12-მილიონიანი დავა და აუქციონზე გაყიდული სახლი. სად გაქრა ნიკა გილაური - "რადიო თავისუფლების" გამოძიება
ნიკა გილაურის საქმე
2024 წლის ბოლოს ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ნიკა გილაური „ქართული ოცნების“ ერთ-ერთ ყველაზე აქტიურ კრიტიკოსად იქცა. რამდენიმე თვეში მას სერიოზული პრობლემები შეექმნა – მისი ფონდი დააყადაღეს, სასამართლომ მას და მის კომპანიებს ყოფილი ბიზნესპარტნიორების სასარგებლოდ 12 მილიონი დოლარის გადახდა დააკისრა. თავად გილაური კი საჯარო სივრციდან გაქრა.
„რადიო თავისუფლებამ“ გილაურის საქმეზე გამოძიება გამოაქვეყნა. მასში აღწერილი გარემოებები აჩენს ეჭვს, რომ გილაურის წინააღმდეგ დაწყებული სამართლებრივი პროცესები შესაძლოა პოლიტიკური ნიშნით დევნას უკავშირდებოდეს. ქართველი და გერმანელი იურისტები სასამართლოს გადაწყვეტილებას დაუსაბუთებელს უწოდებენ.
მასალა მომზადებულია „რადიო თავისუფლების“ გამოძიების მიხედვით.
წავკისის სახლი იძულებით აუქციონზე
2026 წლის 16 ივლისს აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ აუქციონზე გაყიდა ნიკა გილაურის სახლი წავკისში. 3 368 კვადრატული მეტრის მიწა და 1 157 კვადრატული მეტრის ვილა თითქმის 4 მილიონ ლარად შეიძინეს.
ქონება 4 მილიონ 876 ათას ლარად იყო შეფასებული, თუმცა აუქციონი ამ თანხის 10 პროცენტიდან დაიწყო. „რადიო თავისუფლების“ თანახმად, სახლი ბიზნესმენმა ვანო სტურუამ შეიძინა, რომელიც ნიკა გილაურის ძმის, ირაკლი გილაურის ყოფილი ბიზნესპარტნიორია.
ეს სახლი 2018 წლიდან გილაურის სახელზე რეგისტრირებული ერთადერთი საცხოვრებელი იყო საქართველოში. თუმცა სასამართლოს გადაწყვეტილებები სხვა ქონებისა და კომპანიებში მისი წილების დაყადაღებასაც ითვალისწინებს.
თავად გილაური საქმეზე კომენტარს არ აკეთებს. „რადიო თავისუფლებას“ მან მხოლოდ წერილობით უპასუხა:
„ჯერ კიდევ მიმდინარეობს იურიდიული პროცედურები და ჩემი იურისტების რჩევით ამ ეტაპზე არ ვიძლევით არც კომენტარს და არც ინტერვიუს“.
გილაურის დაბრუნება პოლიტიკურ სივრცეში
ნიკა გილაური მიხეილ სააკაშვილის ხელისუფლების დროს ენერგეტიკისა და ფინანსთა მინისტრი, 2009-2012 წლებში კი პრემიერ-მინისტრი იყო. თანამდებობის დატოვების შემდეგ მან საკონსულტაციო კომპანია „რეფორმატიკსი“ დააფუძნა და დაახლოებით 12 წლის განმავლობაში ქართულ პოლიტიკაში საჯაროდ აღარ აქტიურობდა.
ვითარება 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ შეიცვალა. არჩევნებამდე რამდენიმე დღით ადრე გილაურმა და „რეფორმატიკსის“ გუნდმა გამოაქვეყნეს 100-გვერდიანი ხედვა „საქართველოს მესამე რესპუბლიკა“. დოკუმენტში საუბარი იყო საქართველოს რუსული ორბიტიდან გამოსვლაზე, დამოუკიდებელ სასამართლოსა და ევროპულ ინტეგრაციაზე.
მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ გილაური ოპოზიციურ „კოალიციას ცვლილებისთვის“ აფინანსებდა. კოალიციის რამდენიმე ლიდერმა მასთან თანამშრომლობა და საარჩევნო შემოწირულების მიღება მოგვიანებით დაადასტურა.
2024 წლის ნოემბერ-დეკემბრის საპროტესტო აქციების ძალის გამოყენებით დაშლის შემდეგ გილაურმა „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებას არალეგიტიმური უწოდა. ის მოითხოვდა ახალ არჩევნებსა და დაკავებული დემონსტრანტების გათავისუფლებას.
გილაურმა ბიზნესმენებს საპროტესტო აქციების მონაწილეთა დახმარების ფონდის შექმნისკენაც მოუწოდა. მისმა ფონდმა „პროსპერიტიმ“ სამ თვეში მილიონ 246 ათასი ლარი შეაგროვა. თანხა აქციების მონაწილეებისა და პოლიტიკური პოზიციის გამო სამსახურიდან გათავისუფლებული ადამიანების დასახმარებლად იყო განკუთვნილი.
2025 წლის მარტში პროკურატურამ „პროსპერიტი“ კიდევ ოთხ ფონდთან ერთად დააყადაღა. გამოძიება დაიწყო საბოტაჟის, უცხოეთის ორგანიზაციისთვის მტრულ საქმიანობაში დახმარებისა და კონსტიტუციური წყობილების წინააღმდეგ მიმართული საქმიანობის მუხლებით. საქმე დღემდე დასრულებული არ არის, ფონდები კი კვლავ გაჩერებულია.
ამავე პერიოდიდან გილაური საჯარო სივრცეში აღარ ჩნდება.
დავა სამი ჰესის მშენებლობაზე
გილაურის წინააღმდეგ მრავალმილიონიანი დავა მის პოლიტიკურ გააქტიურებამდე რამდენიმე წლით ადრე დაიწყო.
2015 წელს კომპანია „აკვაჰიდრომ“ საქართველოს მთავრობასა და სახელმწიფო კომპანიებთან გააფორმა მემორანდუმები სამეგრელო-ზემო სვანეთში სამი მცირე ჰესის – იფარის, ხელრასა და ნაკრას – აშენების შესახებ.
სამშენებლო სამუშაოები კომპანია „ბლექსი გრუპს“ დაევალა. შეთანხმების თანახმად, შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურებასთან ერთად, მშენებელს ჰესების მმართველ კომპანიაში 20-პროცენტიანი წილიც უნდა მიეღო.
იფარისა და ხელრას ჰესები აშენდა და ამუშავდა. თუმცა 2020 წელს „ბლექსი გრუპმა“ ნაკრა ჰესის მშენებლობა შეაჩერა. რამდენიმე თვის შემდეგ „აკვაჰიდრომ“ მასთან ხელშეკრულება გაწყვიტა და პროექტის დასასრულებლად სხვა კომპანია დაიქირავა.
2021 წელს „ბლექსი გრუპმა“ სასამართლოს მიმართა. კომპანია ამტკიცებდა, რომ შესრულებული სამუშაოს სრული საფასური არ მიუღია და რამდენიმე მილიონი ლარისა და დაკარგული შემოსავლის ანაზღაურებას ითხოვდა.
გილაურის მხარემ საპასუხო სარჩელი შეიტანა და „ბლექსი გრუპს“ 14,5 მილიონი ლარი მოსთხოვა. მათი მტკიცებით, ნაკრა ჰესის გაჩერებით კომპანიამ 2020-2022 წლებში დაგეგმილი შემოსავალი დაკარგა. მათივე ექსპერტიზის მიხედვით, მშენებელს მიღებული ჰქონდა 600 ათასი დოლარით მეტი, ვიდრე ოფიციალური დოკუმენტებით შესრულებული სამუშაოს ღირებულება იყო.
„ბლექსი გრუპი“ ამ შეფასებას არ ეთანხმებოდა და ამტკიცებდა, რომ შესრულებული სამუშაო სრულად არ აუნაზღაურეს.
რატომ დააკისრეს პასუხისმგებლობა პირადად გილაურს
2025 წლის 12 თებერვალს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლიანა კაჟაშვილმა გილაურის მხარე გაამტყუნა. ყოფილ პრემიერსა და მის კომპანიებს „ბლექსი გრუპის“ სასარგებლოდ 12 მილიონ დოლარზე მეტის გადახდა სოლიდარულად დაეკისრათ.
გადაწყვეტილება სააპელაციო და უზენაესმა სასამართლოებმაც ძალაში დატოვეს. ის საბოლოოდ 2025 წლის ნოემბერში შევიდა ძალაში. გადასახდელი თანხა აღსრულებამდე ყოველდღიურად იზრდება.
დავის უშუალო მხარეები „აკვაჰიდრო“ და „ბლექსი გრუპი“ იყვნენ. ნიკა გილაურს ამ ხელშეკრულებებთან პირადი სამართლებრივი კავშირი არ ჰქონდა. ის ფლობდა წილს კომპანიაში, რომლის შვილობილი კომპანიის შვილობილი კომპანია იყო პროექტის უშუალო დამკვეთი.
მიუხედავად ამ კორპორაციული ჯაჭვისა, სასამართლომ პირადი პასუხისმგებლობა გილაურსაც დააკისრა. ვალდებულება დაეკისრა „რეფორმატიკსსაც“, მიუხედავად იმისა, რომ ეს კომპანია ჰესების პროექტში არ მონაწილეობდა.
სასამართლომ დაასკვნა, რომ გილაური და მასთან დაკავშირებული კომპანიები „საერთო გარიგების“ ფარგლებში ერთობლივად მოქმედებდნენ „ბლექსი გრუპის“ საზიანოდ.
რას ამბობენ იურისტები
გადაწყვეტილება გერმანელმა და ქართველმა იურისტებმა, ჰაინ ბიოლინგმა და გიორგი ჯუღელმა შეისწავლეს. მათი ანალიზი 2026 წლის ივნისში გერმანულ სამართლებრივ ჟურნალში გამოქვეყნდა.
ავტორების შეფასებით, სასამართლომ ერთმანეთში აურია ეკონომიკური პროექტის საერთო მიზანი და პროექტში მონაწილე ცალკეული კომპანიების სამართლებრივი პასუხისმგებლობა. მათი აზრით, გადაწყვეტილება ფაქტობრივად აუქმებს ზღვარს კომპანიასა და მის პარტნიორებს შორის.
„ასეთ სამართლებრივ შედეგს არ იცნობს არც გერმანული და არც ქართული სამართალი. იგი უბრალოდ მცდარია, უფრო მეტიც, როგორც ითქვა, უბრალოდ გამოგონილია“, – წერენ იურისტები.
მათი შეფასებით, სასამართლომ პირადი პასუხისმგებლობა „სამი კორპორაციული საფარვლის გავლით“ დააკისრა ადამიანს, რომელიც სადავო ხელშეკრულების მხარე არ ყოფილა.
„რამდენადაც ჩვენთვის ცნობილია, მეორე გადაწყვეტილება, რომელიც უშვებს მსგავს პასუხისმგებლობას, არა მხოლოდ საქართველოში, არამედ მსოფლიო მასშტაბითაც არ მოიძებნება“, – აღნიშნავენ ავტორები.
„რადიო თავისუფლებამ“ გადაწყვეტილება დამოუკიდებლად კიდევ ორ ქართველ იურისტს გააცნო. ორივემ მიიჩნია, რომ გილაურისა და „რეფორმატიკსისათვის“ პასუხისმგებლობის დაკისრებას საკმარისი სამართლებრივი საფუძველი არ ჰქონდა.
ერთ-ერთი იურისტის განმარტებით, ერთი მესაკუთრის არსებობა სხვადასხვა კომპანიას ერთმანეთის ვალდებულებებზე პასუხისმგებელს ავტომატურად არ ხდის. პირადი პასუხისმგებლობის დასაკისრებლად სასამართლოს უნდა დაემტკიცებინა, რომ გილაურმა კომპანიის ფორმა კრედიტორის მოსატყუებლად ან სხვა უკანონო მიზნისთვის გამოიყენა. გადაწყვეტილებაში მსგავსი მტკიცებულება ან მსჯელობა არ ჩანს.
„რადიო თავისუფლება“ აღნიშნავს, რომ გამოძიების დროს სასამართლოს საქმის ყველა მასალაზე სრული წვდომა არ ჰქონია. იურისტებმა გადაწყვეტილება მის სამოტივაციო ნაწილში აღწერილი გარემოებების საფუძველზე შეაფასეს.
გილაურის საჯარო კრიტიკის, სასამართლო პროცესის დაჩქარებისა და საბოლოო გადაწყვეტილების პოლიტიკური კავშირი დოკუმენტურად დადასტურებული არ არის. თუმცა მოვლენების ქრონოლოგია კითხვებს აჩენს: ოთხწლიანი დავა პირველი ინსტანციის სასამართლომ გილაურის აქტიური პოლიტიკური განცხადებების შემდეგ დაახლოებით ორ თვეში დაასრულა, მომდევნო ინსტანციებმა კი მრავალტომიანი საქმე რვა თვეში განიხილეს.
შედეგად, სახელმწიფომ აუქციონზე უკვე გაყიდა გილაურის სახლი. თავად ყოფილი პრემიერი დუმილს ინარჩუნებს, ხოლო მისი ქონებისა და ბიზნესწილების მიმართ აღსრულების პროცესი გრძელდება.
