ბაქოში ისრაელის საელჩოზე დაგეგმილი ტერორისტული თავდასხმა აღკვეთეს
ტერორისტული თავდასხმა ბაქოში ისრაელის საელჩოს წინააღმდეგ
აზერბაიჯანის უსაფრთხოების სამსახურმა ბაქოში ისრაელის საელჩოზე დაგეგმილი ტერორისტული თავდასხმა აღკვეთა და სამი აზერბაიჯანის მოქალაქე დააკავა, რომლებიც, ოფიციალური ცნობით, დაკავშირებული იყვნენ ექსტრემისტულ დაჯგუფება ISIS-ის “ხორასანის პროვინციასთან“ (ISIS-K).
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის (SSS) განცხადებით, ეჭვმიტანილებმა წინასწარ შეიძინეს იარაღი და საბრძოლო მასალა და საელჩოზე თავდასხმა დაგეგმეს. ოფიციალურ განცხადებაში პირდაპირ არ სახელდება სამიზნე, თუმცა ისრაელის წყაროები ადასტურებენ, რომ სამიზნე ბაქოში მდებარე ისრაელის საელჩო იყო.
დაკავებულთა წინააღმდეგ აღძრულია სისხლის სამართლის საქმე ტერორიზმის მომზადების ბრალდებით და სასამართლომ მათ წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა.
ვინ არიან დაკავებულები
SSS-ის ინფორმაციით, ჯგუფის წევრები რელიგიურად რადიკალიზებულები იყვნენ და მოქმედებდნენ ორგანიზებულად. მათი ვინაობა ასე სახელდება:
- გ.ი. (დაბ. 2000), რადიკალურ წრეებში ცნობილი როგორც “აბუ ზარ ალ-მუჰაჯირი“;
- პ.ა. (დაბ. 2005), მეტსახელად “აბდურაშიდი“;
- ე.ე. (დაბ. 2005), მეტსახელად “აბდურაჰმან ალ-აზერი“.
გამოძიების თანახმად, ისინი კონტაქტზე იმყოფებოდნენ ISIS-ის ავღანურ ფილიალთან — “ვილაიათ ხორასანთან“. ტერორისტები საელჩოს ტერიტორიასთან მიახლოებას ცდილობდნენ, როდესაც უსაფრთხოების სამსახურმა ისინი დააკავა.
დიპლომატიური ფონიც მიზანშია
ინციდენტი ხდება აზერბაიჯანსა და ისრაელს შორის ურთიერთობების განსაკუთრებით აქტიურ ფაზაში. თავდასხმის მცდელობამდე ერთი დღით ადრე ბაქოში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა ისრაელის საგარეო საქმეთა მინისტრი გიდეონ საარი, რომელმაც პრეზიდენტ ილჰამ ალიევთან სტრატეგიული ენერგეტიკული და ეკონომიკური თანამშრომლობა განიხილა.
მხარეები ასევე ამზადებდნენ ერთობლივ ბიზნესფორუმს. უსაფრთხოების საკითხების ზოგიერთი ანალიტიკოსი მიიჩნევს, რომ ტერორისტული შეთქმულება შესაძლოა მიზნად ისახავდა სწორედ ამ პარტნიორობის დისკრედიტაციასა და პოლიტიკურ გზავნილის გაგზავნას.
ISIS-K-ის სტრატეგია რეგიონში
უსაფრთხოების განცხადებით, თავდასხმის მოტივი “რელიგიური მტრობა“ იყო. ISIS-K, რომელიც ძირითადად ავღანეთსა და პაკისტანში მოქმედებს, ბოლო წლებში ცდილობს ოპერაციების გლობალიზაციას და ისრაელთან დაკავშირებულ სამიზნეებზე შეტევას.
ჯგუფმა პასუხისმგებლობა აიღო არაერთ გახმაურებულ თავდასხმაზე, მათ შორის 2024 წელს მოსკოვში Crocus City Hall-ზე განხორციელებულ ტერაქტზე, რომელსაც 145 ადამიანი ემსხვერპლა.
აზერბაიჯანში ებრაული ობიექტები წარსულშიც გამხდარა ექსტრემისტების სამიზნე. 2024 წლის დეკემბერში ბაქოში დააკავეს მამაკაცი, რომელიც ადგილობრივ სინაგოგაზე მოლოტოვის კოქტეილით თავდასხმას გეგმავდა და ISIS-K-თან კავშირში იმყოფებოდა. მას სასამართლომ 13 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.
უსაფრთხოების გამოწვევა ბაქოსთვის
ბაქოში აღკვეთილი შეთქმულება აჩვენებს, რომ სამხრეთ კავკასიაში ექსტრემისტული ქსელების გააქტიურება აღარ არის მხოლოდ შორეული საფრთხე. აზერბაიჯანისთვის, რომელიც ცდილობს თავი წარმოაჩინოს როგორც რეგიონული სტაბილურობის ჰაბი და დასავლეთის პარტნიორი, მსგავსი ინციდენტები არა მხოლოდ უსაფრთხოების, არამედ პოლიტიკური რისკის წყაროც ხდება.