"დე-ფატქო შეერთება“: რუსეთმა და ე.წ. სამხრეთ ოსეთმა ხელი მოაწერეს სამოკავშირეო შეთანხმებას
რუსეთსა და სამხრეთ ოსეთს შორის ხელშეკრულება
9 მაისს, ვლადიმერ პუტინი და ალან გაგლოევი კრემლში შეხვდნენ და ხელი მოაწერეს ახალ შეთანხმებას, რომელიც, ოფიციალური განმარტებით, რუსეთისა და დე ფაქტო სამხრეთ ოსეთის “მოკავშირეთა თანამშრომლობის გაღრმავებას“ ისახავს მიზნად. თუმცა დოკუმენტის შინაარსმა რეგიონში მორიგი დისკუსია გააჩინა იმის შესახებ, თუ რამდენად ახლოსაა მოსკოვი სამხრეთ ოსეთის ფაქტობრივ ანექსიასთან.
შეთანხმება უკვე გადაგზავნილია რუსეთის პარლამენტში რატიფიკაციისთვის და მოიცავს ეკონომიკური, სოციალური, თავდაცვისა და ადმინისტრაციული ინტეგრაციის ფართო პაკეტს. კრემლი აცხადებს, რომ შეთანხმება რეგიონული სტაბილურობის განმტკიცებასა და უსაფრთხოების კოორდინაციას ემსახურება, თუმცა დოკუმენტის ბევრი პუნქტი სამხრეთ ოსეთის რუსულ სივრცეში კიდევ უფრო ღრმა ინტეგრაციაზე მიუთითებს.
ტექსტის მიხედვით, მხარეები გეგმავენ სამართლებრივი ნორმების ჰარმონიზაციას, კაპიტალის, საქონლისა და სამუშაო ძალის თავისუფალი გადაადგილებისთვის პირობების შექმნას, ასევე საერთო ეკონომიკური სივრცის ფორმირებას. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ენერგეტიკული, სატრანსპორტო და სატელეკომუნიკაციო სისტემების ეტაპობრივ ინტეგრაციას.
კრემლი ასევე აცხადებს, რომ გააგრძელებს ცხინვალის სოციალურ-ეკონომიკური პრობლემების მოგვარებაში მონაწილეობას. შეთანხმება ითვალისწინებს თანამშრომლობის გაღრმავებას სოციალური და კულტურული მიმართულებითაც, მათ შორის შრომითი უფლებებისა და სოციალური დაცვის სფეროებში.
დე ფაქტო სამხრეთ ოსეთის ხელისუფლებაში შეთანხმებას ისტორიულ ნაბიჯად აფასებენ. გაგლოევის თქმით, ეს “ოსი ხალხის გაერთიანებისკენ გადადგმული ნაბიჯია“ და მომავალში რუსეთის ფედერაციაში სრული ინტეგრაციის სამართლებრივი საფუძვლის შექმნას ემსახურება.
თუმცა მოსკოვში ყველა არ ფიქრობს, რომ კრემლი ახლო მომავალში სამხრეთ ოსეთის ოფიციალურ ანექსიაზე წავა. რუსი პოლიტიკური სტრატეგი დევიდ გაზატი მიიჩნევს, რომ სამხრეთ კავკასიაში არსებული გეოპოლიტიკური გარემო რუსეთისთვის ასეთ ნაბიჯს ზედმეტად სარისკოს ხდის.
მისი შეფასებით, მოსკოვს არ სურს საქართველოსთან არსებული ურთიერთობების სრულად დაზიანება, განსაკუთრებით იმ ფონზე, როდესაც თბილისი რუსეთისთვის მნიშვნელოვან სავაჭრო და სატრანზიტო მიმართულებად რჩება. გაზატის თქმით, საქართველო ერთ-ერთია იმ მცირერიცხოვან ქვეყნებს შორის, რომლის გავლითაც რუსეთი პარალელურ იმპორტს ახორციელებს, ხოლო ნებისმიერი ესკალაცია ამ ურთიერთობას სერიოზულ საფრთხეს შეუქმნიდა.
მისივე განცხადებით, სამხრეთ ოსეთის რუსეთის შემადგენლობაში ოფიციალურად შესვლამ შესაძლოა საქართველოში ფართომასშტაბიანი პოლიტიკური კრიზისი და ანტისამთავრობო პროტესტები გამოიწვიოს, რაც ქვეყანას კიდევ უფრო დააახლოებდა დასავლეთთან და ევროკავშირში ინტეგრაციის დღის წესრიგს გააძლიერებდა.
“საქართველოს ლოიალობის დაკარგვა რუსეთისთვის ამიერკავკასიაში გავლენის სერიოზულ შესუსტებას ნიშნავს,“ — ამბობს გაზატი და დასძენს, რომ მოსკოვი, სავარაუდოდ, არ გარისკავს “საქართველოს სამხრეთ ოსეთში გაცვლას“.
შეთანხმების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნაწილი მოქალაქეობისა და სახელმწიფო სამსახურის საკითხებს ეხება. დოკუმენტი ითვალისწინებს რუსეთისა და სამხრეთ ოსეთის მოქალაქეებისთვის სახელმწიფო უწყებებში დასაქმების შეზღუდვების ორმხრივ მოხსნას და რეზიდენტობის მოთხოვნების ლიბერალიზაციას.
ამასთან, შეთანხმება არ ვრცელდება იმ პირებზე, რომლებსაც მესამე ქვეყნის მოქალაქეობა, ბინადრობის ნებართვა ან მუდმივი ცხოვრების უფლების დამადასტურებელი სხვა დოკუმენტი აქვთ.
დოკუმენტი ასევე ითვალისწინებს სამუშაო გამოცდილების ორმხრივ აღიარებას. პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ რუსეთში ან სამხრეთ ოსეთში მიღებული შრომითი სტაჟი ორივე მხარეს თანაბრად იქნება აღიარებული სოციალური დახმარებებისა და საპენსიო უზრუნველყოფის საკითხებში.
