ნიკოლ ფაშინიანის მკვლელობის მცდელობა: რეალური თუ ჰიბრიდული საფრთხე? ფაქტები და კომენტარები
ნიკოლ ფაშინიანის მკვლელობის მუქარა
ონლაინ სივრცეში გავრცელებულმა ვიდეომ, რომელშიც ნიღბიანი და შეიარაღებული მამაკაცები სომხეთის პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანს მკვლელობით ემუქრებიან და მას “არცახის ჩაბარებას“ აბრალებენ, ქვეყანაში მწვავე პოლიტიკური დაპირისპირება გამოიწვია, რასაც გამოძიების დაწყება მოჰყვა.
კადრები, რომლებიც გუშინ გავრცელდა და სწრაფად იქცა საზოგადოებრივი განხილვის მთავარ თემად, უკვე აღიქმება როგორც პირდაპირი მუქარა სახელმწიფო მეთაურის მიმართ და შესაძლო ორგანიზებული პროვოკაცია წინასაარჩევნო გარემოს გასამწვავებლად.
შეიარაღებული მუქარა და პოლიტიკური გზავნილი
ვიდეოში ხუთი ნიღბიანი მამაკაცი ავტომატური იარაღებით ემუქრება ნიკოლ ფაშინიანს, ისინი აცხადებენ, რომ ის “პასუხს აგებს“ მთიანი ყარაბაღის საკითხზე და მოუწოდებენ მოქალაქეებს, მომავალ არჩევნებში მას ხმა არ მისცენ. ისინი საუბრობენ ყარაბაღის დიალექტზე და იყენებენ პირდაპირ ძალადობრივ ფორმულირებებს, მათ შორის მკვლელობის მუქარას.
გამოძიება: “რეალური საფრთხე სიცოცხლისთვის“
სომხეთის საგამოძიებო კომიტეტმა უკვე აღძრა სისხლის სამართლის საქმე, სადაც აღნიშნულია, რომ ვიდეო შეიცავს მკვლელობის რეალურ საფრთხეს და შესაძლოა ორგანიზებულ დანაშაულებრივ ჯგუფს უკავშირდებოდეს. გამოძიება სწავლობს როგორც შესაძლო ტერორისტულ კონტექსტს, ისე ტექნოლოგიური და იარაღის უკანონო გამოყენების მიმართულებებს.
ოფიციალური უწყებების შეფასებით, საქმე ეხება არა მხოლოდ მუქარას, არამედ შიშის დათესვისა და პოლიტიკური პროცესის დესტაბილიზაციის მცდელობას.
ფაშინიანის პასუხი და მძიმე ბრალდებები ოპონენტების მიმართ
ნიკოლ ფაშინიანმა ვიდეოზე მკვეთრი რეაქცია გამოაქვეყნა და ვიდეო ყოფილ პრეზიდენტებს, რობერტ კოჩარიანსა და სერჟ სარგსიანს, ასევე ბიზნესმენებს სამველ კარაპეტიანსა და გაგიკ ცარუკიანს დაუკავშირა. მისი თქმით, ნიღბიანი პირების რიტორიკა ემთხვევა იმ პოლიტიკური ჯგუფების განცხადებებს, რომლებიც ხელისუფლების შეცვლას ცდილობენ.
ფაშინიანმა ასევე განაცხადა, რომ დამნაშავეებს იპოვიან და “დაასრულებენ სამართლებრივი გზით“, ხოლო სამართალდამცავებმა ისინი უნდა წარადგინონ მართლმსაჯულების წინაშე.
მისი განცხადებები მკაცრი და კონფრონტაციული ტონით გამოირჩეოდა, რამაც პოლიტიკური დაძაბულობა კიდევ უფრო გაზარდა.
ოპოზიცია: “პროვოკაცია და დადგმული სცენარი“
ოპოზიციური ძალები აცხადებენ, რომ ვიდეო შესაძლოა ხელისუფლების მიერ დადგმული პროვოკაცია იყოს. მათი თქმით, მსგავსი ინციდენტები ხშირად გამოიყენება საზოგადოებაში შიშის გასაღვივებლად და პოლიტიკური ოპონენტების დისკრედიტაციისთვის.
ყოფილი ომბუდსმენი არმან ტატოიანი აცხადებს, რომ საქმე შეიძლება წინასწარ დაგეგმილ პროვოკაციას უკავშირდებოდეს, რომლის მიზანიც პოლიტიკური გარემოს გამწვავებაა არჩევნების წინ.
ექსპერტები: ჰიბრიდული ოპერაციის ვერსია
სომეხი ანალიტიკოსების ნაწილი ვიდეოს უფრო ფართო გეოპოლიტიკურ კონტექსტში განიხილავს. მათი შეფასებით, შესაძლებელია საქმე გვქონდეს ე.წ. “ცრუ დროშის“ ოპერაციასთან, რომელიც მიზნად ისახავს საზოგადოებაში შიშის, უნდობლობისა და დაპირისპირების გაღრმავებას.
ანალიტიკოსების თქმით, არ არის გამორიცხული, რომ ვიდეო ქვეყნის ფარგლებს გარეთ იყოს მომზადებული და გამოყენებული იყოს შიდა პოლიტიკური პროცესების დასაზიანებლად.
პოლიტოლოგი არეგ კოჩინიანი მიიჩნევს:
“ეს ძალიან ჰგავს ე.წ. ცრუ დროშის ოპერაციას, სადაც მესამე მხარე აქვეყნებს ასეთ ვიდეოებს პირველ და მეორე მხარეებს შორის ურთიერთობების გასამწვავებლად ან პირველ პარტიაში პრობლემების შესაქმნელად.
მაშ, რა არის მათი მიზანი? უსაფრთხოების საკითხებთან დაკავშირებული შეშფოთების შექმნა, ხალხში დაუცველობის განცდის დათესვა, სომხეთში გარკვეული დაძაბულობის გამოწვევა, განსაკუთრებით ყარაბაღელი თანამემამულეების მიმართ.
ჩემი გზავნილი ასეთია: ნუ აჰყვებით ასეთ მანიპულაციებს! სომხეთში კიდევ ბევრი ასეთი შემთხვევა იქნება. რუსულმა მხარემ უკვე ჩაატარა მსგავსი ოპერაციები სხვა ქვეყნებში. არ გამიკვირდება, თუ ვიდეოში მყოფი ადამიანები ყარაბაღიდანაც კი არ არიან და ხმა უბრალოდ ზედმეტად ზუსტად არის დასმული.
და თითქმის დარწმუნებული ვარ, რომ ეს ვიდეო რუსეთშია გადაღებული. ნუ დაიძაბებით, ნუ ნერვიულობთ, დამშვიდდით: ყველაფერი კარგადაა, ყველაფერი ჩვეულებრივად გაგრძელდება.“
პოლიტოლოგი რობერტ გევონდიანი ვარაუდობს:
“ნიღბიანი ტერორისტების შესახებ ამბის ორ შესაძლო ვერსიას ვხედავ.
- ეს ჰიბრიდულ ომში დარტყმის მიყენების კიდევ ერთი მცდელობაა. ეს არის მიზანმიმართული თავდასხმა ჩვენს თანამემამულეებზე არცახიდან. ისინი ტერორისტებად არიან წარმოჩენილნი, მიუხედავად იმისა, რომ ვიდეოში მყოფი ადამიანები შესაძლოა სომხებიც კი არ იყვნენ. ეს არის მცდელობა, გააღრმავონ განხეთქილება სომხურ საზოგადოებაში. ამ შემთხვევაში საზოგადოებამ უნდა გამოავლინოს ერთიანობა და უარყოს მისი მანიპულირების მცდელობები. მაგალითად, კარგი იქნებოდა, თუ არცახიდან გადმოსახლებული ჩვენი თანამემამულეების რომელიმე ორგანიზაცია გამოაცხადებდა, რომ ისინი სომეხი ხალხის ნაწილი არიან და დაგმობდა ტერორისტულ ნებისმიერ აქტს.
- ზოგიერთმა ავანტიურისტმა მართლაც გადაწყვიტა ტერორისტული საფრთხის შექმნა. ამ შემთხვევაში სამართალდამცავი ორგანოების ამოცანაა სწრაფად იპოვონ მონაწილეები და ორგანიზატორები, გამოავლინონ მათი ნამდვილი სახეები საზოგადოებისთვის და კანონით გათვალისწინებული უმკაცრესი სასჯელი მიეცეთ.“
