რუსეთმა აფხაზეთს თებერვლისთვის დამატებითი უფასო ელექტროენერგია მიაწოდა

რუსული ელექტროენერგია აფხაზეთს

ამ ზამთარს აფხაზეთში ელექტროენერგიის ტრადიციული, მოძრავი გათიშვები, დიდი ალბათობით, აღარ იქნება. მიზეზი არა ადგილობრივი ენერგეტიკული რეფორმებია, არამედ მოსკოვიდან მიღებული დამატებითი “სოციალური“ კვოტა – სხვა სიტყვებით, რუსეთის გადაწყვეტილება აფხაზეთისთვის მეტი უფასო ელექტროენერგიის მიწოდების შესახებ.

პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ აფხაზეთმა შეძლო თავიდან აეცილებინა ყველაზე მტკივნეული სცენარი – ზამთრის პიკის დროს მრავალსაათიანი ბლექაუტები, რომლებიც ბოლო წლებში ყოველდღიურ რეალობად იქცა.

1 იანვრიდან აფხაზეთი უკვე იღებს რუსეთიდან იმ მოცულობის ელექტროენერგიას, რომელიც მიმდინარე თვის დეფიციტს ფარავს. თებერვალში მსგავსი „საჩუქრის“ გაგრძელებისთვის კი აფხაზეთის პრეზიდენტს, ბადრე გუნბას, მოსკოვში პირადად ჩასვლა მოუხდა. კრემლში იგი რუსეთის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსის პირველ მოადგილეს, სერგეი კირიენკოს შეხვდა. მოლაპარაკებები წარმატებული აღმოჩნდა და დამატებითი კვოტა დამტკიცდა.

მაგრამ ამ შეთანხმების უკან მხოლოდ ტექნიკური დეტალები არ დგას — ეს აფხაზეთის ენერგეტიკული სისტემის ქრონიკული პრობლემის კიდევ ერთი გამოვლენაა.

თბილი საბანი და ცირკი სახლში – როგორ გადააქვთ აფხაზეთის მცხოვრებლებს უშუქობა

აფხაზეთში ელექტროენერგიის გათიშვა საერთო პრობლემაა

აფხაზეთისთვის შემოდგომა-ზამთარი წლებია ენერგოდეფიციტთან ასოცირდება. ამ პერიოდში ენგურის ჰიდროელექტროსადგურზე წყლის დონე ეცემა და, შესაბამისად, მცირდება გამომუშავებული ელექტროენერგიის მოცულობაც.

ენგურის ჰესი უნიკალურია პოსტსაბჭოთა სივრცეში: ეს თითქმის ერთადერთი ინფრასტრუქტურული ობიექტია, რომლის მართვაც ქართველებმა და აფხაზებმა 1992–93 წლების ომის შემდეგ შეძლეს. სადგური კონფლიქტის ხაზზე მდებარეობს და უკვე სამ ათწლეულზე მეტია ენერგია ასე ნაწილდება — წარმოების დაახლოებით 60% საქართველოს რჩება, ხოლო 40% აფხაზეთს.

დიდხანს ეს ბალანსი საკმარისი იყო. თუმცა ბოლო წლებში სისტემა გადაიტვირთა.

როგორ მუშაობენ ქართველები და აფხაზები ერთად? | ენგურჰესის დირექტორი ლევან მებონია

ლევან მებონია გვიყვება, თუ როგორ თანამშრომლობს ქართული და აფხაზური მხარე ენგურჰესში

2020 წლიდან აფხაზეთში ელექტროენერგიის მოხმარება მკვეთრად გაიზარდა. მთავარი მიზეზი უკონტროლო კრიპტომაინინგი გახდა – ენერგოინტენსიური საქმიანობა, რომელმაც სუსტი ინფრასტრუქტურა პრაქტიკულად პარალიზების ზღვრამდე მიიყვანა.

შედეგად, სოხუმი მწვავე ენერგეტიკულ კრიზისში აღმოჩნდა – შემოდგომასა და ზამთარში ელექტროენერგიის გათიშვები სისტემური გახდა, ზოგჯერ მოსახლეობა დღეში 10–12 საათის განმავლობაში რჩებოდა დენის გარეშე. ეს პრობლემა ბოლო წლებში სოციალურ და პოლიტიკურ უკმაყოფილებაშიც გადაიზარდა.

ბოლო პერიოდში აფხაზეთმა მოხმარების შემცირება შეძლო: წლიური მაჩვენებელი დაახლოებით 3 მილიარდიდან 2.4 მილიარდ კილოვატსაათამდე ჩამოვიდა. თუმცა ეს ჯერ კიდევ არ არის საკმარისი ენერგეტიკული სტაბილურობისთვის. დეფიციტი ნაწილობრივ იფარება რუსეთიდან მიღებული “ჰუმანიტარული“ ელექტროენერგიით, ნაწილობრივ კი პირდაპირი შესყიდვებით.