„სომხეთი უკვე აღმოჩნდა მსგავსი საფრთხის წინაშე“ - ფაშინიანმა მედვედევს უპასუხა და ალიევთან შეხვედრაზე ისაუბრა
ფაშინიანის ბრიფინგი
აზერბაიჯანელი სამხედრო მოსამსახურის, ნასიმ მუსაევის ექსტრადიციის საკითხი არ განიხილება და ბაქოს ასეთი მოთხოვნა არ წამოუყენებია. ამის შესახებ სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა ჟურნალისტებს ტრადიციული ერთსაათიანი ბრიფინგის დროს განუცხადა.
„რა ექსტრადიციის საკითხზეა საუბარი? ასეთი საკითხი არ არსებობს, ჩვენ ამას არ განვიხილავთ. აზერბაიჯანის მხრიდან მოთხოვნა არ ყოფილა“, – განაცხადა მან.
ამასთან, ფაშინიანმა აღნიშნა, რომ მუსაევს დანაშაული რომ არ ჩაედინა, სომხეთი მას იმავე დღეს დააბრუნებდა.
ფაშინიანის შეფასებით, აზერბაიჯანელმა სამხედრო მოსამსახურემ, რომელმაც სომხეთის საზღვარი უკანონოდ გადაკვეთა და სოფელ შაქის მცხოვრებს ესროლა, „ჩვეულებრივი დანაშაული“ ჩაიდინა. პრემიერ-მინისტრმა პარალელი სხვა სახის ტრანსსასაზღვრო დანაშაულებთან გაავლო:
„ჩვენთან ტრანსსასაზღვრო დანაშაულის სხვა შემთხვევებიც ხდება. ნარკოტიკები მუდმივად შემოდის სომხეთში და სომხეთის გავლით ტრანზიტით გადააქვთ. ამისგან აპოკალიფსის შექმნა საჭირო არ არის“.
პრემიერ-მინისტრი არ მიიჩნევს, რომ სოფელ შაქში მომხდარმა ინციდენტმა შესაძლოა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სამშვიდობო პროცესი საფრთხის ქვეშ დააყენოს
ფაშინიანი მიღწეულ მშვიდობას მიღწევად მიიჩნევს, რომელსაც “გაფრთხილება და დაცვა” სჭირდება. მისი თქმით, მისი განადგურება ერთ დღეშია შესაძლებელი, თუმცა დღევანდელ მდგომარეობამდე მისვლას შესაძლოა კიდევ 30 წელი დასჭირდეს. ამიტომ, პრემიერის შეფასებით, მიზანშეწონილი არ არის ისეთი განცხადებების გაკეთება, რომლებმაც შესაძლოა სამშვიდობო პროცესს საფრთხე შეუქმნას.
2026 წლის 1 ოქტომბერს ნასიმ მუსაევი სომხეთის სიუნიქის ოლქის სოფელ შაქში უკანონოდ შევიდა. როდესაც ადგილობრივმა მცხოვრებლებმა ის ერთ-ერთ სახლში აღმოაჩინეს, მან ავტომატური იარაღიდან 39 წლის ქალს ესროლა. ინციდენტი მისი სამი შვილის თანდასწრებით მოხდა. ქალის ორი ვაჟი ასევე დაშავდა, ხოლო ქალიშვილი ფსიქოლოგიური ტრავმისგან ჯერ კიდევ ვერ გამოჯანმრთელდა.
სროლის შემდეგ მუსაევი მიიმალა, თუმცა მალევე ის სხვა სახლში დააკავეს. სომხეთის პროკურატურამ მის წინააღმდეგ სისხლის სამართლის კვალიფიკაცია ხუთი მუხლით განსაზღვრა. მას, მათ შორის, ბრალად ედება საზღვრის უკანონოდ გადაკვეთა, ადგილობრივი მცხოვრებისთვის ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანების მიყენება და საცხოვრებლის ხელშეუხებლობის დარღვევა. სასამართლომ მისთვის ორთვიანი პატიმრობის შეფარდების გადაწყვეტილება მიიღო.
ბრიფინგზე პრემიერ-მინისტრი ასევე შეეხო დმიტრი მედვედევის სკანდალურ განცხადებას, რომლის თანახმადაც სომხეთი შესაძლოა „ახალ უკრაინად“ იქცეს, დსთ-ის სამიტის ფარგლებში ილჰამ ალიევთან შესაძლო შეხვედრას და უგზო-უკვლოდ დაკარგულთა საკითხს.
„ოფიციალური შეხვედრები დაგეგმილი არ არის“ – პუტინთან და ალიევთან შესაძლო კონტაქტებზე
8-9 ოქტომბერს ფაშინიანი თურქმენეთში დსთ-ის სამიტში მიიღებს მონაწილეობას. რუსეთსა და აზერბაიჯანის პრეზიდენტებთან შესაძლო შეხვედრებზე საუბრისას მან გაიხსენა, რომ პუტინთან და ალიევთან მისი ბოლო შეხვედრები გასულ თვეში ბიშკეკში გაიმართა. მანამდე კი რუსეთის პრეზიდენტს ტელეფონით ესაუბრა.
„ფორმატი ისეთია, რომ რუსეთის პრეზიდენტსა და აზერბაიჯანის პრეზიდენტთან კონტაქტები, რა თქმა უნდა, შედგება. დღეს და ხვალ ერთად ვიქნებით ერთ ადგილას. ოფიციალური შეხვედრა დაგეგმილი არ არის. თუ მოულოდნელად გაირკვევა, რომ ამის საჭიროება არსებობს, შესაძლოა, შეხვედრაც გაიმართოს“, – განაცხადა მან.
„სომხეთი უკვე აღმოჩნდა მსგავსი საფრთხის წინაშე“ – ფაშინიანის პასუხი მედვედევს
სომხეთში რუსეთის უშიშროების საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილის, დმიტრი მედვედევის განცხადებას კვლავ განიხილავენ. მან განაცხადა, რომ სომხეთის ხელმძღვანელობამ ქვეყნის განვითარების ვექტორის შეცვლა გადაწყვიტა და ამას კარგი შედეგი არ მოჰყვება.
„ყველაზე საშიში, რაც შეიძლება სომხეთს დაემართოს, მისი ახალ უკრაინად ქცევაა“, – განაცხადა მედვედევმა.
ჟურნალისტებმა ფაშინიანს ჰკითხეს, შეიძლება თუ არა სომხეთი მსგავსი საფრთხის წინაშე აღმოჩნდეს. მან უპასუხა:
„სომხეთი უკვე აღმოჩნდა მსგავსი საფრთხისა და ვითარების წინაშე, როდესაც 2022 წლის სექტემბერში [აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების მიერ სომხეთის სუვერენულ ტერიტორიაზე შეჭრის დროს] კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციამ საკუთარი ვალდებულებები არ შეასრულა“.
კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაცია სამხედრო ბლოკია, რომელიც რუსეთის ხელმძღვანელობით მოქმედებს. სომხეთი ორგანიზაციის წევრია. ორგანიზაციის წესდების თანახმად, მოკავშირეები ვალდებული იყვნენ, სომხეთისთვის სამხედრო დახმარება გაეწიათ, თუმცა ეს არ მომხდარა.
სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ვერ განმარტა, რატომ აკეთებს მედვედევი მსგავს განცხადებებსა და მუქარის შემცველ განცხადებებს:
„იმავე ლოგიკით, სხვას შეეძლო ეთქვა: „ჩვენ არ გვინდა, რომ სომხეთი „ახალ რუსეთად“ იქცეს, იმის გათვალისწინებით, რომ რუსეთის სხვადასხვა ტერიტორიაზე აფეთქებების ხმა ისმის. ეს წარუმატებელი ჟანრია“.
მან ასევე აღნიშნა, რომ სომხეთი სხვა ქვეყნად არ გადაიქცევა და კიდევ უფრო დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბდება.
„აზერბაიჯანში ზოგიერთი წრე ამ საკითხს პოლიტიკური მიზნებისთვის იყენებს“ – უგზო-უკვლოდ დაკარგულთა შესახებ
აზერბაიჯანი პერიოდულად მოითხოვს, რომ სომხეთმა მიაწოდოს ინფორმაცია უგზო-უკვლოდ დაკარგული აზერბაიჯანის მოქალაქეების ბედისა და მათი შესაძლო დაკრძალვის ადგილების შესახებ. პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ეს მოთხოვნა კიდევ ერთხელ დააყენა ბაქოში უგზო-უკვლოდ დაკარგულთა საკითხზე გამართულ საერთაშორისო კონფერენციაზე.
სომხეთის პრემიერ-მინისტრის აზრით, უგზო-უკვლოდ დაკარგულთა ბედის გასარკვევად ორივე მხარემ ერთობლივი ძალისხმევა უნდა გაიღოს:
„ჩვენ მზადყოფნა გამოვთქვით თანამშრომლობისთვის. სხვა საკითხია, რომ აზერბაიჯანში ზოგიერთი წრე ამ საკითხს პოლიტიკური მიზნებისთვის იყენებს, ანუ მტრული რიტორიკის გასავრცელებლად და სხვა მიზნებისთვის“.
პრემიერ-მინისტრის მიერ წარმოდგენილი მონაცემების თანახმად, 1990-იანი წლებიდან დღემდე, ომების შედეგად, სომხეთში დაახლოებით 1 000 ადამიანის ადგილსამყოფელი უცნობია.
ფაშინიანის თქმით, თავად ფორმულირება „ადგილსამყოფელი უცნობია“ მიუთითებს, რომ ამ ადამიანების შესახებ ინფორმაცია ძალიან მწირია:
„აზერბაიჯანში ზოგიერთი წრე ზოგჯერ ცდილობს შექმნას შთაბეჭდილება, თითქოს ვიცით, სად არიან ეს ადამიანები და არ გვსურს ინფორმაციის გაზიარება. მაგრამ ასე არ არის“.
ფაშინიანის აზრით, ეს საკითხი თანამშრომლობის გზით უნდა მოგვარდეს და ეს გვერდი უნდა დაიხუროს. მისი თქმით, ბიშკეკში მან და აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ასევე განიხილეს ორი ქვეყნის შესაბამისი კომისიების ერთობლივი ძალისხმევის გააქტიურების საკითხი.
