სამშვიდობო ხელშეკრულება აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის
დღეს ბაქოში აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის სამშვიდობო ხელშეკრულების ხელმოწერის ერთადერთი დაბრკოლება სომხეთის კონსტიტუციის შესწორების აუცილებლობაა.
და თუ სომხური მხარე ოფიციალურად აღიარებს ოფიციალური ბაქოს ამ მოთხოვნებს, სამშვიდობო ხელშეკრულების ძალაში შესვლა ბრიტანეთსა და ირლანდიას შორის ბელფასტის შეთანხმების მაგალითს მიჰყვება,
სამხრეთ კავკასიის კვლევების აზერბაიჯანული ცენტრის (CSSC) ექსპერტების კვლევა
“2020 წლის 44-დღიანი ომის შემდეგ, აზერბაიჯანის პოზიციაა, რომ თუ სომხეთთან სამშვიდობო ხელშეკრულებას ხელი მოეწერება, არ უნდა იყოს დაუშვებელი პუნქტები, რომლებიც მომავლისთვის ნაღმებს დატოვებს, ან ორაზროვანი იქნება.
მდგრადი და არსებითი მშვიდობისთვის ხელშეკრულება უნდა იყოს მკაფიო და ცალსახა, სხვა ინტერპრეტაციის შესაძლებლობის გარეშე.” – წერია კვლევაში.
აზერბაიჯანელი ექსპერტების აზრით, 2023 წლის სექტემბრის ანტიტერორისტულ ოპერაციამდე დასავლეთისა და სომხეთის მოთხოვნა იყო „ყარაბაღელი სომხებისთვის უსაფრთხოების საერთაშორისო გარანტიები“ და რუსეთმა მათ შესთავაზა სამშვიდობო ხელშეკრულების გაფორმება, მაგრამ ამით მომავალ თაობებს დაუტოვა მუდმივი კონფლიქტი.
“მაგრამ ჩვენმა ქვეყანამ, საკუთარი შეხედულებისამებრ, მშვიდობის მისაღწევად, პირველ ეტაპზე მიაღწია ყარაბაღის თემის ამოღებას ხელშეკრულების ტექსტიდან სამხედრო-დიპლომატიური მეთოდების გამოყენებით. მაშინ აზერბაიჯანი არ აყვა ე.წ. დიპლომატიურ ხრიკებს და არ დაემორჩილა ზეწოლას.
მეორე ეტაპზე მთავარი დაბრკოლება სომხეთის კონსტიტუციაა: აზერბაიჯანის სახელმწიფოს მეთაურმა გამოხატა თავისი მკაფიო პოზიცია, რომ თუ ერევანი შესაბამის ცვლილებებს არ განახორციელებს, სამშვიდობო ხელშეკრულებას ხელი არ მოეწერება.
კიდევ ერთხელ, როგორც პირველ ეტაპზე, ჩვენ ვაკვირდებით სომხეთისა და მისი მხარდამჭერი ძალების მცდელობებს დააჩქარონ სამშვიდობო ხელშეკრულების გაფორმება
სომხეთი ამტკიცებს, რომ კონსტიტუცია შიდა საკითხია და არ იქნება დაბრკოლება. მაგრამ რეალობა ისაა, რომ უახლეს ისტორიაში, სხვადასხვა ქვეყნის პრაქტიკაში, არაერთხელ გვინახავს, როგორ უქმდება ხელმოწერები საერთაშორისო დოკუმენტების შიდა კანონმდებლობასთან შეუსაბამობის ფორმულირებით.
