სამხრეთ კავკასიის მთავარი ამბები. ყოველდღიურად განახლებადი

●  31 ოქტომბერს „ტვ პირველის“ გადაცემაში „ნოდარ მელაძის შაბათი“ გავრცელდა კადრები, რომლებზეც, გადაცემის ცნობით, თბილისში, ველის სასაფლაოს ტერიტორიაზე ღამით ორმოში ძაღლების ნეშტებს მარხავენ. თბილისის მერიის ცხოველთა მონიტორინგის სააგენტო მასობრივ და მიზანმიმართულ დახოცვას უარყოფს და აცხადებს, რომ ადგილი დაავადებით, ავარიით ან ბუნებრივი მიზეზით დაღუპული ცხოველებისთვისაა. 1 ნოემბერს შსს-მ გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 259-ე მუხლით, ცხოველის მიმართ სასტიკი მოპყრობის ფაქტზე დაიწყო. იმავე დღეს ცხოველთა უფლებადამცველებმა მთავრობის ადმინისტრაციასთან აქცია გამართეს და პასუხისმგებელი თანამდებობის პირების დასჯა მოითხოვეს.

●  30 ოქტომბერს საკონსტიტუციო სასამართლოში ხუთი ოპოზიციური პარტიის აკრძალვის შესახებ „ქართული ოცნების“ დეპუტატების სარჩელზე ახსნა-განმარტებების ეტაპი დასრულდა. სხდომა 9 ნოემბერს, 14:00 საათზე განახლდება და შეკითხვების ეტაპზე გადავა: სასამართლოს თავმჯდომარის რევაზ ნადარაიას თქმით, ჯერ მოსარჩელეებს, შემდეგ კი მოპასუხეებს დაუსვამენ კითხვებს. სახალხო დამცველმა ლევან იოსელიანმა განაცხადა, რომ სასამართლოს საკუთარ მოსაზრებას გაუგზავნის, რომელიც, მისი თქმით, საერთაშორისო სტანდარტების ჩამონათვალი იქნება.

●  30 ოქტომბერს პარტიების აკრძალვის მცდელობა რამდენიმე საერთაშორისო ორგანიზაციამ გააკრიტიკა. ევროპის ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსმა (ALDE) სარჩელის გაწვევა მოითხოვა და ევროკავშირს რეპრესიებზე პასუხისმგებელი პირების მიმართ მიზნობრივი სანქციებისკენ მოუწოდა. ნორვეგიის ჰელსინკის კომიტეტმა მცდელობა დაგმო, ეუთოს საპარლამენტო ასამბლეის პრეზიდენტმა მიკიტა პოტურაევმა კი შეშფოთება გამოთქვა. პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ ALDE-ს განცხადებას უპასუხა: „ასეთი განცხადებები მართლმსაჯულების დამოუკიდებლობაში უხეში ჩარევაა“.

●   30 ოქტომბერს, აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრის ალი ასადოვის ვიზიტის ფარგლებში, ირაკლი კობახიძემ განაცხადა, რომ მხარეები საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვრის დემარკაცია-დელიმიტაციის პროცესის დაჩქარებაზე შეთანხმდნენ. მისი თქმით, ამ მიმართულებით წლების განმავლობაში ცვლილება არ ყოფილა, შეუთანხმებელი კი 15 მონაკვეთი რჩება. ამ საკითხის ნაწილია დავით გარეჯის სამონასტრო კომპლექსი და მიმდებარე ტერიტორია.

●  29 ოქტომბერს პარლამენტმა მესამე მოსმენით მიიღო კანონი, რომლითაც სემეკს შეეძლება, ოჯახებისთვის ბუნებრივი აირის ტარიფი მოხმარებული მოცულობის მიხედვით დაადგინოს. ამჟამად ერთი კუბური მეტრის ფასი მოხმარებაზე არ არის დამოკიდებული, მოქმედი ტარიფის ვადა კი დეკემბერში იწურება. 30 ოქტომბერს გაზის შესაძლო გაძვირებაზე კითხვას პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ უპასუხა, რომ გადაწყვეტილებას სემეკი იღებს, მთავრობა კი მასთან კონსულტაციებს მართავს.

●   30 ოქტომბერს ირაკლი კობახიძემ განაცხადა, რომ 4 ოქტომბრის საქმეზე მსჯავრდებული პაატა ბურჭულაძე, თუ სინანულს გამოხატავს და დანაშაულს აღიარებს, „ძალიან მარტივად დატოვებს საპატიმროს“. პრემიერის თქმით, უპირობო გათავისუფლების ნებისმიერი მოთხოვნა სამართლის უზენაესობის პრინციპს ეწინააღმდეგება.

●  31 ოქტომბერს თბილისში რიგით 46-ე „შაბათის მარში“ გაიმართა სახელწოდებით „საქართველო ივანიშვილის წინააღმდეგ“. მსვლელობა მეტრო „ავლაბართან“ დაიწყო. უწყვეტი პროტესტი 2024 წლის 28 ნოემბრიდან მიმდინარეობს, მას შემდეგ, რაც „ქართულმა ოცნებამ“ ევროკავშირთან გაწევრიანების მოლაპარაკებების 2028 წლის ბოლომდე დღის წესრიგიდან მოხსნა გამოაცხადა.

●  სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის 1 ნოემბრის ინფორმაციით, გორის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ბერშუეთის მიმდებარედ რუსეთის საოკუპაციო ძალების მიერ უკანონოდ დაკავებული საქართველოს მოქალაქე 31 ოქტომბერს გათავისუფლდა. სუს-ის თქმით, გათავისუფლების პროცესში ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის „ცხელი ხაზიც“ იყო გამოყენებული.

● ბაქოში, ყოფილი ხორცკომბინატის ტერიტორიაზე გაჩენილი მასშტაბური ხანძრის გაშუქებისას, სახელმწიფო სააგენტო APA TV-ის კორესპონდენტს, სანან ბაჰრამლის სცემეს. თავდამსხმელმა ობიექტის დაცვის თანამშრომლად წარადგინა თავი, შეურაცხყოფა მიაყენა ჟურნალისტს, ფიზიკური ძალა გამოიყენა მის წინააღმდეგ და რედაქციის ტექნიკა დააზიანა. მოგვიანებით მისი ვინაობა დაადგინეს – ის ჰეიდარ სარდაროვი აღმოჩნდა. პოლიციამ ის დააკავა, აღძრულია სისხლის სამართლის საქმე. აზერბაიჯანის მედიისა და მაუწყებლობის საბჭომ ჟურნალისტებზე თავდასხმა დაგმო და ობიექტური გამოძიება მოითხოვა.

● ბაქოს ნიზამინის რაიონში მდებარე რესტორან Qizil Qaya-ში, სავარაუდოდ, მასობრივი საკვებით მოწამვლის შემთხვევა მოხდა. მოწამვლის სიმპტომები 14 ადამიანს აღენიშნა, მათგან ხუთი საავადმყოფოში გადაიყვანეს. სურსათის უვნებლობის სააგენტო შემოწმებას ატარებს.

● საგარეო საქმეთა სამინისტრო მიესალმა ეუთოს გენერალური მდივნის, ფერიდუნ სინირლიოღლუს, გაეროს გენერალური მდივნის თანამდებობაზე კანდიდატად წარდგენას.

● პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ალჟირის პრეზიდენტ აბდელმაჯიდ ტებუნს რევოლუციის დღე მიულოცა და ალჟირელი ხალხის ბრძოლას დამოუკიდებლობისთვის გმირობის, ეროვნული ერთიანობისა და თავისუფლებისკენ სწრაფვის სიმბოლო უწოდა. მან ორმხრივი თანამშრომლობის შემდგომი გაფართოების იმედი გამოთქვა.

● საქართველოში აზერბაიჯანსა და საქართველოს შორის ეკონომიკური თანამშრომლობის სამთავრობათაშორისო კომისიის მე-11 სხდომა გაიმართა. მას პრემიერ-მინისტრები ალი ასადოვი და ირაკლი კობახიძე თანათავმჯდომარეობდნენ. შეხვედრაზე განიხილეს ვაჭრობის, ენერგეტიკის, ტრანსპორტის, ინვესტიციებისა და შუა დერეფნის განვითარების საკითხები. შეხვედრის შემდეგ მხარეებმა საბაჟო და სოფლის მეურნეობის სფეროებში თანამშრომლობის დოკუმენტებს მოაწერეს ხელი.

ასადოვის განცხადებით, აზერბაიჯანი საქართველოში უმსხვილესი ინვესტორია და ქვეყნის ეკონომიკაში თითქმის 4 მილიარდი დოლარი აქვს დაბანდებული. კობახიძემ კი საერთო საზღვრის დელიმიტაციისა და დემარკაციის პროცესის დაჩქარების მზადყოფნა გამოხატა.

● აზერბაიჯანში გარემოსდაცვით სფეროში მოქმედი სტარტაპების საერთო ღირებულება 600 მილიონ დოლარს მიუახლოვდა. ეკონომიკური რეფორმებისა და კომუნიკაციების ანალიზის ცენტრის ხელმძღვანელის, ვუსალ გასიმლის ინფორმაციით, ქვეყანაში 161 სტარტაპი მუშაობს, ბოლო ერთი წლის განმავლობაში კი ეკოსისტემის ღირებულება 7%-ზე მეტით გაიზარდა. ამ მაჩვენებლით აზერბაიჯანი მსოფლიოში 81-ე ადგილზეა.

● აზერბაიჯანში ქვეყანაში და მთელ სამხრეთ კავკასიაში დონორის გულის პირველად გადანერგვის ერთი წლისთავი აღნიშნეს. ბაქოში გამართულ კონფერენციაზე განაცხადეს, რომ ამჟამად ქვეყანაში ორგანოების გადანერგვას 1 500-ზე მეტი ადამიანი ელოდება, მათ შორის 50-ზე მეტი – გულის გადანერგვას. გარდაცვალების შემდეგ დონორობის მსურველად დაახლოებით 1 800 მოქალაქეა დარეგისტრირებული. სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ დონორობის მიმართ ინტერესის ზრდის მიუხედავად, ტრანსპლანტაციაზე მოთხოვნა კვლავ აღემატება არსებულ შესაძლებლობებს.

● 2-დან 8 ნოემბრამდე ბაქო მამაკაცებსა და ქალებს შორის სახანძრო-სამაშველო სპორტის მსოფლიო ჩემპიონატს უმასპინძლებს. მოსალოდნელია 20-ზე მეტი ქვეყნის 400-ზე მეტი სპორტსმენის მონაწილეობა. შეჯიბრება ოთხ დისციპლინაში გაიმართება: სასწავლო კოშკზე შტურმის კიბით ასვლა, 100-მეტრიანი დაბრკოლებიანი ზოლის გადალახვა, 4×100 მეტრზე სახანძრო ესტაფეტა და საბრძოლო გაშლა.

● ბაქოში მეექვსე საქველმოქმედო გარბენი Victory Run გაიმართა, რომელიც ყარაბაღის მეორე ომში აზერბაიჯანის გამარჯვების წლისთავს მიეძღვნა. 10-კილომეტრიან გარბენში 2 000-ზე მეტმა ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა – ეს 2021 წელს შეჯიბრების დაარსების შემდეგ რეკორდული მაჩვენებელია. გამარჯვებულები ბახტიარ ასგარილი და ანა იუსუპოვა გახდნენ. რეგისტრაციისთვის გადახდილი ყველა თანხა ფონდ YASHAT-ს გადაერიცხება, რომელიც ომებში დაღუპული და დაჭრილი სამხედრო მოსამსახურეების ოჯახებს ეხმარება.

● აზერბაიჯანის ნაკრებმა ნეაპოლში გამართული 23 წლამდე ძიუდოისტთა ევროპის ჩემპიონატის ინდივიდუალური შეჯიბრებები საერთო გუნდურ ჩათვლაში პირველ ადგილზე დაასრულა. ოქროს მედლები აიდარ ბაგიროვმა 100 კგ-მდე წონით კატეგორიაში და ქენან ნასიბოვმა 100 კგ-ზე მეტ წონით კატეგორიაში მოიპოვეს. ნასიბოვი ზედიზედ მეორედ გახდა 23 წლამდე სპორტსმენთა შორის ევროპის ჩემპიონი.

● ბიომრავალფეროვნების აღდგენის მიზნით ჯებრაილის, ლაჩინისა და ქალბაჯარის რაიონებში სხვადასხვა სახეობის დაახლოებით 70 ცხოველი დააბრუნეს. მათ შორისაა 40 ქურციკი, ხუთი შევარდენი, ოთხი აღმოსავლეთკავკასიური ჯიხვი, ათი კაკაბი და სამი ნიამორი. ამის შესახებ ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრომ განაცხადა. ასევე გავრცელდა ინფორმაცია ბუნებრივი ნაკრძალების მუშაობის აღდგენისა და 88 ათას ჰექტარზე მეტი ფართობის ყარაბაღის ეროვნული პარკის შექმნის შესახებ.

● სტატისტიკა. იანვარ-სექტემბერში აზერბაიჯანში უკანონო ბრუნვიდან 8,4 ტონაზე მეტი ნარკოტიკული და ფსიქოტროპული ნივთიერება ამოიღეს. მათი საერთო ღირებულება დაახლოებით 246,3 მილიონი მანათია – დაახლოებით 145 მილიონი დოლარი. ნარკოტიკების უკანონო ბრუნვასთან დაკავშირებული დანაშაულებისთვის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა 4 352 ადამიანს დაეკისრა, მათ შორის 117 ქალს. მათ შორის 50 უცხო ქვეყნის მოქალაქეა.

ფოტო: ბაქოს ქვის ქრონიკის მუზეუმში აზერბაიჯანელი მხატვრების, ორჰან და ელვინ ნაბიზადეების, ორი პროექტი წარადგინეს. ნამუშევარი „უძველესი ქვა, თანამედროვე მეხსიერება“ გობუსტანის კლდეზე შესრულებულ გამოსახულებებს ეძღვნება და აზერბაიჯანის ფაუნას ასახავს, მათ შორის კავკასიურ ლეოპარდს, ქურციკს, რუხ მგელსა და მურა დათვს.

მეორე პროექტი – „პასუხისმგებლობის რადიუსი“ – ადამიანისა და ველური ბუნების ურთიერთობას ეხება და ინტერაქტიულ ფორმატშია შესრულებული. პრეზენტაციას ჰეიდარ ალიევის ფონდის ვიცე-პრეზიდენტი ლეილა ალიევა და ბაქოს მედია ცენტრის ხელმძღვანელი არზუ ალიევა ესწრებოდნენ. ისინი პრეზიდენტის ქალიშვილები არიან.

● ერევანში სომხეთის ახალი პასპორტის ბიომეტრიული სისტემის ამოქმედების საზეიმო ცერემონია გაიმართა. ღონისძიებაზე სიტყვით გამოვიდა პრემიერ-მინისტრი ნიკოლ ფაშინიანი. მისი თქმით, ახალი პასპორტი ყველა თანამედროვე საერთაშორისო სტანდარტს შეესაბამება და მისი გაყალბება შეუძლებელია.

„ეს ძალიან მნიშვნელოვანი სიახლეა ჩვენი მოქალაქეებისა და სახელმწიფოს მიმართ საერთაშორისო ნდობის ამაღლების თვალსაზრისით. თუმცა ყველაზე მთავარი ის არის, რომ ბიომეტრიული პასპორტების ამ სისტემამ სომხეთის მოქალაქეებს ცხოვრება უნდა გაუმარტივოს“, – განაცხადა ფაშინიანმა.

● ახალი ბიომეტრიული პასპორტის მისაღებად რეგისტრაცია უკვე 1 300-ზე მეტმა ადამიანმა გაიარა, – განაცხადა შინაგან საქმეთა მინისტრმა არპინე სარგსიანმა. მისი თქმით, ახლა სომხეთს შეუძლია სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ICAO) სისტემას შეუერთდეს.

● პრემიერ-მინისტრი ნიკოლ ფაშინიანი ერევანში სამგზავრო გადაყვანების სფეროში მოქმედი მსხვილი საერთაშორისო კომპანიების ხელმძღვანელებს შეხვდა. შეხვედრას ესწრებოდნენ IN Groupe-ის ხელმძღვანელი იან აგე, HayPass-ის დირექტორთა საბჭოს წევრი და IN Groupe-ის წარმომადგენელი იზაბელ ლოზო, ასევე Corporación América Airports-ის დირექტორი მარტინ ერნეკიანი.

შეხვედრის მთავარი თემა სომხეთში ბიომეტრიული პასპორტების სისტემის დანერგვა იყო. ფაშინიანმა თანამედროვე პასპორტებს სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ნაბიჯი უწოდა სახელმწიფო სერვისების ხარისხის გასაუმჯობესებლად და ევროკავშირთან სომხეთის სავიზო ლიბერალიზაციის პროცესის ხელშესაწყობად.

● სომხეთი იმ 29 ქვეყანას შორის მოხვდა, სადაც რუსეთი საკონსულო საკითხებზე დახმარების გამწევი საინფორმაციო-საკონსულტაციო ცენტრების მუშაობას უშვებს.

● რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ უარყო ინფორმაცია, თითქოს მოსკოვმა რუსეთში სომხეთის ახალი ელჩის თანამდებობაზე სამველ მკრტჩიანის კანდიდატურის შეთანხმებაზე უარი თქვა. ამის შესახებ მანამდე სომხური გაზეთი „ჰრապարակი“ წერდა. პუბლიკაციაში გამოთქმული იყო ვარაუდი, რომ უარი შესაძლოა მკრტჩიანის ევროპულ ქვეყნებში მრავალწლიან დიპლომატიურ საქმიანობას უკავშირდებოდეს.

„ჰრაპარაქი“ ასევე წერდა, რომ ზაფხულში რუსეთში სომხეთის მოქმედმა ელჩმა გურგენ არსენიანმა რუსეთის სხვადასხვა წრის წარმომადგენლებთან გამოსამშვიდობებელი შეხვედრები გამართა და აგვისტოში სომხეთში დაბრუნდა. მოგვიანებით ის კვლავ მოსკოვში ჩავიდა და მუშაობა განაგრძო.

სამველ მკრტჩიანი 2018 წლის ნოემბერში პოლონეთში სომხეთის ელჩად დაინიშნა. მანამდე ის სომხეთის დიპლომატიურ მისიას ხელმძღვანელობდა ლიბანში, წარმოადგენდა ქვეყანას ნატოში და სომხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში შეიარაღებაზე კონტროლისა და საერთაშორისო უსაფრთხოების დეპარტამენტს ხელმძღვანელობდა.

● პირველ საყდარში, ეჩმიაძინში, სრულიად სომეხთა პატრიარქისა და კათოლიკოსის, გარეგინ II-ის აღსაყდრების 27-ე წლისთავი აღნიშნეს. გაიმართა საზეიმო ლიტურგია და პატრიარქის სახელზე სავედრებელი პარაკლისი. მორწმუნეთა თაყვანისცემისთვის გამოაბრძანეს სკევრის რელიკვარიუმი წმინდანთა წმინდა ნაწილებით. ღვთისმსახურებას ეპარქიების ხელმძღვანელები და მომლოცველები ესწრებოდნენ.

ლიტურგია ეპისკოპოსმა მუშეღ ბაბაიანმა აღავლინა. ქადაგებისას მან გარეგინ II-ს „ერთ-ერთი გამორჩეული პატრიარქი“ უწოდა და აღნიშნა, რომ ის ტახტზე იმ დროს ავიდა, „როდესაც სომხეთმა და სომეხმა ხალხმა დამოუკიდებლობის რთულ გზაზე პირველი ნაბიჯები გადადგეს“.

● რუსეთის მხრიდან საქართველოში შემოსვლას თითქმის ათასი სატვირთო ავტომობილი ელოდება. ეს სომხეთისთვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სატრანზიტო მარშრუტია, რადგან ქვეყანას რუსეთთან საერთო საზღვარი არ აქვს. ამის შესახებ ჩრდილოეთ ოსეთის ხელმძღვანელმა სერგეი მენიაილომ განაცხადა. მისი თქმით, გზა მოძრაობისთვის ღიაა, თუმცა არ დაუკონკრეტებია, რამ გამოიწვია ავტომობილების დაგროვება.

● პრემიერ-მინისტრი და მისი თანამოაზრეები ერევნის ერთ-ერთ ეზოში ხაშის (საქონლის ფეხებისგან მომზადებული ტრადიციული სუპის) დასაგემოვნებლად შეიკრიბნენ. მაგიდები კარვების ქვეშ იყო გაშლილი, სტუმრებს კი სპეციალურად მოწვეული ოფიციანტები ემსახურებოდნენ.

● ერევნის ცენტრში ჰელოუინი ხმაურიანად და ურთიერთგამომრიცხავი განწყობებით აღნიშნეს. ქუჩებში ასობით ადამიანი კოსტიუმებით დადიოდა, პარალელურად კი ბევრი ჰელოუინის წინააღმდეგ პლაკატებით გამოვიდა და იესო ქრისტეს სადიდებელ საგალობლებს მღეროდა.

ფოტო: ექსპოზიცია ერევნის ცენტრში ბიომეტრიული პასპორტების სისტემის ამოქმედების აღსანიშნავად

სამხრეთ კავკასიის მთავარი ამბები. მიმოხილვა 26-30 ოქტომბერი, 2026