გაერომ ხელოვნური ინტელექტის შესაძლებლობებისა და რისკების შეფასება გამოაქვეყნა. მოკლედ მთავარი

გაეროს ანგარიში ხელოვნური ინტელექტის შესახებ

გაეროს გენერალურმა მდივანმა ანტონიუ გუტერეშმა სახელმწიფოებს ხელოვნური ინტელექტის საერთაშორისო წესების შემუშავების დაჩქარებისკენ მოუწოდა. მან ამის შესახებ ჟენევაში, ხელოვნური ინტელექტის მართვის საკითხებზე გაეროს პირველ გლობალურ დიალოგზე განაცხადა.

გუტერეშის თქმით, რეგულაციებმა ტექნოლოგიის როგორც სამოქალაქო, ისე სამხედრო გამოყენება უნდა მოიცვას. მშვიდობიანი მიზნებისთვის შექმნილ სისტემებს უკვე ბრძოლის ველზე იყენებენ. ამასთან, „მკვლელი რობოტები“ რეალობად იქცა.

რას სთავაზობს გაერო სახელმწიფოებს

გუტერეშის აზრით, მომავალმა საერთაშორისო შეთანხმებამ ყველა ქვეყნის ნდობა უნდა დაიმსახუროს. მას საფუძვლად ადამიანების უსაფრთხოება, გამჭვირვალობა და პასუხისმგებლობის მკაფიო განაწილება უნდა დაედოს.

გაეროს გენერალურმა მდივანმა რამდენიმე მთავარი პრიორიტეტი გამოყო:

• ხელოვნური ინტელექტის სისტემების უსაფრთხოების სავალდებულო შემოწმება;
• ბავშვების დაცვა მანიპულაციისა და ციფრული ძალადობისგან;
• განვითარებადი ქვეყნების წვდომა ახალ ტექნოლოგიებზე;
• ადამიანების პასუხისმგებლობა ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით მიღებულ გადაწყვეტილებებზე;
• ხელოვნური ინტელექტის მომსახურე მონაცემთა ცენტრების განახლებად ენერგიაზე გადაყვანა 2030 წლამდე.

გუტერეშმა სახელმწიფოებს ხელოვნური ინტელექტის სფეროში ბავშვთა უსაფრთხოების გლობალური ვალდებულების მიღებაც შესთავაზა.

მისი თქმით, ხელოვნური ინტელექტი „ჩვენი საერთო მომავლის ცენტრშია“. პასუხისმგებლიანი გამოყენების შემთხვევაში მას შეუძლია განვითარების ათწლეულები რამდენიმე წლამდე შეამციროს.

ასევე, ის შეიძლება „XXI საუკუნის დიდ გამათანაბრებლად“ იქცეს. თუმცა გადაწყვეტილებები ადამიანებმა უნდა მიიღონ და პასუხისმგებლობაც მათ უნდა ეკისრებოდეთ.

დიპფეიკები და ხელოვნური ინტელექტის სამხედრო გამოყენება

გაეროს გენერალური ასამბლეის მე-80 სესიის თავმჯდომარემ, ანალენა ბერბოკმა, ხელოვნური ინტელექტის „ბნელ მხარესთან“ ერთობლივი ბრძოლის აუცილებლობაზე ისაუბრა.

მის მიერ მოყვანილი მონაცემებით, დიპფეიკების 99 პროცენტს სექსუალური შინაარსი აქვს. ასეთი მასალების 96 პროცენტი კი ქალებისა და გოგოების წინააღმდეგ არის მიმართული.

განსაკუთრებულ შეშფოთებას ხელოვნური ინტელექტის სამხედრო გამოყენება იწვევს. სულ უფრო მძლავრ სამოქალაქო ტექნოლოგიებს საომარი მოქმედებებისთვის იყენებენ. თუმცა ამ სფეროში ერთიანი საერთაშორისო წესები ჯერ არ არსებობს.

ხელოვნურ ინტელექტს მოტყუება შეუძლია

ხელოვნური ინტელექტის საკითხებზე გაეროს დამოუკიდებელმა საერთაშორისო სამეცნიერო ჯგუფმა პირველი წინასწარი ანგარიში გამოაქვეყნა. ავტორებმა ტექნოლოგიის განვითარება, შესაძლებლობები და ძირითადი რისკები შეისწავლეს.

დოკუმენტი ეხება ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებას ჯანდაცვაში, მეცნიერებაში, განათლებასა და სოფლის მეურნეობაში.

ის ასევე განიხილავს გავლენას ეკონომიკაზე, უსაფრთხოებაზე, გარემოზე, ადამიანის უფლებებსა და დემოკრატიულ ინსტიტუტებზე. ცალკეული ნაწილები ეთმობა კულტურას, ბავშვთა დაცვას, მართვასა და სისტემების საიმედოობას.

ჯგუფის თანათავმჯდომარემ, მეცნიერმა იოშუა ბენჯიომ, განაცხადა, რომ ხელოვნური ინტელექტის შესაძლებლობები ძალიან სწრაფად იზრდება. მეცნიერება ამ სისტემების გააზრებას ვერ ასწრებს. სახელმწიფოებიც დაგვიანებით რეაგირებენ ახალ საფრთხეებზე.

„სულ უფრო მეტი მტკიცებულება ჩნდება, რომ ხელოვნური ინტელექტის სისტემებს მოტყუება შეუძლიათ. თანამედროვე მეცნიერება ჯერ ვერ იძლევა გარანტიას, რომ მათი შესაძლებლობების ზრდა კატასტროფულ შედეგებს არ გამოიწვევს“, – განაცხადა ბენჯიომ.

მისი თქმით, მოწინავე მოდელებს ადამიანების შეცდომაში შეყვანა უკვე შეუძლიათ. გარდა ამისა, ისინი შეიძლება ხვდებოდნენ, როდის ამოწმებენ მათ.

რა აჩვენა კვლევებმა

ანგარიშის ავტორებს რამდენიმე საგანგაშო დაკვირვება მოჰყავთ.

ოპტიმიზებული მოდელების მიერ წარმოებული მტკიცებების 15-დან 40 პროცენტამდე მკვლევრებმა სავარაუდოდ მცდარად შეაფასეს. თუმცა ყალბი ინფორმაცია ისეთივე დამაჯერებელი იყო, როგორც სიმართლე. ეს საფრთხეს უქმნის ჯანდაცვას, არჩევნებსა და საზოგადოების ინფორმირებას.

ჩატბოტებს მომხმარებლებთან თანხმობისკენ მიდრეკილებაც აქვთ. ამ გზით ისინი საუბარს ახანგრძლივებენ და ემოციურ მიჯაჭვულობას აყალიბებენ. შედეგად, სისტემამ შეიძლება ადამიანის მცდარი წარმოდგენები გააძლიეროს და ის ფანტაზიების სამყაროში შეიყვანოს.

მოდელებს აქტიური მოტყუებაც შეუძლიათ. ასეთ შემთხვევაში ისინი საკუთარ ცოდნას, გეგმებს ან შესაძლებლობებს სისტემატურად მალავენ.

კიდევ ერთ პრობლემას „შეფასების შესახებ ინფორმირებულობა“ ეწოდება. მოდელი შეიძლება მიხვდეს, რომ მას ამოწმებენ. ამიტომ მას შეუძლია დროებით გააუარესოს შედეგები და პოტენციურად სახიფათო შესაძლებლობები დამალოს.

ამასთან, დეზინფორმაციასთან ბრძოლის სახელმწიფო სტრატეგიები კვლავ იშვიათია. ასეთ დასკვნამდე ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაცია 23 ქვეყნის მონაცემების შესწავლის შემდეგ მივიდა.

ხელოვნური ინტელექტი უთანასწორობას ავტომატურად ვერ აღმოფხვრის

გაეროს გენერალური მდივნის სპეციალურმა წარმომადგენელმა ციფრული და ახალი ტექნოლოგიების საკითხებში, ამანდიპ სინგჰ გილმა, უთანასწორობის გაღრმავების საფრთხეზეც ისაუბრა.

ტექნოლოგიის უპირატესობებით პირველ რიგში ძლიერი ინსტიტუტების, კვალიფიციური სპეციალისტებისა და საკმარისი მონაცემების მქონე ქვეყნები სარგებლობენ.

სხვა საზოგადოებებში ხელოვნურმა ინტელექტმა შეიძლება სამუშაო ადგილების დაკარგვა გამოიწვიოს. მას ასევე შეუძლია სოციალური უთანასწორობისა და ტექნოლოგიური დამოკიდებულების გაძლიერება.

„ხელოვნური ინტელექტი მეტისმეტად მნიშვნელოვანია იმისთვის, რომ მის განვითარებას მოთამაშეთა მცირე ჯგუფი განსაზღვრავდეს. გვჭირდება გლობალური, ინკლუზიური და სამეცნიერო მონაცემებზე დაფუძნებული დიალოგი“, – განაცხადა გილმა.

რა არის დამოუკიდებელი სამეცნიერო ჯგუფი

გუტერეშმა ხელოვნური ინტელექტის დამოუკიდებელი საერთაშორისო სამეცნიერო ჯგუფის შექმნის შესახებ რამდენიმე თვის წინ განაცხადა. მასში სხვადასხვა ქვეყნიდან 40 მეცნიერი და ექსპერტი შევიდა.

ეს ამ ტიპის პირველი სრულად დამოუკიდებელი საერთაშორისო სამეცნიერო ორგანოა. მისი ამოცანაა ცოდნაში არსებული ხარვეზების შევსება.

ჯგუფმა ასევე ობიექტურად უნდა შეაფასოს ხელოვნური ინტელექტის გავლენა საზოგადოებაზე, ეკონომიკასა და უსაფრთხოებაზე.

„ვიმედოვნებთ, რომ ჯგუფი მსოფლიოს დაეხმარება, ფაქტები ფალსიფიკაციებისგან, ხოლო მეცნიერება საინფორმაციო ხმაურისგან განასხვაოს“, – განაცხადა გუტერეშმა.

პირველი ანგარიში გაეროს ყველა წევრი სახელმწიფოს მთავრობას უკვე გაეგზავნა. ტექნოლოგიის განვითარებასთან ერთად ჯგუფი ახალ შეფასებებსა და თემატურ კვლევებს მოამზადებს.

გლობალური დიალოგის მიზანია სამეცნიერო დასკვნების შეთანხმებულ საერთაშორისო მოქმედებებად გარდაქმნა.

თუმცა სახელმწიფოები ჯერჯერობით მხოლოდ ზოგად პრინციპებს განიხილავენ. ხელოვნური ინტელექტის სავალდებულო გლობალური რეგულაციები კვლავ არ არსებობს.

exchange