ სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის საზღვარი არ არსებობს, მაშინ არ არსებობს ОДКБ-ს პასუხისმგებლობის ზონაც, ხოლო თუ პასუხისმგებლობის ზონა არ არსებობს, “მაშინ თავად ორგანიზაციაც არ არსებობს“.
არჩევნების შემდეგ პირველი ბრიფინგი და პუტინის მილოცვა
ეს ფაშინიანის პირველი საჯარო ბრიფინგი იყო მას შემდეგ, რაც მისი პარტია “სამოქალაქო შეთანხმება“ 7 ივნისის საპარლამენტო არჩევნებში გამარჯვებულად გამოცხადდა.
ერთ-ერთმა ჟურნალისტმა პრემიერ-მინისტრს გამარჯვება მიულოცა და ხუმრობით დასძინა, რომ ამას რუსეთის პრეზიდენტის ნაცვლად აკეთებდა.
“დიახ, მან ჯერ კიდევ არ მომილოცა. იმედია, მომილოცავს“, — უპასუხა ფაშინიანმა.
მან ასევე შეაფასა მოსკოვში გაჟღერებული კრიტიკა არჩევნების შესაძლო დარღვევებთან დაკავშირებით.
“რუსეთის პრეზიდენტი რაციონალური ადამიანია, რომელიც ფაქტებსა და არგუმენტებს ეყრდნობა. თუ რაიმე შეკითხვები გაჩნდება, მოთმინებით ვიმუშავებთ მათ გასაფანტად და თანამშრომლობას გავაგრძელებთ“, – განაცხადა მან.
“რას ნიშნავს არჩევნების არაღიარება?“
ფაშინიანს ჰკითხეს, გაუარესდება თუ არა სომხეთ-რუსეთის ურთიერთობები იმ შემთხვევაში, თუ ვლადიმირ პუტინი არჩევნების შედეგებს არ აღიარებს.
პრემიერმა უპასუხა, რომ არჩევნებს აკვირდებოდა დსთ-ის სადამკვირვებლო მისია, რომელშიც რუსი წარმომადგენლებიც მონაწილეობდნენ.
“ამ მისიამ საკუთარი დასკვნა უკვე გამოაქვეყნა. დანარჩენი რიტორიკის საკითხია, რომელსაც განვიხილავთ“, – თქვა მან.
მოსკოვში ვიზიტი ჯერაც გაურკვეველია
ფაშინიანმა ასევე ისაუბრა რუსეთში შესაძლო ვიზიტზე.
“რუსეთში ვიზიტთან დაკავშირებით ორმხრივი შეთანხმება არსებობდა, მაგრამ ოფიციალური მოწვევა მჭირდება. თუ მოწვევას მივიღებ, წავალ“, – განაცხადა მან.
მანამდე ფაშინიანი ამბობდა, რომ ივნისის მეორე ნახევარში რუსეთს ეწვეოდა, თუმცა კრემლის პრესსპიკერმა დიმიტრი პესკოვი აღნიშნა, რომ კონკრეტული შეთანხმება მიღწეული არ ყოფილა და მოსკოვი არჩევნების საბოლოო შედეგებს ელოდებოდა.
გაზის ფასზე: “ძნელი წარმოსადგენია ხელშეკრულების დარღვევა“
რუსული გაზის შესაძლო გაძვირების შესახებ დასმულ კითხვაზე ფაშინიანმა განაცხადა, რომ ორ ქვეყანას შორის გრძელვადიანი ხელშეკრულებები მოქმედებს.
“ჩემთვის ძნელი წარმოსადგენია, როგორ შეიძლება ხელშეკრულების ერთ-ერთმა მხარემ მის შესრულებაზე უარი თქვას“, – თქვა მან.
პრემიერის თქმით, გაზის ფასის ზრდასთან დაკავშირებული სპეკულაციები ახალი არ არის და მისი პრემიერობის განმავლობაში მსგავსი დისკუსიები რეგულარულად ჩნდებოდა.
ამასთან, მან აღნიშნა, რომ მთავრობა ყველა შესაძლო სცენარისთვის მზად არის.
აზერბაიჯანთან ურთიერთობები: “ომი არ იქნება, მშვიდობა იქნება“
საარჩევნო კამპანიის დროს ფაშინიანი აცხადებდა, რომ თუ მისი პარტია პარლამენტში საკონსტიტუციო უმრავლესობას ვერ მოიპოვებდა, რეგიონში ახალი სამხედრო ესკალაციის საფრთხე გაიზრდებოდა.
წინასწარი შედეგებით, “სამოქალაქო შეთანხმებამ“ ხმების თითქმის 50% მიიღო, რაც საპარლამენტო უმრავლესობისთვის საკმარისი აღმოჩნდა, თუმცა საკონსტიტუციო უმრავლესობისთვის – არა.
აზერბაიჯანი კვლავ მოითხოვს, რომ სომხეთმა კონსტიტუციიდან ამოიღოს დებულებები, რომლებიც, ბაქოს შეფასებით, ტერიტორიულ პრეტენზიებს შეიცავს, და მხოლოდ ამის შემდეგ მოაწეროს ხელი სამშვიდობო შეთანხმებას.
ფაშინიანის თქმით, მიუხედავად არსებული სირთულეებისა, ომის საფრთხეს ვერ ხედავს.
“სანამ მშვიდობის დღის წესრიგს თანმიმდევრულად მივყვებით და მის მხარდასაჭერად ყველაფერს ვაკეთებთ, ომი არ იქნება, მშვიდობა იქნება“, – განაცხადა მან.
პრემიერმა ასევე ხაზი გაუსვა რეგიონული სატრანზიტო პროექტების მნიშვნელობას, მათ შორის სომხეთის გავლით აზერბაიჯანისა და ნახიჩევანის დამაკავშირებელი მარშრუტის განვითარებას.
ოპოზიციის მიმართ მძიმე ბრალდებები
ფაშინიანმა მწვავედ გააკრიტიკა ოპოზიციური პარტიები და განაცხადა, რომ მათ მხარდაჭერა ამომრჩევლის მოსყიდვის გზით მოიპოვეს.
მისი თქმით, მისმა პარტიამ ხმები “ორგანულად“ მიიღო, ხოლო ოპოზიციურმა ძალებმა ფულადი რესურსების გამოყენებით.
პრემიერმა სასამართლო სისტემასაც მიმართა და განაცხადა, რომ არჩევნების დროს ამომრჩევლის მოსყიდვაში მხილებული პირები უნდა დააპატიმრონ.
“თუ ეს არ მოხდება, ეს ნიშნავს, რომ სასამართლო სისტემა სახელმწიფოს წინააღმდეგ მოქმედებს“, – თქვა მან.
ფაშინიანმა ასევე კორუფციაში დაადანაშაულა მოსამართლეთა ნაწილი და განაცხადა, რომ ყველა მოსამართლე, რომელიც ქრთამის აღებაში იქნება მხილებული, სამართლის წინაშე წარდგება.
“თუ გარიგებაზე საუბრობენ, თქვან ვინ და ვის რა შესთავაზა“
ბიზნესმენ გაგიკ ცარუკიანის პარტია “აყვავებული სომხეთი“ პარლამენტში მოსახვედრად საჭირო ბარიერს მცირედით ჩამორჩა და ხმების გადათვლა მოითხოვა.
სომხურ მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, თითქოს ხელისუფლებამ პარტიას პარლამენტში შესვლის სანაცვლოდ თანამშრომლობა შესთავაზა. ფაშინიანმა ეს ბრალდებები უარყო.
“თუ გარიგებაზეა საუბარი, თქვან, ვინ ვის რა შესთავაზა“, – განაცხადა მან.
პრემიერმა დასძინა, რომ მის ხელისუფლებას მსგავსი შეთავაზება არავისთვის გაუკეთებია და გავრცელებულ ცნობებს უსაფუძვლო უწოდა.
