მოსაზრება: რუსეთს სომხეთზე გაცილებით მეტი გავლენის ბერკეტი აქვს, ვიდრე მოლდოვაზე
ევროკავშირი სომხეთს ჰიბრიდულ საფრთხეებთან გამკლავებაში დაეხმარება
“მომავალ წელს სომხეთში არჩევნები ჩატარდება და ჩვენ განვიხილავთ, თუ როგორ შეგვიძლია დახმარება. სომხეთმა გვთხოვა, უცხოური ჩარევის წინააღმდეგ საბრძოლველად იგივე მხარდაჭერა გავუწიოთ, რაც მოლდოვას გავუწიეთ“, – განაცხადა ევროკავშირის საგარეო საქმეთა და უსაფრთხოების პოლიტიკის უმაღლესმა კომისარმა კაია კალასმა. მან ასევე ცოტა ხნის წინ აღნიშნა, რომ ევროკავშირი სომხეთს 15 მილიონ ევროს გამოუყოფს მისი მდგრადობის გასაძლიერებლად. ეს თანხა, სხვა საკითხებთან ერთად, ჰიბრიდულ საფრთხეებთან და დეზინფორმაციასთან საბრძოლველად იქნება გამოყენებული.
კალასის განცხადების კომენტირებისას, სომხეთის ეკონომიკის მინისტრმა გევორგ პაპოიანმა დაადასტურა სომხეთის წინააღმდეგ ჰიბრიდული თავდასხმებისა და კიბერ საფრთხეების საფრთხე.
“დემოკრატიას აქვს თავდაცვის უფლება. ამისათვის მას უნდა ჰქონდეს რესურსები და საჭირო შესაძლებლობები. მას უნდა ჰქონდეს საჭირო ცოდნა და იმოქმედოს გადამწყვეტად და მიზანმიმართულად საჭირო მომენტში“, – თქვა მინისტრმა.
მან არ დააკონკრეტა, რომელი ქვეყანა ავრცელებს ჰიბრიდულ საფრთხეებს სომხეთის მიმართ. თუმცა, ადგილობრივი ანალიტიკოსები დიდი ხანია საუბრობენ კიბერ საფრთხეებზე, დეზინფორმაციასა და მანიპულაციებზე, რომლებიც რუსეთიდან მოდის 2026 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ.
პოლიტოლოგი არეგ კოჩინიანი მიიჩნევს, რომ რუსეთს გაცილებით დიდი ბერკეტები აქვს სომხეთში, ვიდრე მოლდოვაში, სადაც არჩევნები ცოტა ხნის წინ ჩატარდა.
“საუბარია როგორც უდავოდ “ნაყიდ“ პოლიტიკურ ფიგურებსა და ძალებზე, ასევე პირდაპირ შესაძლებლობებზე სხვადასხვა მედიასაშუალების, საქველმოქმედო ფონდებისა და ორგანიზაციების სახით. ამ ყველაფერს შეუძლია გაზარდოს მათი წარმატების შანსები, სომხეთმა კი სახელმწიფო დონეზე უნდა მიიღოს ზომები მდგრადობის გასაძლიერებლად“, – ხაზგასმით აღნიშნა მან.
“ჩვენ უნდა დავიცვათ ჩვენი სახელმწიფო ჰიბრიდული თავდასხმებისგან“
“სომხეთის წინააღმდეგ ჰიბრიდული თავდასხმები, რა თქმა უნდა, შესაძლებელია. კერძოდ, ჩვენი დემოკრატიის დაშინებისა და არჩევნებზე გავლენის მოხდენის მცდელობები გარკვეული წრეების მიერ მილიარდობით დოლარის ყალბი ამბების ან ამომრჩევლის მოსყიდვის სქემების მეშვეობით. თავდასხმები ასევე შესაძლებელია გარკვეული ქვეყნების მხრიდან, რომლებიც განზრახ ცდილობენ სომხეთში თავისუფალი, დემოკრატიული არჩევნებისა და ხალხის მიერ არჩეული მთავრობის ჩამოშორებას“, – განაცხადა ეკონომიკის მინისტრმა.
გევორგ პაპოიანის თქმით, ყველა ქვეყანას აქვს სუვერენული უფლება, დაიცვას საკუთარი თავი და თავისი ხალხის ინტერესები:
“სრულიად ბუნებრივია ჩვენი დემოკრატიისა და ჩვენი სახელმწიფოს დაცვა ასეთი თავდასხმებისგან“.
ჟურნალისტებმა მინისტრს სთხოვეს, დაეზუსტებინა, რომელი ქვეყანა აწარმოებს ჰიბრიდულ ომს სომხეთის წინააღმდეგ,
“მე ვერ დავასახელებ ვერცერთ ქვეყანას ან რეგიონს, მაგრამ ეს არა მხოლოდ დემოკრატიული უფლებაა, არამედ მოვალეობაა, დავიცვათ თავი ნებისმიერ ქვეყანაზე ან რეგიონზე თავდასხმის შემთხვევაში.”
პაპოიანის თქმით, ევროკავშირის ქვეყნებს წარმატებული გამოცდილება აქვთ სხვადასხვა ტიპის ჰიბრიდული შეტევებისგან დაცვის კუთხით, რომლის გამოყენებაც სომხეთში შეიძლება.
კომენტარი
პოლიტოლოგ არეგ კოჩინიანის აზრით, სტრატეგიული თვალსაზრისით, რუსეთი სომხეთის სუვერენიტეტისთვის ყველაზე დიდ საფრთხეს წარმოადგენს:
“მიუხედავად იმისა, გავამრავალფეროვნებთ თუ არა ჩვენს საგარეო პოლიტიკურ ურთიერთობებს, თუ შევეცდებით აზერბაიჯანთან ურთიერთობების ნორმალიზებას, ჩვენ კვლავ მივიღებთ დარტყმებს რუსეთისგან. რადგან რუსეთის საბოლოო მიზანი სომხეთთან დაკავშირებით შეუთავსებელია ჩვენს სურვილთან, გვქონდეს დამოუკიდებელი, თანამედროვე სახელმწიფო. მოსკოვს სურს, რომ სომხეთი რუსეთის ნაწილი გახდეს თათრეთის მაგალითის მიხედვით“.
კოჩინიანი მიიჩნევს, რომ სომხეთის ყველაზე დიდი დამოკიდებულება რუსეთზე ქვეყნის უსაფრთხოებაა. ეკონომიკური დამოკიდებულება შედეგია და არა მიზეზი. ამ საკითხის მოსაგვარებლად, ის გვთავაზობს ურთიერთობების ნორმალიზებას აზერბაიჯანთან და თურქეთთან. პოლიტოლოგი დარწმუნებულია, რომ ეს საშუალებას მოგვცემს ავაშენოთ “თანამედროვე, წარმატებული სომხეთი“.
პოლიტოლოგი დარწმუნებულია, რომ 2026 წლის საპარლამენტო არჩევნები დამოუკიდებელი სომხეთის ისტორიაში მისი მომავლის თვალსაზრისით ყველაზე მნიშვნელოვანი იქნება:
“თუ პოლიტიკური ძალების შესაძლებლობებისა და ამბიციების ბალანსში არაფერი შეიცვლება, თუ ალტერნატივის შესაქმნელად მესამე პოლუსი არ გამოჩნდება, მაშინ გარკვეულწილად ეს გახდება არჩევანი დემოკრატიულ და არადემოკრატიულ მომავალს შორის, მშვიდობის აშენებას ან მის მიტოვებას, საგარეო პოლიტიკის დივერსიფიკაციას ან რუსეთისთვის სრულად დამორჩილებას შორის“.
სომხეთსა და მოლდოვაში არსებულ სიტუაციებს შორის პარალელების კომენტირებისას, კოჩინიანმა აღნიშნა, რომ მოლდოვამ მოახერხა რუსეთის ჩარევისთვის წინააღმდეგობის გაწევა. ამავდროულად, მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ რუსეთს მოლდოვაში იგივე პოტენციალი არ აქვს, რაც სომხეთში. ეს ეხება როგორც პოლიტიკური ძალების, ასევე პროპაგანდისტული ინსტრუმენტების – მედიის, ფონდების და სხვა ინსტიტუტების – მეშვეობით გავლენას.
“ჯერჯერობით, მე ვერ ვხედავ რაიმე სერიოზულ ზომებს სომხეთის მდგრადობის გასაზრდელად. ამის ნაცვლად, როგორც ჩანს, ყველას საზოგადოების მდგრადობის იმედი აქვს. თუმცა, ამ ბრძოლაში ფართო აზროვნება უნდა იყოს უკანასკნელი საშუალება.“ – ამბობს პოლიტოლოგი.
