Moorepay-ს კვლევა: საქართველოში პენსია ერთი ადამიანის მინიმალური ხარჯების მხოლოდ 22%-ს ფარავს
პენსიები საქართველოში
ახალი კვლევის მიხედვით, რომელიც HR კომპანია Moorepay-მა ჩაატარა და Euronews-მა გამოაქვეყნა, ევროპის 39 ქვეყნიდან 20-ში პენსია ვერ ფარავს აუცილებელ ხარჯებს, საქართველო კი ამ სიის ბოლოშია – ქვეყნის მაჩვენებელი ყველაზე დაბალია ევროპულ ქვეყნებს შორის და პენსია აუცილებელი მინიმალური ხარჯების მხოლოდ 22%-ს მოიცავს.
პენსია და რეალური ხარჯები: რას აჩვენებს კვლევა
კვლევა ეფუძნება 2025 წლის ოქტომბრის ბოლოს არსებულ მონაცემებს და აფასებს, რამდენად ჰყოფნის ერთ ადამიანს სახელმწიფო პენსია ყოველდღიური ცხოვრების აუცილებელი ხარჯების დასაფარად. საუბარია მხოლოდ საკვებზე, ტრანსპორტზე, კომუნალურ გადასახადებსა და სხვა ყოველდღიურ საჭიროებებზე – ბინის ქირა გათვლებში საერთოდ არ შედის.
მონაცემები Moorepay-მა შეაგროვა საშუალო პენსიების შესახებ, ხოლო ცხოვრების ხარჯების ნაწილში დაეყრდნო Numbeo-ს, რომელიც სხვადასხვა ქვეყანაში ფასების ეროვნულ საშუალო მაჩვენებლებს ასახავს.
შედეგები მკაფიოდ აჩვენებს უთანასწორობას: 39 ევროპული ქვეყნიდან 20-ში პენსია მინიმალურ ხარჯებსაც ვერ ფარავს.
დასავლეთ ევროპის კომფორტი
კვლევის მიხედვით, ყველაზე ძლიერი სოციალური დაცვა დასავლეთ და ჩრდილოეთ ევროპაშია, სადაც პენსია არა მხოლოდ ჰყოფნის, არამედ მნიშვნელოვნად აღემატება აუცილებელ ხარჯებს.
სად არის საუკეთესო მდგომარეობა:
- ლუქსემბურგი – 225%
- იტალია – 210%
- ფინეთი – 208%
- ესპანეთი – 199%
- დანია – 189%
- ისლანდია – 179%
- ნორვეგია – 178%
- გერმანია – 176%
- ბელგია – 170%
- ავსტრია – 165%
- საფრანგეთი – 160%
- ნიდერლანდები – 159%
- შვედეთი – 158%
- შვეიცარია – 131%
- ირლანდია – 126%
- დიდი ბრიტანეთი – 120%
- პოლონეთი – 112%
- ჩეხეთი – 108%
- საბერძნეთი – 103%
ამ ქვეყნებში პენსიონერები, თეორიულად, არა მხოლოდ აუცილებელ საჭიროებებს იკმაყოფილებენ, არამედ გარკვეული ფინანსური ბუფერიც აქვთ, რაც სოციალური კეთილდღეობის ერთ-ერთი მთავარი ინდიკატორია.
აღმოსავლეთ ევროპის რეალობა
სურათი მნიშვნელოვნად იცვლება აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში, სადაც პენსია ხშირად მხოლოდ ნაწილობრივ ფარავს მინიმალურ ხარჯებს.
ამ ქვეყნებში მდგომარეობა ასეთია:
- სლოვენია – 95%
- სლოვაკეთი – 94%
- ესტონეთი – 91%
- პორტუგალია – 90%
- მონტენეგრო – 89%
- ლიეტუვა – 85%
- ხორვატია – 82%
- უნგრეთი – 81%
- ბულგარეთი – 78%
- რუმინეთი – 73%
- სერბეთი – 68%
- ლატვია – 65%
- თურქეთი – 64%
- ჩრდილოეთ მაკედონია – 61%
- კვიპროსი – 58%
- ბოსნია და ჰერცეგოვინა – 53%
- მოლდოვა – 42%
- უკრაინა – 29%
- ალბანეთი – 29%
- საქართველო – 22%
საქართველო სიის ბოლოში
კვლევის მიხედვით, საქართველოში სახელმწიფო პენსია მინიმალური საჭიროებების მხოლოდ 22%-ს ფარავს, თუმცა რეალური ცხოვრება ბევრად უფრო რთულია, ვიდრე სტატისტიკა აღწერს.
დღეს მოქმედი ასაკობრივი პენსია ქვეყანაში ერთიანი და ფიქსირებულია, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის არ არის მიბმული არც ინდივიდის სამუშაო ისტორიაზე და არც ინფლაციის რეალურ ტემპზე. შედეგად, პენსია ხშირად ჩამორჩება ფასების ზრდას, განსაკუთრებით მაშინ, როცა საკვებზე, მედიკამენტებსა და კომუნალურებზე ხარჯები იზრდება.
ყველაზე დიდი ფინანსური ტვირთი პენსიონერებისთვის მოდის იმ კატეგორიებზე, რომლებიც ყოველდღიურ ცხოვრებაში აუცილებელია:
- საკვები პროდუქტები – განსაკუთრებით იმპორტირებულ საქონელზე ფასების ზრდის ფონზე
- მედიკამენტები – ქრონიკული დაავადებების მაღალი გავრცელების გამო
- კომუნალური გადასახადები – ზამთარში განსაკუთრებით მძიმე ტვირთი
- ტრანსპორტი – ქალაქებში გადაადგილების ხარჯი
მიუხედავად იმისა, რომ კვლევაში ქირა არ არის გათვალისწინებული, რეალობაში ეს ფაქტორი ბევრისთვის გადამწყვეტია – განსაკუთრებით მათთვის, ვისაც საკუთარი საცხოვრებელი არ აქვს.
საქართველოში პენსიონერთა გადარჩენის ერთ-ერთი მთავარი მექანიზმი ოჯახია. მრავალს სწორედ შვილები ან ახლობლები ეხმარებიან ფინანსურად, რაც ფაქტობრივად ქმნის არაფორმალურ სოციალურ დაცვის სისტემას.
ეს ტენდენცია განსაკუთრებით ძლიერია რეგიონებში, სადაც სამუშაო ადგილები ნაკლებია და პენსია კი ხშირად ერთადერთი სტაბილური შემოსავალია.
