Avropa Parlamenti Gürcüstanla bağlı tənqidi qətnamə qəbul edib
Avropa Parlamentinin Gürcüstanla bağlı qətnaməsi
Avropa Parlamenti Gürcüstanla bağlı qəbul etdiyi qətnamədə bildirib ki, ölkənin Avropa İttifaqına üzvlük prosesi faktiki olaraq dayandırılıb və buna görə bütün məsuliyyəti hakim “Gürcü Arzusu” partiyası daşıyır.
Qətnaməyə görə, Gürcüstan namizəd statusunun verilməsi üçün Avropa İttifaqının müəyyən etdiyi doqquz prioritet istiqamət üzrə öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən geri çəkilib. Buna görə də qətnamə müəlliflərinin fikrincə, Gürcüstan Aİ-yə namizəd ölkə statusunu “yalnız kağız üzərində” daşıyır.
Qətnamənin müəllifi Avropa Parlamentinin üzvü Rasa Yuknyaviçenedir.
Aİ-nin Gürcüstandakı geriləmə ilə bağlı qiymətləndirməsi
Qətnamədə Aİ-nin genişlənmə üzrə komissarı Marta Kosun qiymətləndirməsinə də yer verilib. O bildirib ki, Avropa Komissiyasının Gürcüstanla bağlı 2025-ci il hesabatı “indiyədək namizəd ölkə üçün hazırlanmış ən pis hesabatdır”.
Qətnamədə qeyd olunur ki, Gürcüstanda demokratik geriləmə demək olar bütün əsas sahələrdə müşahidə edilir.
Sənədə görə, Mərkəzi Seçki Komissiyası, Konstitusiya Məhkəməsi, Prokurorluq, Milli Bank və Ali Ədliyyə Şurası müstəqilliyini və qərəzsizliyini itirib.
Hesabatda həmçinin bildirilir ki, Avropa İttifaqının tələbi ilə yaradılmış Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Bürosu sonradan ləğv edilib.
Seçkilər və demokratik institutlar
Qətnamədə 2024-cü il parlament seçkiləri “saxtalaşdırılmış” kimi qiymətləndirilir və qeyd olunur ki, müxalifət partiyalarının əksəriyyəti 2025-ci il bələdiyyə seçkilərini boykot edib.
Avropa Parlamenti həmçinin seçki qanunvericiliyinə edilən və xaricdə yaşayan Gürcüstan vətəndaşlarının seçkilərdə iştirak imkanlarını məhdudlaşdıran dəyişiklikləri tənqid edir.
Siyasi məhbuslar və müxalifətçilərə qarşı işlər
Qətnamənin əhəmiyyətli hissəsi siyasi repressiyalara və siyasi məhbuslar məsələsinə həsr olunub.
Qətnaməyə görə, Gürcüstanda 48 siyasi məhbus və etiraz aksiyaları ilə bağlı ittihamlarla həbs edilərək istintaq təcridxanasında saxlanılan daha 68 şəxs var.
Hesabatda həmçinin keçmiş prezident Mixail Saakaşvilinin humanitar səbəblərlə azad edilməsi və xaricdə müalicə almaq imkanının yaradılması tələbi yer alır.
Qətnamədə jurnalist Mzia Amaqlobelinin işi ayrıca vurğulanır.
Sənəddə müxalif siyasətçilərin həbsləri, vətəndaş cəmiyyətinə qarşı yönəlmiş qanunvericilik və hakimiyyətin tənqidinin kriminallaşdırılması cəhdləri tənqid edilir.
Qətnamənin ayrıca bir maddəsi müxalifət liderlərindən biri olan Elene Xoştarianın saxlanılması işinə həsr olunub. Avropa Parlamenti onun saxlanılması zamanı qeyri-insani və ləyaqəti alçaldan rəftarı pisləyir və dərhal azadlığa buraxılmasını tələb edir.
İrakli Qaribaşvili işi
Qətnamədə keçmiş baş nazir İrakli Qaribaşvilinin işi də xatırladılır.
Sənədə görə, Qaribaşvili korrupsiya ilə bağlı iş üzrə ittiham hökmü çıxarıldıqdan və günahını etiraf etdikdən sonra həbs edilib.
Lakin qətnamə müəllifləri ona qarşı məhkəmə prosesinin ədalətli məhkəmə standartlarına uyğun olub-olmadığına dair ciddi şübhələr ifadə edirlər.
Onların qiymətləndirməsinə görə, bu iş siyasi motivli ədalət mühakiməsi, qeyri-formal hakimiyyət strukturları və hakim “Gürcü Arzusu” daxilindəki daxili qarşıdurmalar da daxil olmaqla, daha geniş problemləri əks etdirir. Bu kontekstdə partiyanın təsisçisi və fəxri sədri, oliqarx Bidzina İvanişvilinin roluna da diqqət çəkilir.
Bidzina İvanişviliyə qarşı sanksiyalar
Qətnamə Avropa İttifaqını Bidzina İvanişviliyə, onun ailə üzvlərinə və yaxın çevrəsinə qarşı hədəfli sanksiyalar tətbiq etməyə çağırır.
Sənəddə İvanişvili Gürcüstanın siyasi sistemində əsas təsir sahibi və ölkənin Avropayönlü kursunun dəyişdirilməsinə görə məsul şəxs kimi qeyd olunur.
Hökumətyönlü telekanallar haqqında
Qətnamə Imedi, POSTV və Rustavi 2 telekanalları da daxil olmaqla, media resurslarının rolunu qətiyyətlə pisləyir. Sənədə görə, bu media qurumları Avropa İttifaqına, onun institutlarına və nümayəndələrinə, xüsusilə Aİ-nin Gürcüstandakı nümayəndəliyinin rəhbərinə və Aİ üzv dövlətlərinin diplomatlarına qarşı sistemli dezinformasiya, böhtan kampaniyaları və düşmən təbliğatı yayılmasında iştirak edirlər.
Qətnamədə Böyük Britaniyanın Imedi və POSTV-yə qarşı sanksiyaların tətbiqi ilə bağlı bu yaxınlarda qəbul etdiyi qərar da qeyd olunur.
Avropa Parlamenti Aİ institutlarını bu cür media qurumlarının Avropa İttifaqı strukturlarındakı akkreditasiyasını yenidən nəzərdən keçirməyə çağırır. Parlament həmçinin Aİ üzv dövlətlərini Böyük Britaniyanın nümunəsini izləməyə və bu dezinformasiya kampaniyalarının təşkilinə və maliyyələşdirilməsinə görə məsul şəxslərə və qurumlara qarşı, o cümlədən Aİ-nin qlobal insan hüquqları sanksiyaları rejimi çərçivəsində müvafiq və proporsional məhdudlaşdırıcı tədbirlər görməyə çağırır.
Rusiya, Çin və İran
Qətnamədə Rusiyanın Gürcüstan ərazilərini işğalı, Moskvanın xeyrinə sanksiyalardan yayınma ehtimalı, Çin və İranın Gürcüstanda artan təsiri, eləcə də ABŞ-nin Gürcüstanla strateji tərəfdaşlığı dayandırması məsələlərinə də toxunulur.
Avropa Parlamenti, xüsusilə, Çinin dövlət şirkətinin Gürcüstanın Anaklia dərin dəniz limanı layihəsində iştirakından narahatlığını ifadə edir.
İrana gəldikdə isə, sənəddə deputatların qiymətləndirməsinə görə, sanksiyalardan yayınma və pulların yuyulması üçün istifadə oluna biləcək iqtisadi və maliyyə şəbəkələri ilə bağlı risklərə diqqət çəkilir.
Avropa Parlamentinin Gürcüstanla bağlı qətnaməsi
