"პოლონეთი მზად არის, მხარი დაუჭიროს სომხეთის ევროკავშირში გაწევრიანების ამბიციურ მიზანს“ — მარჩინ ბოსაცკი
სომხეთის ევროპული ინტეგრაცია
„ევროკავშირის გავლენიანი წევრი ქვეყანა პოლონეთი, მზად არის, სომხეთს მისი ამბიციური მიზნების განხორციელებაში დაეხმაროს, როგორიც არ უნდა იყოს ისინი“, – განაცხადა პოლონეთის საგარეო საქმეთა სახელმწიფო მდივანმა მარჩინ ბოსაცკიმ საინფორმაციო სააგენტო Armenpress-თან ინტერვიუში.
მისი თქმით, თუ ერევნის მიზანია ევროკავშირთან ვაჭრობის გაფართოება და თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმების გაფორმება, ვარშავა ამ პროცესს მხარს დაუჭერს. უფრო მეტიც, სახელმწიფო მდივანმა აღნიშნა, რომ პოლონეთი მზად არის, მხარი დაუჭიროს სომხეთის კიდევ უფრო ამბიციურ მიზანს: ევროკავშირში გაწევრიანებას.
„ეს ერთ დღეში არ მოხდება, მაგრამ ეს სრულიად შესაძლებელია“, – თქვა მან.
ბოსაცკიმ ასევე ისაუბრა პოლონეთის ევროპული ინტეგრაციის გამოცდილებაზე, სომხეთთან სამხედრო-ტექნიკურ თანამშრომლობაზე და სამხრეთ კავკასიაში მშვიდობის დამყარებაზე.
ევროკავშირში გაწევრიანება სომხეთისთვის ახალ შესაძლებლობებს შექმნის
„ევროკავშირი სომხეთისთვის უზარმაზარი ბაზარია: დაახლოებით 460 მილიონი ადამიანით და მსოფლიოში საკმაოდ მაღალი მსყიდველობითი უნარით.
სომხეთს კი არაერთი ძლიერი მხარე აქვს, დაწყებული IT სფეროთი და კომპიუტერული თამაშების შემქმნელი კომპანიებით, დამთავრებული სოფლის მეურნეობით. ყველა ეს მიმართულება პასუხობს ევროპული ბაზრის მოთხოვნებს.
ეს კარგი შესაძლებლობებია. როგორც ჩანს, სომხეთმა უნდა მოახდინოს საკუთარი ეკონომიკური კავშირებისა და საექსპორტო მიმართულებების დივერსიფიცირება. ამ თვალსაზრისით ევროკავშირის ქვეყნები, მათ შორის პოლონეთი, ბუნებრივი არჩევანია.
თუმცა არსებობს ორი ძირითადი პრობლემა ან დაბრკოლება.
პირველი ინსტიტუციურია: მესამე ქვეყნების მიმართ გარკვეული ბარიერები არსებობს და მათ დასაძლევად სავაჭრო შეთანხმებების გაფორმებაა საჭირო. შესაძლოა, ევროკავშირში გაწევრიანებამდე გარკვეული შეთანხმებების მიღწევაც გახდეს აუცილებელი.
მეორე პრობლემა გეოგრაფიაა: სომხეთი ევროპიდან შორს მდებარეობს და სატრანსპორტო მარშრუტები საკმაოდ რთულია, განსაკუთრებით ორი მიმდინარე კონფლიქტის გათვალისწინებით – რუსეთის აგრესიული ომისა უკრაინის წინააღმდეგ და აშშ-სა და ირანს შორის დაპირისპირების ფონზე.
ასეთ პირობებში ევროპისკენ სატრანსპორტო გზებზე წვდომა გართულებულია, თუმცა მათი განვითარება და გაფართოება შესაძლებელია. დარწმუნებული ვარ, უახლოეს მომავალში სომხური პროდუქციის ევროკავშირში ექსპორტის მოცულობა გაიზრდება.
ხოლო თუ სომხეთი ევროკავშირის წევრობის კანდიდატის სტატუსს მიიღებს, ამ კარების გაღება გაცილებით მარტივი იქნება. ეს სარგებელს მოუტანს არა მხოლოდ სოფლის მეურნეობის, არამედ სამრეწველო პროდუქციის მწარმოებლებსაც“.
„ღირს ამ კლუბის წევრობა“: პოლონეთის ევროპული ინტეგრაციის გამოცდილება
„პოლონეთი ევროკავშირს 22 წლის წინ შეუერთდა. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, 23, 25 თუ 27 წლის წინ ჩვენ თავად ვიყავით კანდიდატი ქვეყანა, ამიტომ ვიცით, როგორ უნდა მოვემზადოთ ევროკავშირთან თანამშრომლობისა და მასში გაწევრიანებისთვის. ასევე ვიცით, როგორ უნდა ვაწარმოოთ მოლაპარაკებები ევროკავშირთან.
ვფიქრობ, აქ მნიშვნელოვანი გაკვეთილი არსებობს: ღირს ამ კლუბის წევრობა.
35 წლის წინ, როდესაც პოლონეთი ფაქტობრივად ერთ-ერთი პირველი გათავისუფლდა კომუნიზმისგან და განვითარების ახალი გზა აირჩია, ჩვენი ეკონომიკური მდგომარეობა და განვითარების დონე დაახლოებით ისეთივე იყო, როგორიც დღეს უკრაინაშია. დღეს კი ერთ სულ მოსახლეზე მშპ-ისა და მსყიდველობითი უნარის მაჩვენებლებით უკრაინას სულ მცირე სამჯერ ვუსწრებთ.
პოლონეთი ევროკავშირის სიდიდით მეექვსე, ხოლო მსოფლიოში მე-20 ეკონომიკაა.
პოლონეთის ეკონომიკური წარმატება მართლაც შთამბეჭდავია. 1991 წლიდან ჩვენ არც ერთი წელი არ გვქონია რეცესია. ერთადერთი გამონაკლისი 2020 წელი იყო — კორონავირუსის პანდემიის პერიოდი. თუმცა ეს გლობალური პრობლემა იყო. დღეს პოლონელები წინა თაობის წარმომადგენლებზე ხუთ-ექვსჯერ უფრო მდიდრები არიან.
რა თქმა უნდა, ეს ყოველთვის მარტივი არ ყოფილა. ეკონომიკური რეფორმებისა და ევროკავშირში გაწევრიანებისთვის მზადების პირველი წლები რთული იყო. თუმცა ისეთი ქვეყნისთვის, როგორიც პოლონეთია – შრომისმოყვარე, ენერგიული და მეწარმეობის ძლიერი სულისკვეთებით – ამ პროცესისგან მიღებული სარგებელი უზარმაზარი აღმოჩნდა.
ვფიქრობ, სომხეთი პოლონეთის გზას გაივლის, რადგან თქვენც ძალიან ენერგიული და ამბიციური ხალხი ხართ და თქვენს ქვეყანაში ბევრი მეწარმეა“.
სომხეთისა და პოლონეთის სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობა
„ეს თანამშრომლობის მართლაც ახალი მიმართულებაა, იმის გათვალისწინებით, რომ მხოლოდ გასული წლის მაისში ჩვენი ქვეყნების თავდაცვის მინისტრებმა ამ სფეროში თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმებას მოაწერეს ხელი.
პოლონეთის თავდაცვის ინდუსტრიას მნიშვნელოვანი გამოცდილება აქვს საბჭოთა ან პოსტსაბჭოთა ტიპის შეიარაღების ნატოსა და დასავლეთის სტანდარტებთან შესაბამისობაში მოყვანის მიმართულებით. თუ სომხეთი დაინტერესდება, ჩვენ შეგვიძლია ამ პროცესში დახმარება გავუწიოთ.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია ის, რომ ორმა კონფლიქტმა, რუსეთის ომმა უკრაინის წინააღმდეგ და აშშ-სა და ირანს შორის დაპირისპირებამ, საბრძოლო მასალის მარაგების მნიშვნელოვანი ამოწურვა გამოიწვია, ჩვეულებრივი ტიპის შეიარაღებიდან დაწყებული თანამედროვე საზენიტო და ანტისარაკეტო სისტემებით დამთავრებული.
ჩვენ შეგვიძლია მხარი დავუჭიროთ მათი წარმოების გაზრდას სომხეთისა და პოლონეთის თავდაცვის ინდუსტრიებს შორის თანამშრომლობის გზით. ამ საკითხზე ჩვენს ქვეყნებს შორის მოლაპარაკებები უკვე მიმდინარეობს“.
სამხრეთ კავკასიაში მშვიდობისა და სტაბილურობის მხარდაჭერა
„პოლონეთი ყოველთვის უჭერდა მხარს და კვლავაც დაუჭერს მხარს სამხრეთ კავკასიაში მშვიდობისა და სტაბილურობის დამყარებას.
ჩვენ მხარს ვუჭერთ TRIPP-ის პროგრამას, სომხეთის ტერიტორიაზე გამავალ სატრანზიტო მარშრუტს, რომელიც აზერბაიჯანს მის ექსკლავ ნახიჩევანთან დააკავშირებს. ასევე სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის შერიგების დღის წესრიგს.
ამავდროულად, ჩვენ კატეგორიულად მოვუწოდებთ ჩვენს თურქ მეგობრებს, სომხეთთან ურთიერთობების ნორმალიზებისკენ გადადგან ნაბიჯები.
ჩვენ მტკიცედ გვჯერა, რომ იქ, სადაც მშვიდობა სუფევს, დემოკრატიული ღირებულებები დაცულია და ქვეყნების სუვერენიტეტი უზრუნველყოფილია, ეკონომიკა აუცილებლად ვითარდება, ადამიანები კი უფრო უსაფრთხოდ და ბედნიერად ცხოვრობენ“.
