მოსაზრება: რა განსაზღვრავს დღეს აფხაზეთში პოლიტიკური ბრძოლის მთავარ ხაზს?
გაზიარება
გაზიარება
პოლიტიკური ორგანიზაციების კლასიფიკაცია აფხაზეთში
აფხაზეთში კვლავ განახლდა დებატი საარჩევნო სისტემის შეცვლის შესახებ: მაჟორიტარულიდან შერეულ, მაჟორიტარულ-პროპორციულ მოდელზე გადასვლის იდეა უკვე წლებია პერიოდულად ჩნდება პოლიტიკურ დღის წესრიგში, თუმცა კონსენსუსი დღემდე არ არსებობს. რეფორმას ჰყავს როგორც მხარდამჭერები, ისე მოწინააღმდეგეები, და ისინი განაწილებულნი არიან როგორც ხელისუფლებაში, ისე ოპოზიციურ ბანაკში.
ამ კვირაში საკითხის განხილვა კიდევ ერთხელ იგეგმება ფართო ფორმატში: აფხაზეთში ჩატარდება სამოქალაქო ფორუმი, სადაც მონაწილეობას მიიღებენ პოლიტიკური ორგანიზაციები და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლები. სწორედ ამ შეხვედრაზე შეიძლება გახდეს უფრო ნათელი, აქვს თუ არა აფხაზურ პოლიტიკურ ელიტას საერთო ხედვა საარჩევნო სისტემის რეფორმის შესახებ.
ამ დისკუსიის პარალელურად, Telegram-ის არხმა “აფხაზეთის ანალიტიკური ცენტრი“ სცადა ქვეყნის პოლიტიკური სივრცის კლასიფიკაცია. ავტორების შეფასებით, აფხაზეთში თითქმის არ არსებობს კლასიკური იდეოლოგიური პარტიები, რის გამოც პოლიტიკურ ძალებს ვერ განასხვავებ მემარცხენე-მემარჯვენე სპექტრის მიხედვით. მათი კლასიფიკაცია ეფუძნება პოლიტიკურ ქცევას, სოციალურ ბაზას და ლეგიტიმაციის წყაროს.
კლასიფიკაცია აფხაზეთის ანალიტიკური ცენტრის მიხედვით
1. სახელმწიფო-ადმინისტრაციული ბლოკი (ამჟამინდელი სამთავრობო პარტიები)
ტიპი: ადმინისტრაციული სისტემის პარტიები
მაგალითები: გაერთიანებული აფხაზეთი, ამცახარა, აიტაირა.
იდეოლოგიური ტიპი: არა კლასიკური იდეოლოგია, არამედ პრაგმატული სახელმწიფო პატერნალიზმი.
დამახასიათებელი ნიშნები:
სახელმწიფო აპარატზე დამოკიდებულება
ბიუროკრატიასთან მჭიდრო კავშირები
სუსტი იდეოლოგიური ბაზა
რესურსების განაწილების გზით პოლიტიკა
მართვადი სტაბილურობისკენ ორიენტაცია
პოლიტიკურ მეცნიერებაში ასეთ პარტიებს ხშირად კლიენტელისტურ ან სისტემურ ძალაუფლების პარტიებად მოიხსენიებენ.
2. ეროვნულ-სუვერენიტეტის ბანაკი
ტიპი: პატრიოტული ოპოზიცია
მაგალითები: აინარის პარტია, სხვადასხვა სამოქალაქო მოძრაობები და მედია პლატფორმები
სახელმწიფოსა და საზოგადოების კონტროლი მიწასა და რესურსებზე
გარე პოლიტიკური ზეწოლისადმი წინააღმდეგობა
ეროვნული და სახელმწიფო ინსტიტუტების გაძლიერება
პროგრესული განვითარება
სოციალური განვითარება
სოციალური ბაზა:
აქტიური ახალგაზრდობა და 40 წლამდე თაობა
ზოგიერთი ვეტერანი
პოლიტიკურად აქტიური ურბანული გარემო
ინტელექტუალები
ტრადიციონალისტები
3. ძველი ოპოზიციის ტრადიციული პატრიოტული ბანაკი
ტიპი: ვეტერან-ელიტური ოპოზიცია
ისტორიულად ეს ჯგუფი დაკავშირებულია ომისშემდგომ პოლიტიკურ ელიტასთან.
იდეოლოგიური ტიპი: კონსერვატიული სახელმწიფო პატრიოტიზმი
მახასიათებლები:
ომის ვეტერანებისა და ვლადისლავ არძინბას ეპოქის ძველი ელიტის ძლიერი როლი
ფოკუსი ისტორიულ ლეგიტიმურობასა და პოლიტიკურ უწყვეტობაზე
ხაზგასმა ომისშემდგომი პოლიტიკური ტრადიციების შენარჩუნებაზე
ეს ბანაკი წლების განმავლობაში მთავარ ოპოზიციად მიიჩნეოდა, თუმცა ბოლო პერიოდში მას თანდათან ანაცვლებს უფრო ახალგაზრდა მოძრაობები.
4. ტექნოკრატიულ-ეკონომიკური ბანაკი
ტიპი: პრაგმატული მოდერნისტები
ეს ყოველთვის ცალკე პარტიებად არ არის ჩამოყალიბებული — უფრო ხშირად საუბარია ჯგუფებზე, რომლებიც მოქმედებენ ხელისუფლებაში ან ბიზნესში.
იდეოლოგია: ეკონომიკური პრაგმატიზმი
ძირითადი იდეები:
ინვესტიციების მოზიდვა
ინფრასტრუქტურული პროექტების განვითარება
ეკონომიკური და პოლიტიკური ინტეგრაცია
ამ ბანაკის მიმართ კრიტიკა ხშირად უკავშირდება ისეთ საკითხებს, როგორიცაა:
მიწის გაყიდვის რისკი
მასშტაბური საცხოვრებელი პროექტები
გარე კაპიტალის გავლენის ზრდა
ინსტიტუციურად, ეს ჯგუფები მნიშვნელოვანწილად ინტეგრირებულნი არიან “ერთიანი აფხაზეთის“ პარტიაში.
5. სამოქალაქო ქსელური მოძრაობები — ახალი პოლიტიკური გული
ტიპი: ახალი პოლიტიკური გარემო
ეს მოიცავს:
ტელეგრამ-არხებს
ანალიტიკურ პლატფორმებს
აზრის ლიდერებს (ე.წ. ინფლუენსერებს)
საზოგადოებრივ კამპანიებს
მახასიათებლები:
მედიის მაღალი აქტივობა
სუსტი ფორმალური სტრუქტურა
საზოგადოებრივი აზრის სწრაფად მობილიზების უნარი
ეს შედარებით ახალი ფენომენია აფხაზურ პოლიტიკაში და ხშირად დაკავშირებულია ეროვნულ-სუვერენიტეტის ბანაკთან.
საბოლოოდ, ავტორების შეფასებით, თანამედროვე აფხაზური პოლიტიკა არ იყოფა ტრადიციული მემარცხენე-მემარჯვენე იდეოლოგიური ხაზებით. უფრო ზუსტად, პოლიტიკური სივრცე განისაზღვრება ძალაუფლების სამი ფართო ლოგიკით:
ადმინისტრაციული სისტემა – სახელისუფლებო პარტიები
ეროვნულ-სუვერენული ოპოზიცია — ახალი პოლიტიკური და სოციალური მოძრაობები
ძველი პატრიოტული ელიტა — ტრადიციული ოპოზიცია
სწორედ ადმინისტრაციული სისტემის, რომელსაც ავტორები უფრო ლიბერალურ ეკონომიკურ ორიენტაციას უკავშირებენ, და სუვერენულ-ტრადიციულ ბანაკს შორის დაპირისპირება განსაზღვრავს დღეს აფხაზეთში პოლიტიკური ბრძოლის მთავარ ხაზს.
