Gürcüstanda məhkumların sayı 2025-ci ildə tarixi maksimuma çatıb. Rəsmi məlumatlara görə, il ərzində penitensiar sistemdə ümumilikdə 22 767 məhkum saxlanılıb.
Bu, təkcə 2024-cü illə müqayisədə 25,5% çox deyil, həm də milli statistika xidmətinin məlumat toplamağa başladığı vaxtdan bəri qeydə alınan ən yüksək göstəricidir.
Diqqətçəkəndir ki, 2024-cü ilin məlumatlarına əsasən, Gürcüstan Avropa Şurasına üzv 46 ölkə arasında hər 100 min nəfərə düşən məhbus sayına görə ikinci yerdədir. Siyahıya hər 100 min nəfərə 408 məhbus göstəricisi ilə Türkiyə başçılıq edir. Gürcüstan isə 236,6 məhbus göstəricisi ilə ikinci yeri tutur.
2000-ci illərin əvvəllərində Gürcüstanda 8-9 min məhbus var idi. Daha sonra Mixail Saakaşvilinin hakimiyyəti dövründə “sıfır tolerantlıq” siyasəti həbsxanaların sürətlə dolmasına səbəb oldu: 2007-2008-ci illərdə məhbusların sayı 20 mini keçdi.
2012-ci ildən sonra isə qalmaqallar və hakimiyyət dəyişikliyi fonunda bu göstərici kəskin şəkildə azaldı və bir neçə il ərzində 15-16 min arasında dəyişdi.
2025-ci ilin məlumatları göstərir ki, ölkə vaxtilə avtoritar idarəçiliyin simvolu hesab olunan səviyyəyə yenidən qayıdır.
Statistikada xüsusilə diqqət çəkən məqam narkotiklərlə bağlı cinayətlərin sayıdır: 5 322 hal. Bu, demək olar ki, bütün oğurluq cinayətlərinin ümumi sayına bərabərdir və zorakı cinayətlərin sayını əhəmiyyətli dərəcədə üstələyir. Məsələn, qəsdən adamöldürmə və ağırlaşdırıcı hallarda törədilən qətllərin ümumi sayı 109, zorlamaların sayı 45, quldurluq hallarının sayı isə 83 olub.
Statistikadakı digər maraqlı məqamlardan biri “digər cinayətlər” kateqoriyasıdır. Bu kateqoriyaya 12 732 hal daxildir ki, bu da ümumi statistikanın yarıdan çoxunu təşkil edir. Bu qədər geniş və qeyri-müəyyən təsnifat hansı cinayət növlərinin məhbus sayının artmasına daha çox təsir etdiyini qiymətləndirməyi çətinləşdirir.
Gürcüstan uzun illərdir ki, hər 100 min nəfərə düşən məhbus sayına görə Avropada ən yüksək göstəricilərdən birinə malik ölkələrdən biri olaraq qalır.
Tənqidçilər bildirirlər ki, dövlətin sosial problemlərə reaksiyası repressiv qalmaqda davam edir: yoxsulluq, narkomaniya, yeniyetmə cinayətkarlığı və yol təhlükəsizliyi ilə bağlı problemlər çox vaxt məhkəmələr və həbsxanalar vasitəsilə “həll edilir”, halbuki profilaktika, reabilitasiya və sosial siyasət mexanizmləri zəif olaraq qalır.
