საქართველო "ღია მმართველობის პარტნიორობიდან“ (OGP) გარიცხეს
საქართველო “ღია მმართველობის პარტნიორობიდან“ გარიცხეს
2026 წლის 13 აპრილს “ღია მმართველობის პარტნიორობამ“ (OGP) მიიღო გადაწყვეტილება საქართველოსთვის წევრობის შეჩერების შესახებ, რაც საბოლოოდ ქვეყნის პლატფორმიდან გარიცხვით დასრულდა.
რა არის OGP და რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
ეს ორგანიზაცია აერთიანებს სახელმწიფოებს, რომლებიც იღებენ ვალდებულებას გააძლიერონ გამჭვირვალობა, ანგარიშვალდებულება და მოქალაქეთა მონაწილეობა მმართველობაში. წლების განმავლობაში საქართველო სწორედ ამ მიმართულებით პროგრესის მაგალითად მოიხსენიებოდა, როგორც ქვეყანა, რომელმაც შეძლო რეფორმების გატარება და საერთაშორისო სტანდარტებთან დაახლოება.
OGP-ის დატოვება, შესაბამისად, მხოლოდ ფორმალური სტატუსის დაკარგვა არ არის. ეს ნიშნავს პლატფორმის დატოვებას, სადაც მთავრობები და სამოქალაქო საზოგადოება თანამშრომლობენ კორუფციის შემცირებისა და ინსტიტუციური გამჭვირვალობის გასაძლიერებლად. ეს ნიშნავს იმ პროცესის შეწყვეტას, რომელიც ქვეყნის დემოკრატიულ ტრანსფორმაციას უკავშირდებოდა.
გზა შეჩერებამდე
პროცესს წინ უძღოდა 2023 წელს დაწყებული დაძაბულობა, როდესაც საქართველოს ხელისუფლების მხრიდან სამოქალაქო საზოგადოების და მედიის მიმართ ზეწოლის ზრდამ საერთაშორისო პარტნიორების შეშფოთება გამოიწვია.
ამ ფონზე, OGP-მ ქვეყანას წევრობა დროებით შეუჩერა და მკაფიო პირობები წაუყენა: 2025 წლის ბოლომდე უნდა გაუქმებულიყო კანონები, რომლებიც ზღუდავს სამოქალაქო სივრცეს, და უზრუნველყოფილიყო გამოხატვისა და შეკრების თავისუფლების დაცვა.
თუმცა, აღნიშნული მოთხოვნების შესრულების ნაცვლად, ვითარება, ორგანიზაციის შეფასებით, კიდევ უფრო გაუარესდა. გაგრძელდა დემოკრატიული უკუსვლა, გაღრმავდა ფუნდამენტური უფლებების შეზღუდვა და მიღებულ იქნა დამატებითი რეგულაციები, რომლებიც სამოქალაქო სექტორისა და მედიის საქმიანობას ართულებს.
საბოლოოდ, OGP-ის პროცესში ჩართულმა სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებმა თავად შეწყვიტეს ხელისუფლებასთან თანამშრომლობა, რაც პლატფორმის ერთ-ერთ ძირითად პრინციპს – სახელმწიფოსა და საზოგადოების პარტნიორობას – ფაქტობრივად ანულირებულს ხდიდა.
რატომ ეხება ეს თითოეულ მოქალაქეს
OGP-დან გამორიცხვა მხოლოდ საგარეო პოლიტიკური საკითხი არ არის, ის პირდაპირ აისახება ქვეყნის შიგნით არსებულ გარემოზე და იმაზე, თუ რამდენად დაცულია სიტყვის თავისუფლება, რამდენად დამოუკიდებლად ფუნქციონირებს მედია და რამდენად შეუძლია საზოგადოებას ხელისუფლების საქმიანობის კონტროლი.
ორგანიზაციის განმარტებით, ეს გადაწყვეტილება მიუთითებს სისტემურ პრობლემაზე: დემოკრატიული ინსტიტუტების შესუსტებაზე და მოქალაქეთა მონაწილეობის შემცირებაზე. საბოლოოდ, ეს ნიშნავს, რომ საჯარო პოლიტიკის ფორმირებაში საზოგადოების ხმა სულ უფრო ნაკლებად ისმის და სწორედ ეს არის ის ცვლილება, რომელიც ყველაზე მკაფიოდ განსაზღვრავს ქვეყნის მიმდინარე ტრაექტორიას.
საბოლოო დასკვნა
ამ პირობებში OGP-მ დაასკვნა, რომ ქვეყანაში აღარ არსებობდა მინიმალური გარემო, რომელიც აუცილებელია ღია და ანგარიშვალდებული მმართველობისთვის. სწორედ ამ შეფასებამ განაპირობა გადაწყვეტილება საქართველოს წევრობის საბოლოო შეწყვეტის შესახებ.
ეს ნაბიჯი, არსობრივად, საერთაშორისო დონეზე იმ რეალობის აღიარებაა, რომ ქვეყანა დაშორდა იმ სტანდარტებს, რომელთა დაცვასაც თავად იღებდა ვალდებულებად. შედეგად, საქართველო კარგავს არა მხოლოდ ერთ კონკრეტულ პლატფორმას, არამედ ნდობის მნიშვნელოვან ნაწილს, რომელიც დემოკრატიული განვითარების პროცესისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია.
