60 წელს გადაცილებულებისთვის 500 ლარზე მეტი გადარიცხვები ავტომატურად არ შეჩერდება — სებ-ი ახალ წესს განმარტავს
ევროვნული ბანკის რეგულაცია
საქართველოს ეროვნული ბანკი განმარტავს, რომ 60 წელს გადაცილებული ადამიანებისთვის ელექტრონული გადარიცხვების ახალი შეზღუდვა ჩვეულებრივ გადახდებსა და ტრანზაქციებს არ შეეხება.
ახალი წესი მხოლოდ იმ შემთხვევებისთვის არის შექმნილი, როდესაც ბანკი ან სხვა საგადახდო მომსახურების მიმწოდებელი ეჭვობს, რომ მომხმარებელი შესაძლოა თაღლითობის მსხვერპლი გახდეს.
ეროვნული ბანკის ახალი რეგულაციით, თუ 60 წელს გადაცილებული ადამიანი 500 ლარზე მეტ თანხას ელექტრონულად რიცხავს და ამავე დროს ბანკს აქვს საფუძველი იეჭვოს, რომ ეს შესაძლოა თაღლითობას უკავშირდებოდეს, ტრანზაქცია 48 საათით შეჩერდება.
როდის ჩაერთვება ახალი მექანიზმი?
ეროვნული ბანკის განმარტებით, ტრანზაქციის შეჩერებისთვის ოთხივე პირობა ერთდროულად უნდა არსებობდეს:
- მომხმარებელი 60 წელს უნდა იყოს გადაცილებული;
- გადასარიცხი თანხა 500 ლარზე მეტი უნდა იყოს;
- ბანკმა ან საგადახდო ორგანიზაციამ უნდა დააფიქსიროს მომხმარებლისთვის უჩვეულო ხარჯვა ან ქცევა;
- თავად გადახდა დაკავშირებული უნდა იყოს თაღლითობის მაღალი რისკის მქონე საქმიანობასთან.
ანუ მხოლოდ ასაკი და 500 ლარზე მეტი თანხა საკმარისი არ არის.
მაგალითად, თუ 65 წლის ადამიანი ჩვეულებრივ, ყოველთვიურად იხდის 700 ლარის კომუნალურ გადასახადებს ან თანხას ოჯახის წევრს ურიცხავს, ეს ოპერაცია ავტომატურად 48 საათით არ შეჩერდება.
სხვა ვითარებაა, თუ იმავე ადამიანს მოულოდნელად სთხოვენ, მაგალითად, უცნობ ანგარიშზე დიდი თანხა გადარიცხოს და ბანკის სისტემაში მისი ქცევა საეჭვოდ გამოიყურება. ასეთ შემთხვევაში ახალი დაცვის მექანიზმი შეიძლება ამოქმედდეს.
რას გააკეთებს ბანკი?
თუ ზემოთ ჩამოთვლილი ოთხივე პირობა დაკმაყოფილდა, ბანკი ან სხვა შესაბამისი ორგანიზაცია ელექტრონულ გადახდას 48 საათით შეაჩერებს.
ამ პერიოდში ბანკი თავად უნდა დაუკავშირდეს მომხმარებელს და მარტივად აუხსნას, რატომ მიიჩნევს ოპერაციას საეჭვოდ და რა რისკი შეიძლება არსებობდეს.
ამის შემდეგ საბოლოო სიტყვა მაინც მომხმარებელს ექნება.
თუ ის გადაწყვეტს, რომ თანხის გადარიცხვა ნამდვილად სურს, ბანკს ამის შესახებ უნდა დაუდასტუროს და ოპერაცია შესრულდება.
რატომ შემოიღო ეროვნულმა ბანკმა ეს წესი?
ეროვნული ბანკის განცხადებით, მიზანი მოწყვლადი მომხმარებლების, განსაკუთრებით კი ხანდაზმული ადამიანების თაღლითობისგან დაცვაა.
იდეა მარტივია: თუ ადამიანს თაღლითი ატყუებს და არწმუნებს, რომ სასწრაფოდ უნდა გადარიცხოს თანხა, 48-საათიანი პაუზა მას დამატებით დროს მისცემს იმის გასააზრებლად, ნამდვილად სურს თუ არა ეს ოპერაცია.
ეროვნული ბანკი ამბობს, რომ მსგავსი მიდგომა სხვა ქვეყნებშიც გამოიყენება, მათ შორის აშშ-ში, კანადაში, ბრაზილიაში, დიდ ბრიტანეთსა და ევროკავშირის ქვეყნებში.
ამგვარად, ახალი რეგულაცია 60 წელს გადაცილებულ ადამიანებს საბანკო გადარიცხვებს არ უკრძალავს. მისი მიზანია მხოლოდ იმ ტრანზაქციების დროებით შეჩერება, რომლებიც ერთდროულად რამდენიმე ნიშნით საეჭვოდ გამოიყურება, რათა ადამიანს შესაძლო თაღლითობის აღმოჩენამდე ან თანხის დაკარგვამდე ერთი ბოლო შანსი ჰქონდეს, გადაწყვეტილება თავიდან გაიაზროს.
