აფხაზეთი Duty Free მაღაზიების აკრძალვას გეგმავს, რადგან ისინი რეგულარულ მომწოდებლებს აზიანებენ
Duty Free აფხაზეთში
აფხაზეთის დე ფაქტო ხელისუფლება საბაჟო გადასახადისგან თავისუფალი მაღაზიების საქმიანობის მკაცრ შეზღუდვას გეგმავს – სფეროს, რომელმაც ბოლო წლებში ადგილობრივი ბაზარი პრაქტიკულად პარალიზებული დატოვა. პარლამენტში გამართული დებატების შემდეგ, ე.წ. პრეზიდენტის ადმინისტრაციამ პირობა დადო, რომ ათი დღის ვადაში წარადგენს კანონპროექტს, რომელიც აფხაზეთის შიგნით ე.წ. უბაჟო მაღაზიების აკრძალვას ითვალისწინებს.
სოხუმსა და სხვა ქალაქებში ამჟამად დაახლოებით ათი ასეთი ობიექტი ფუნქციონირებს. ფორმალურად, ამ მაღაზიებში შესყიდვის უფლება მხოლოდ დიპლომატებსა და უცხოელ მოქალაქეებს აქვთ. თუმცა პრაქტიკაში შეზღუდვები თითქმის არ მოქმედებს – ნებისმიერ მსურველს შეუძლია იქ ალკოჰოლისა და თამბაქოს შეძენა. ამის მიზეზად ადგილობრივი მედია ასახელებს მაღაზიების მფლობელთა მჭიდრო კავშირებს ხელისუფლების წარმომადგენლებთან, რაც წესების გვერდის ავლით მუშაობას ამარტივებს.
პრობლემა ხუთი წლის წინ დაიწყო, როდესაც აფხაზეთის მთავრობამ მსგავსი მაღაზიებისთვის ლიცენზიების გაცემას აქტიურად მიჰყო ხელი. მას შემდეგ ადგილობრივი ალკოჰოლისა და სიგარეტის კანონიერი მომწოდებლების დიდი ნაწილი ან გაკოტრდა, ან იძულებული გახდა საქმიანობა მნიშვნელოვნად შეემცირებინა. შედეგად, შემცირდა აქციზური გადასახადებიდან მიღებული შემოსავლები, რაც პირდაპირ აისახა სოხუმის ბიუჯეტზე.
პარლამენტში კრიტიკოსები ამბობენ, რომ მაღაზიები ბაზარზე არათანაბარ პირობებს ქმნიან: ისინი აქციზისა და საბაჟო მოსაკრებლების გარეშე მუშაობენ, მაშინ როცა ადგილობრივ ბიზნესს სრული საგადასახადო ტვირთი აწევს. ეს, მათი თქმით, არა მხოლოდ ეკონომიკურ, არამედ სოციალურ პრობლემადაც იქცა – სამუშაო ადგილების შემცირებითა და მცირე ბიზნესის გაქრობით.
თუ დაგეგმილი კანონი მიიღება, მაღაზიები აფხაზეთის შიგნით აღარ იფუნქციონირებს და მხოლოდ სასაზღვრო გადასასვლელებზე დარჩება – იმ ლოგიკით, რომ უბაჟო ვაჭრობა ტრანზიტს და არა შიდა ბაზარს უნდა ემსახურებოდეს.
მანამდე კი უკვე მიღებულია კიდევ ერთი ცვლილება: მსგავსი მაღაზიებისთვის საშემოსავლო გადასახადი შეღავათიანი 15%-დან 25%-მდე გაიზარდა. ხელისუფლების გათვლით, ეს ნაბიჯი ბიუჯეტს დამატებით დაახლოებით 100 მილიონ რუბლს (დაახლოებით 1.31 მილიონ დოლარს) მოუტანს.
თუმცა საზოგადოებაში სკეპტიციზმი სჭარბობს. სოციალური ქსელებში მომხმარებლები ეჭვობენ, შეძლებს თუ არა პარლამენტი “შიდა“ უბაჟო მაღაზიების რეალურად დახურვას. მათი აზრით, დეპუტატები სერიოზულ წინააღმდეგობას შეხვდებიან გავლენიანი მფლობელების მხრიდან, რომელთაც ეკონომიკური და პოლიტიკური ბერკეტები აქვთ.
ამ ფონზე, მაღაზიების საკითხი აფხაზეთში მხოლოდ სავაჭრო რეგულაციად აღარ გამოიყურება – ის ძალაუფლების, ინტერესების და სახელმწიფოს ფინანსური გადარჩენის ტესტად იქცა.
