"Meydan TV işi" üzrə həbs edilən Şəmşad Ağa məhkəmədə: "Bu işin müstəntiqi də, prokuroru da, hakimi də İlham Əliyevdir"
Şəmşad Ağanın məhkəmədəki ifadəsi
Sentyabrın 28-də Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində “Meydan TV işi” üzrə keçirilən iclasda jurnalist, “Arqument.az” saytının təsisçisi və baş redaktoru Şəmşad Ağa ifadə verib. O, ittihamları rədd edib, cinayət işində ziddiyyətlər olduğunu bildirib və həbsini jurnalist fəaliyyəti ilə əlaqələndirib.
Jurnalist məhkəməyə təqdim etdiyi ifadəsində saxlanılarkən zorakılığa məruz qaldığını, telefonunun şifrəsini almaq üçün ailə üzvlərinin polis idarəsinə aparılması ilə hədələndiyini də deyib.
“30 cildlik cinayət işi tamamilə əsassız ittihamlar üzərində qurulub. Bütövlükdə “cinayət işi” adlandırılan bu kağız toplusu saxtadır”, – deyə Şəmşad Ağa bildirib.
2024-cü il dekabrın 6-da “Meydan TV”-nin əməkdaşları Ramin Deko (Cəbrayılzadə), Aynur Qənbərova (Elgünəş), Aysel Umudova, Aytac Əhmədova (Tapdıq), Xəyalə Ağayeva, Natiq Cavadlı saxlanılıblar. Onlara qarşı Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2-ci (qaçaqmalçılıq, əvvəlcədən əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən törədildikdə) maddəsi ilə ittiham irəli sürülüb və barələrində açılmış cinayət işi “Meydan TV işi” adlandırılmağa başlayıb. Daha sonra bu işlə bağlı jurnalistlər Şəmşad Ağa, Nurlan Libre, Fatimə Mövlamlı, Ülviyyə Əli və Əhməd Muxtar da həbs ediliblər.
Bu ilin avqustunda jurnalistə qarşı ittihamlar ağırlaşdırılıb və işə əlavə maddələr daxil edilib.
“Meydan TV” bəyan edir ki, bu həbslər onların tənqidi fəaliyyətlərinə görədir.
Mən kiməm?
Mən Şəmşad Ağayam – Ağayev Şəmşad İslam oğlu.
Mən Şəmşad Ağayam – stalinizmin siyasi və mənəvi varislərinin amansız repressiya və zülmlərinə məruz qalan bir Azərbaycan vətəndaşı – jurnalist, şair, bir sözlə, söz adamı…
Mən həmin Şəmşad Ağayam – 1982-ci il sentyabrın 1-də Lerikin ucqar bir kəndində, Şivlə kəndində anadan olan…
Mən həmin Şəmşad Ağayam – uşaqlığı l Qarabağ mübarizəsinin doğmalarına yaratdığı ağrı və travmaları ilə keçən…
Mən həmin Şəmşad Ağayam – Azərbaycan hakimiyyətinin “Keçid dövrü” nağılları içində uşaqlığını yaşamadan böyüyən…
Mən həmin Şəmşad Ağayam – əlində kitab yamacda quzu haylayan, şairin təbirincə desək, böyüyüb qoyun olacaq quzuları…
Kitab demişkən, ömrünün 40 ilini vicdanla müəllimliyə, gənc nəslin yetişməsinə həsr edən atamın zəngin kitabxanası var. Onun mənə təklif etdiyi kitablar dünyagörüşümün formalaşmasında əvəzsiz rol oynayıb. Ölkəni Rast Rövşənsayağı qəddar vəzirlərin ümidinə buraxan Bəhram Gura bir çobanın verdiyi ibrət dərsindən Oqtay Eloğlunun: ” Biz getsək, bəs bunu bizim üçün kim edəcək?”, – çağırışına qədər hər şey yaddaşımda dərin iz buraxıb…
Stalinzim demişkən orta məktəbdə bizə ” Repressiya dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı ayrıca bölmə kimi tədris edirdilər. “Qırmızı terror”un qurbanı olan ziyalılarımızın həyat hekayələri, başlarına gətirilən müsbətlər məndə Stalinizmə barışmaz və dərin ikrah hissi oyatmışdı. Bu mövzu tələbəlik illərində də mənim üçün həssas oldu.
Sonralar da Stalinizmin siyasi və mənəvi varislərinə qarşı münasibətimə həmin hekayələrin ciddi təsiri oldu. Həmin həyat hekayələrindən biri də Çəmənzəminlinin idi. O, avtobioqrafiyasında yazırdı: “Zülmə və haqsızlığa qarşı çıxmağı anamdan öyrəndim”.
Etiraf edim ki, bu fikrin həmişə paxıllığını çəkmişəm: niyə Çəmənzəminli bunu məndən öncə deyib? Nə vaxt metafizik bir boşluğa düşsəm, bu ifadəni xatırlamışam və “Kaş Çəmənzəminlidən öncə mən deyərdim “, – demişəm.
Həbsxanada olanda anamı itirsəm, dəfninə çatdıra bilməsəm də, əminəm ki, haqsızlığın, zalımın və zülmün yanında olmadığım üçün ruhu şaddır.
Bəli, mən həmin Şəmşad Ağayam ki, zalıma və zülmə etiraz etməyi anam öyrətdi mənə.
Repressiya demişkən, bir neçə gün öncə AzTV-də tənqidçi Seyid Hüseynin həyatından bəhs edən sənədli film yayımlandı. Onun Rəsulzadə ilə qohumluğuna və müsavatçılarla yaxınlığına görə 20 dəqiqə çəkən məhkəmə qərarı ilə güllələnib Xəzərin sularına atıldığı, bundan sonra həyat yoldaşı Ümmügülsüm xanımın da repressiya məruz qalıb 8 il sürgün olunduğundan bəhs edilirdi. Bunu o dövlətin rəsmi televiziyası yayırdı ki, onun hakimiyyəti “kişilərin heyfini qadınlardan çıxır”, bu azmış kimi bu qədər qadını həqiqəti yazdığı və dediyi üçün həbsə atıb. Əminəm ki, indi də Sibirin islah düşərgələri qalsaydı, ora da sürgün edərdi. Bu, tarixin və taleyin ironiyasıdır.
Mən siyasi-ictimai proseslərə nə vaxt qoşuldum?
Aktiv ictimai siyasi proseslərə tələbəlik illərində qoşuldum. 2003-cü ildə tələbə hərəkatının fəallarından idim. O vaxt “Gündəlik Azərbaycan” qəzeti bizdən böyük bir reportaj vermişdi.
2003-cü il prezident seçkilərinin nəticələri zorakılıqla qəsb olunandan sonra universitetdə tələbələrə qarşı təzyiqlər başlamışdı. Seçki dönəmində isə universitetin tarix müəllimi Yadigar Sadıqlı siyasi fəaliyyətinə görə işdən çıxarılmışdı. Təsadüfən universitetinin qarşısında rastlaşdıq, yaxınlaşıb dəstəyimi ifadə etdim, bundan sonra dostluq münasibətlərimiz başladı. Seçkidən sonra Müsavat Partiyasına təzyiqlər başladı, televiziyalarda bir çox insanın partiya biletini yandırıb partiyadan imtina etməsi ilə bağlı silsilə verilişlər verilirdi.
Həmin ərəfələrdə mətbuatda oxuduq ki, Şahvələd Çobanoğlu başda olmaqla bir qrup jurnalist dəstək məqsədilə partiyaya üzv olub. Belə bir şəraitdə biz də bir qrup tələbə dəstək məqsədilə seçkidə qanuni haqqı qəsb edilmiş partiyaya üzv olduq. Bundan başqa, tələbəlik illərində müxtəlif media orqanlarında publisistik yazılar və ədəbi dərgilərdə hekayə və şeirlərlə çıxış edirdim. Həmin ərəfədə bölgədə başqa ədəbi müzakirə məkanı olmadığı üçün AYB-nin Lənkəran bölməsinin bazarın içində yerləşən köhnə binasında toplanırdıq.
Bölgədə yayımlanan “Şəfəq” və “Məşəl” jurnallarında, həmçinin “Azərbaycan” və “Ulduz” ədəbi dərgilərində şeirlərim dərc olunurdu. AYB-yə üzvlüyüm də tələbəlik illərində tənqidçi Vaqif Yusiflinin təqdimatı ilə oldu, amma bir neçə il sonra onlarla yollarımı ayırdım – 10 ildən çoxdur. Düşündüm ki, ədəbi nümunənin səviyyəsi hansısa ədəbi birliyin üzvlüyü ilə ölçülmür. Ona görə də öz ədəbi dərnəyimizi yaratdıq.
2007-ci ildə Lənkəran Dövlət Universitetini “Fərqlənmə” diplomu ilə bitirib oxuduğum orta məktəbə təyinatla Azərbaycan dili və Ədəbiyyat müəllimi göndərildim, 3 il C.Ağayev adına Biləvər kənd orta məktəbində müəllim işlədim.
İstintaq həmin illərdə məktəbin direktoru işləmiş Ağababa Azadovdan barəmdə xasiyyətnamə istəyib. O da “Şəmşad Ağayev burada müəllim işlədiyi 3 ildə ərzində məktəbdə canlanma oldu, dərslərə və kitaba maraq artdı, bir çox şagirdlərimiz ali məktəblərə qəbul olundu”, – deyə xasiyyətnamə verib, amma o xasiyyətnamə iş materialına əlavə olunmayıb.
Rayonda müəllim işləyəndə də mətbuatla əlaqələrimi kəsmədim, bölgədə yaşanan problemləri işıqlandırmağa çalışdım, 2010-cu ildə isə bütün həyatımı jurnalistikaya bağladım, çünki o vaxt MİQ-də Bakı üzrə ən yüksək bal toplasam da, qanuni haqqımı Təhsil Nazirliyi başqalarına satdı. Bu barədə o dövrdə fəaliyyət göstərən “Mediaforum” saytı “Nazirliyin müəllimin başına hördüyü labirint” adlı geniş bir reportaj hazırlamışdı.
2014-cü ildə müstəqil “Arqument.az” saytını yaratdım və bu günə qədər onun təsisçisi və baş redaktoruyam. Bu sayt hər zaman obyektiv, qərəzsiz, peşəkar hazırlanmış istənilən informasiyaya və müəllif yazısına açıq olub.
2016-cı ildə Akif Qurbanov və Ələsgər Məmmədli ilə gənc jurnalistlərin yetişməsi üçün Demokratik Təşəbbüslər İnstitutu nəzdində “Demokratiya məktəbi”ni təsis etdik. Bu heç bir təmənna güdülməyən maarifçilik idi və xeyli gəncin peşəkar yetişməsinə səbəb oldu. Onu da xüsusi olaraq qeyd edim ki, bu gün həbsdə olan Akif Qurbanov, Ələsgər Məmmədli və bu zalda mənimlə birgə ittiham olunan Aynur Elgünəş Azərbaycanda gənc jurnalistlərin yetişməsinə əvəzsiz rol oynayıblar, maarifçi kimi bir universitet qədər bəlkə, ondan da çox iş görüblər.
Bu gün “Demokratiya Məktəbi”nin təsisçisi Akif Qurbanov, müəllimləri Ələsgər Məmmədli, Aynur Elgünəş, mən, Azər Qasımlı, Ruslan İzzətli, Müşfiq Cabbar, tələbələri Nərgiz Absalamova, Əli Zeynal, Xəyalə Ağayeva, İlkin Əmrahov, Ramil Babayev, Fatimə Mövlamlı, Ülviyyə Əli, Bəhruz Səmədov, Nurlan Qəhrəmanlı siyasi ittihamlarla həbsdədirlər.
Bu gün Azərbaycan hakimiyyətinin amansız repressiyaları ilə üzləşən bütün jurnalistlər, vətəndaş cəmiyyəti fəalları, aktivistlər, siyasətçilər bu ölkənin hüquqsuz və əzilən vətəndaşlarının səsidirlər.
Həm “Abzas Media”, həm “Toplum TV”, həm də “Meydan TV” söz və ifadə azadlığının sonuncu səngərlərindədir. O səngərlərdə dayanıb sözü, onun azadlığını qoruyan hər bir jurnalist bəşəri dəyərlərin daşıyıcısıdır. Ona görə həm “Toplum TV”, həm də “Meydan TV”-dəki fəaliyyətimə görə qürur duyuram. “Abzas Media:nın repressiyaya məruz qalıb həbs olunan əməkdaşları ilə eyni dəyərləri bölüşdüyüm üçün fəxr edirəm.
Azərbaycan hakimiyyəti milyonlar xərcləsə də, indiyə qədər adını çəkdiyim media quruluşları kimi xalqın etimad etdiyi media orqanları yarada bilmədi, azadlıq vermədən güclü media orqanı yaratmaq mümkün deyil.
Bu gün bu zalda ittiham olunan Aynur Elgünəş sıradan bir jurnalist deyil, gənc jurnalistlər onu “xəbərin anası” adlandırırlar, xəbərin obyektivliyi bir müəllim kimi ondan soruşulur.
Natiq Cavadlı ziyalı insandır, Azərbaycan mətbuatının canlı arxividir. Mən onu Azərbaycan jurnalistikasının “hafizi” sayıram, yəni necə ki, hər şeyi yaddaşında qoruyub saxlayan, hifz edən Quran hafizləri vardı. Belə bir adama qaçaqmalçı ittihamı vermək ayıbdır.
Ramin Deko uzun illərdir öz dəyərlərinə sadiq olan qərəzsiz və vicdanlı, istedadlı bir reportyordur.
Bizim əleyhimizə kampaniya aparan yaltaq media Aysel Ümidova, Aytac Tapdıq, Xəyalə Ağayeva, Fatimə Mövlamlı kimi cəsarətli jurnalistlər yetişdirə bilməz.
Aristotel deyirdi ki, fəlsəfə şübhədən başlayır. O fikri bir az genişləndirsək, jurnalistika da şübhə və cəsarətdən başlayır.
İlham Əliyev Ağdamı Azərbaycanın Xirosiması adlandırır. Dünya Ağdam həqiqətini həm də peşəkar fotojurnalist Əhməd Muxtarın çəkilişləri ilə tanıdı.
Nurlan Qəhrəmanlı çoxunun susduğu bir vaxtda mürtəce “Media haqqında” Qanuna ilk etiraz edən jurnalistlərdəndir.
Ülviyyə Əli həbsxanada belə jurnalist fəaliyyətini dayandırmır. Bu fəaliyyətinə görə beynəlxalq bir media mükafatına layiq görüldü.
Mən Ülvi Tahirovu həbs olunana qədər tanımamışam, heç rastlaşmamışıq da. Amma onun koordinatoru olduğu Bakı Jurnalistika Məktəbinin yetişdirdiyi çox parlaq jurnalistlər var ki, bir çoxu xarici media orqanlarında çalışır.
Bayaq dedim ki, mən Şəmşad Ağayam – məhz belə həmkarlarım var deyə mən Şəmşad Ağayam. Yaxşı ki, varsınız, uşaqlar.
Mən niyə həbs olundum?
2022-ci ildə Azərbaycanda mürtəce “Media haqqında” Qanun qəbul olunanda, buna qarşı çıxan, etiraz edən, tədbirlər, ictimai kampaniyalar təşkil edən bir media nümayəndəsi kimi bundan sonra ölkədə müstəqil medianı hansı fəlakətlərin gözlədiyini dərk edirdim. Ona görə də yalnız Azərbaycanda avtoritar irticanın maraqlarına xidmət edən bu mürtəce qanunu “Müstəqil medianın edam hökmü” adlandırmışdım. Belarus və Rusiyadan ən pis nümunə və senarilər idxal edən Azərbaycan hakimiyyətinin rəqabətə dözməyib zorakılığa əl atacağı əqlisəlim insanlarda heç bir şübhə doğurmurdu. Bilirdik ki, bu mürtəce qanunla medianı tamamilə aradan çıxarmaq istəyirlər. Çünki milyonlar xərclədikləri televiziyalar və hökumətyönlü medialar internet əsrində azsaylı müstəqil mediaya uduzurdu.
Hətta “Toplum TV”-də aparıcısı olduğum debata gələn hökumət rəsmiləri və deputatlar da etiraf edirlər ki, “bu qədər resursları olsa da, cəmiyyət onların deyil, sizin yaydığınız məlumatlara etimad edir”. Hər bir halda biz tərəfsiz və qərəzsiz olaraq həqiqətləri yaymaqda davam edirdik.
“Meydan TV” isə xaricdə yaranmış və hakimiyyətin hər gün daraltdığı informasiya muhasirəsini yarmaqda idi və bu, hakimiyyəti çox narahat edirdi. Bəzi hakimiyyət yönlü şəxslər özləri də etiraf edirdilər ki, İlham Əliyev şəxsən özü “Meydan TV”-ni izləyir. Ona görə də “Meydan TV”-yə qarşı hətta xaricdə yaratdıqları media orqanları fiaskoya uğrayırdı. Çünki avtoritarizm heç vaxt peşəkar olmağa imkan vermir. Peşəkar olmayan media isə etimad yarada bilməz. Ən yaxşı halda “İşıqlıdır lampaları kolxozun” adında qəzetə çevrilir. Ona görə də rəqabəti çıxış yolu kimi görə bilməyən hakimiyyət zorakılığı seçdi. Bunun üçün, dediyim kimi, öncə mürtəce qanunu və tarixdə yalnız faşist Mussolini dövründə İtaliyada mövcud olan Media Reyestrini ortaya atdılar. Baxmayaraq ki, Venesiya Komissiyası bu mürtəce qanuna mənfi rəy vermiş, Avropa Şurasının üzvü olan bir ölkədə belə bir qanunun qəbul edilməsini yol verilməz saymışdı. Bu gün o qanuna etiraz edən, bəyanat imzalayan jurnalistlərin, ekspertlərin, vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin tam əksəriyyəti həbsdədir.
Müstəqil media haqqında qanun qəbul edildikdən sonra DTX media nümayəndələrini, VC-ni satın almağa, bu alınmazsa, susdurmağa başladı. Şəxsən mənim özümə də “Abzas Media” əməkdaşları həbs olunandan sonra Hüseyn Cavid parkında yaxınlaşdılar. Yüksək məziyyətlərimdən, peşəkarlığımdan, ağız dolusu danışıb onlarla əməkdaşlıq etməyimi istədilər. Guya ekspert kimi fikirlərim onlar üçün çox gərəkli imiş.
Mən bundan imtina etdikdə ortaya vasitəçilərdə saldılar, alınmayacağını görəndə həbs olunacağım ilə bağlı mesaj göndərdilər. Bunu yaxın dostlarımla də müzakirə etmişdim. Bütün hallarda imtina etdim. Onlar üçün pis, mənim üçün xoş olan senarini seçdim. Həzrəti Yusifin tədbirincə desəm “Həbsxana onların məni sövq etmək istədikləri işdən daha xoşdur”. Ona görə də mən həbs olunandan sonra yaxınlarıma belə təzyiq etməkdən çəkinmədilər. Bunu bu zalda olan vəkillərdən də bir neçəsi də bilir. Yeri gəlmişkən, həmin ərəfədə Rusiya Xüsusi Xidmətinin rəhbəri Sergey Narışkin Bakıya gəlibmiş, amma bu səfər barədə Azərbaycan mediası heç bir məlumat yaymamışdı. Narışkin Moskvaya qayıtdıqdan sonra Azərbaycana səfəri barədə Rusiya mediasına açıqlama verdi və rəsmi Bakı ilə Qərb yönlü media və təşkilatlara qarşı birgə tədbirlər barədə razılığa gəldiklərini açıqladı. Bundan sonra Rusiyaya bağlı “Sputnik Azərbaycan” Prezident Administrasiyasından gəldiyi şübhə doğurmayan bir yazı yaydı.
Həmin yazıda mənim və rəhbəri olduğum “Arqument.az” saytının da adı keçirdi. Rusiyanın Ukraynaya təcavüzkar müharibəsi fonunda anti-Rusiya mövqeyindən çıxış etdiyimiz vurğulanırdı. Bu, artıq həbsin anonsu idi. Ona görə də dostlarla bir-bir görüşüb vidalaşır, həbs olunan həmkarlarımın müdafiəsi üçün qısa vaxt ərzində əlimdən gələni əsirgəmirdim. Hətta həmin ərəfədə bir neçə dəfə şifahi xəbərdarlıq da aldım ki, geri çəkilim, amma bunu edə bilməzdim, geri çəkilsəm, ən azından bir vaxtlar “Demokratiya Məktəbin”də təlimçiləri olduğum və şərlənərək həbs edilmiş Nərgiz Absalamova və bu gün mənimlə bu zalda ittiham olunan Xəyalə Ağayevanın gözlərinə baxa bilməzdim.
Geri çəkilməməyim qəhrəmanlıqdan deyildi, utancaqlıqdan idi
Bir zabit mənə dedi ki, biz sizin kimi deyilik, nəyəsə etiraz etməyə cəsarətimiz çatmır. Məsələn, biz sizin adını çəkdiyiniz şəxslərin adını bircə dəfə nəinki ictimai, hətta qapalı çevrədə çəksək, başımıza hansı fəlakətin gələcəyini təsəvvür belə etmək istəmirəm. Hiss edirdim ki, qismən mütaliəli adamdır, tarixdən və gündəmdə baş verənlərdən məlumatlıdır. Özü də etiraf etdi ki, əmrə müntəzir olmayan adamları əzib-sındırmaq, özlərinə oxşatmaq istəyirlər. Çünki əziklik onlarda kompleks yaradır: aya, necə olur ki, bu qədər səlahiyyətim, pulum, imkanım olduğu halda, sıradan kasıb bir insan, aktivist, jurnalist məndən daha cəsarətlidir və ya belimdə silah, əlimdə dəyənək olduğu halda niyə bu qədər cəsarətsizəm?
Açığı, bir polis zabitinin əlində qandal olan bir jurnalistə bu acı etirafı ilə ilk dəfə qarşılaşırdım. Dedim ki, yanlış qənaətdir. Biz cəsarətli yox, utancaq adamlarıq. Biz ətrafımızda, ölkəmizdə, cəmiyyətimizdə baş verən ədalətsizliklərdən, neqativliklərdən utanıb səsimizi çıxarırıq. Bizi danışdıran utanc və ədalət hissimizdir və bu, minilliklərdən gələn təcrübədir. Bu, sıradan və təsəvvürə ilk gələn cəsarət hissi deyil, bu, vətəndaşlıq cəsarətidir. Adamlar utandıqlarından həmvətənləri yanında qorxunu üstələyib cəsarətli görünürlər.
Aristotel buna vətəndaşlıq cəsarəti və mövqe deyirdi. Məsələn, Homer deyirdi ki, Hektor döyüşə ona görə getmədi ki, cəsarətli idi. Hətta Hektor kimi qəhrəman utandığından döyüşə getdi. O deyirdi ki, əgər döyüşə getməsəm, birinci Polidamas məni məzəmmət edəcək. İnsan utanc hissini itirəndə cəsarətli olmaqdan da əl çəkir. Avtoritarizm susan və yaltaq adamların utanc və xəcalət hissini öldürüb.
Müasir sloveniyalı filosof Slovey Jijek deyir ki, ən vətənpərvər adamlar vətəndə baş verənlərə görə utanan adamlardır. Ona görə hakimiyyətin bizim haqqımızda “xaricə işləyirlər”,”təlimat alırlar” kimi 30 illik şablon yanaşması, sadəcə, cəmiyyəti manipulasiya etmək üçündür. Biz Vətəndə baş verənlərə görə utandığımız və həqiqətləri dilə gətirdiyimiz üçün buradayıq.
Mən necə həbs oldum?
Hegel deyir ki, dövlət bir insanın şıltaq idarə etməsi ilə deyil, konstutision idarə olunmalıdır və mən də bir insanın şıltaq idarəetməsi və siyasi qərarı nəticəsində 5 fevral 2025-ci ildə gecə saat 1-ə işləmiş Neftçilər metrosunun yanında saxlanıldım. Saxlanılarkən fiziki zorakılığa məruz qaldım. Bir müddət maşında gəzdirib, telefonun şifrəsini almağa çalışdılar. Vermədikdə boyun nahiyəmdən, çənəmdən və başımdan vurdular. Yolda dəfələrlə cibimdən təzyiq dərmanımı çıxarıb vermələrini istəsəm də, şifrəni verməyəcəyim halda dərmanı verməyəcəklərini deyirdilər. Mən şifrəni vermədiyim üçün onlar da dərman vermədilər.
Məni saxlayan əməliyyatçıların sayı dörd nəfər idi, amma məni Məhsəti Gəncəvi küçəsindəki mənzilimə gətirəndə həyətda 18 polis əməkdaşı saydım. Məşhur roman qəhrəmanı Preyranın iddia etdiyi kimi o gecə polis bütün şəhəri işğal etmişdi. Binanın həyətində mülki geyimli biri yaxınlaşıb Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin müstəntiqi Samir İsmayılov olduğunu, Aynur Qəhrəmanlıya açılmış cinayət işi ilə bağlı şübhəli şəxs qismində saxlanıldığımı dedi. Buna qədər isə əməliyyatçılar “Bandotdel” tərəfindən saxlanıldığımı, səbəbi idarədə deyiləcəklərini bildirdilər. Daha sonra əməliyyatçılar binanın mühafizəçisindən giriş qapısının açarını alıb binaya daxil oldular. Yaşadığım mənzilə yaxınlaşıb qapımı döydülər. Saat 2-ni keçmişdi. Qardaşım və azyaşlı qızım evdə idilər, yatmışdılar. Qardaşım oyananda ona polis tərəfindən saxlanıldığımı dedim və bildirdim ki, narahat olmasınlar, qapını açsın.
Bu zaman müstəntiqin yanında əməliyyatçılardan biri bir əli ilə ağzımı qapadaraq mədəmin üstünə yumruqla vurdu. Zərbədən çökdüm, qollarımdan yapışıb qaldırdılar. Çünki evə səssizcə girmək istəyirdilər.
Mən evdə axtarış aparmaqla bağlı məhkəmə qərarının olub-olmadığını soruşanda belə bir qərarın olduğunu dedilər, amma göstərmədilər. Mən axtarışa İlham Əliyevin niyə gəlmədiyini deyəndə yenə vurdular. Nəhayət, evə girib 2 saat hər yeri ələk-vələk etdilər, bütün paltar dolablarını, qap-qacaq rəflərini, yataq otağını ortaya tökdülər, divanı belə altını-üstünə çevirdilər. Kitab rəfini dağıdıb ortaya tökdülər, modemi internetdən ayırıb götürdülər. Mənə aid 2 kompüteri, 2 telefonu, qardaşıma və qızıma aid telefonları, jurnalist vəsiqələrimi, evdə işə aidiyyatı olmayan bütün sənədləri müsadirə edib götürdülər. Bu, bir dövlətin rəsmi axtarışından çox bir qrup oğrunun soyğunçuluğuna bənzəyirdi.
Belə axtarışları yalnız 1937-ci ildə NKVD gecəyarı və eyni şəkildə edib. Uzun illərdir ki, mədə xorası və qan təzyiqindən əziyyət çəkirəm. Qapıda mədəmin üstünə yumruqla vurandan sonra mədəmdə kəsin ağrılar başlamışdı. Bundan başqa ürəyimin sol divarında qan dövranı itir. Bunu təsdiqləyən tibbi diaqnoz var. Buna rəğmən heç bir tibbi yardım da çağırmağa imkan vermədilər. Yalnız evdə olan dərmandan istifadə etmək məcburiyyətində qaldım. Evdə də kobud davrandılar. Saxlanılarkən NKVD sayağı işgəncələr də məni yormuşdu. Axtarış bitdikdən və evdə pul tapılmadığından sonra müstəntiq məndən telefonun paralonu istədi, etiraz etdikdə əməliyyatçılardan biri qardaşımı və azyaşlı qızımı da idarəyə aparacaqlarını dedi.
Saat 4 idi. 1937-ci illəri xatırladan və İlham Əliyevin yaratdığı bu idbar mənzərə tez bitsin deyə şifrəni şifahi dedim, qeyd etdilər. Axtarış zamanı dəfələrlə vəkilimin iştirakını tələb etsəm də imtina etdilər. Yalnız idarəyə çağıracaqlarını dedilər. Sonra evdən götürdükləri əşya və sənədləri protokollaşdırıb məni evdən çıxardılar.
Biz Baş Polis İdarəsinə çatanda saat 5 idi. Burada yadlarına düşdü ki, kompüterimin şifrəsini almayıblar, ona görə də yenidən işgəncə verdilər, amma artıq evdən uzaqda idim. Əllərində şantaj etmək üçün əsasları olmadığı üçün şifrəni vermədim. Ona görə də kompüteri söküb yaddaş qurğusunu çıxarıblar, bunu ittiham aktında da qeyd ediblər. Bundan sonra məni müstəntiqin yanına apardılar və vəkilsiz ifadə verməyəcəyimi dedim, o da vəkilim Şahla Hümbətovaya zəng etdi. Şahlar Hümbətova içəri girəndə müstəntiqin telefonunda saat zəngi çaldı. Zəngə azan səsini qoymuşdu. “Sübh namazının vaxtıdır”, – dedi. “Bu qədər idbarlıqdan sonra namaz da qılırsınız”, – deyə soruşdum. Susdu.
Vəkilin iştirakilə ifadə verdikdən və siyasi sifarişlə həbs edildiyimi deyəndən sonra Xətai Rayon Polis İdarəsinin Müvəqqəti Saxlanma Yerinə aparıldım. Burada da kobud rəftarla üzləşdim. Bir müddət isti kamerada saxlanıldıqdan sonra soyuq kameraya köçürüldüm və bir gün orada saxlanıldım. Fevralın 6-da məhkəməyə çıxarılıb, ədalətsiz və şəxsən İlham Əliyevin verdiyi qəddar siyasi qərarla üzləşdim. Tarix üçün deyim ki, bu ölkədə verilən bütün ədalətsiz siyasi qərarlar şəxsən Şərqin despot ölkə rəhbərlərindən olan İlham Əliyevin adı ilə bağlıdır.
Məhkəmədə istintaq heç bir tutarlı sübut ortaya qoya bilmədi. Hakim Rəfail Sadıqov isə siyasi qərarın qarşısında ədalətli mövqe ortaya qoya bilmədi. Müticəsinə siyasi qərarı icra edib, barəmdə həbs qətimkan tədbiri seçdi. Bundan sonra hazırda saxlanıldığım Bakı İstintaq Təcridxanasına aparıldım. Təcridxana mənə ölkəni daha yaxından tanımaq fürsəti verdi. Burada müxtəlif ittihamlarla şərlənən insanları görəndə ölkədə zülmün və ədalətsizliyin necə acı və dəhşətli mənzərə yaratdığını gördüm.
Oldos Haksli deyir ki, hər şeyi bilmək üçün təkcə tamaşaçı deyil, həm də aktyor olmalısan. Biz ölkəmizdə siyasi idarə etmənin yaratdığı faciələri, həm də öz həyatımızda yaşayan obrazlara çevrilmişik. Baxdığımız film və oxuduğumuz kitablardaki təxəyyül məhsulları vətənimizdəki bu acı gerçəkliklərin yanında necə də bəsit görünür. Burada dinlədiyimiz həyat hekayələri, gördüyümüz insan taleləri bir daha göstərir ki, ölkəmizin insanı, onun gələcəyi, necə ağır və acı faciələr ilə üz-üzə qalıb və bütün bunlarda sizlərin də, hakim və prokurorların da imzanız var.
Əliyev rejimi təkcə insanların bu gününü deyil, gələcək səadətini oğurlayıb. Korrupsiya və güc üzərində bərqərar olunan bu rejimin insanların başına açdığı oyunların, ağlagəlməz həbs senarilərini, ədalətsiz məhkəmələrinin çıxardığı qərarları əgər gələcəkdə Hollivud ekranlaşdırmaq istəsə, istənilən rejissor dəhşətə gələr. Bunlar, Səddam və Əsəd rejimlərinin də ağlına gəlməyən senarilərdir.
Bəli, biz bu dəhşətləri XXl əsrin Avropa Şurasının üzvü olan bir ölkədə yaşayırıq.
Bu gün Azərbaycan həm regionda, həm də Avropa Şurasının üzvü olan ölkələr arasında məhkum sayına görə ön sıradadır. Yaxşı, bu necə stabillik, əmin-amanlıq və rifah ölkəsidir ki, içində bu qədər cinayətkar var?
Uzun müddətdir ki, insanların niyə müxtəlif ittihamlarla şərləndiyinin səbəbini öyrənməyə çalışıram. Şübhəsiz ki, avtoritar ölkələrdə insanları qorxu altında saxlamaq üçün müxtəlif ittihamlarla şərləyirlər, amma Azərbaycanda vəziyyət daha acınacaqlıdır.
Demək, ölkədə 8 istintaq orqanı var və bu qurumlar da dövlət büdcəsindən maliyyələşir. Bir neçə dəfə məsələ qaldırılıb ki, ölkədə vahid istintaq komitəsi yaradılmalıdır. Belə olan halda bu qurumların siyasi idarəetmədə təsir imkanları məhdudlaşır. Siyasi idarəetmədə təsir imkanlarını itirmək isə əlavə imtiyazlardan, daha çox talamaq, qazanmaqdan məhrum olmaq deməkdir. Ona görə də bu qurumlar insanları müxtəlif yollarla şərləyirlər ki, idarə edənləri öz mövcudluqlarına nə qədər ehtiyac olmasına inandıra bilsinlər. Yəni, biz olmasaq, cinayət baş alıb gedəcək, Vahid İstintaq Komitəsi bu qədər cinayəti qaldıracaq gücdə olmayacaq. Ona görə də bu qurumlar inkubator kimi cinayətkar istehsal edirlər. Halbuki dövlətin işi təkcə cinayətkarı tutmaq deyil, əsas vəzifəsi cinayətin başvermə səbəbini araşdırmaq, cinayətkarlığı aradan qaldırmaqdır.
Azərbaycan hakimiyyəti isə cinayət və cinayətkar olmasa belə onu yaradır. Bu kimi idarəetmələrin mahiyyəti budur.
Ona görə də vətəndaşlar anlamaldır ki, bir ölkədə bu qədər cinayət və cinayətkar varsa, demək ki, problem dövlətin idarəetməsindədir.
Azərbaycan xalqı bu gerçəklikləri anlamalı, situativ siyasi gedişlərə aldanıb bunlardan ədalət gözləməməlidir. Çexov deyirdi ki, zorakılıqların zərurət kimi qəbul edildiyi yerdə ədalətdən danışmaq gülüncdür.
Mən hər gün təcridxana kameralarında Allaha edilən duaları, bu haqsızlıqlara görə edilən bədduaları eşidəndə düşünürəm – bütün bunların bir sonu olacaqmı? Əminəm ki, olacaq. Bu qədər pula və gücə arxalanan zalım hakimiyyət icazəli media və televiziyalar vasitəsi ilə bu ah-nalələr – hansısa “Çal-çağır”larla batırmağa çalışsa da, xeyri olmayacaq. Xalqın bu ah-nalə və iniltiləri bir gün gerçək etirazçı səsə çevriləcək.
Bu gün Azərbaycan təkcə media və siyasi azadlıqlara görə beynəlxalq reytinqlərdə dünyanın ən geri qalmış avtoritar, totalitar rejimləri ilə eyni sıralamada deyil, eyni zamanda digər sosial sahələrdə də bərbad durumdadır. Məsələn, Azərbaycan ürək-damar xəstəliklərinə görə dünyada (Tacikistandan sonra) ll, Avropada isə l yerdədir. Bu qədər insanın ürək-damar xəstəliklərindən əziyyət çəkməsi təsadüfüdürmü? Bir ölkənin insanına nə qədər stress yaşatmaq olar?
Statistika Komitəsinin açıqladığı son rəqəmlərə görə, Azərbaycanda 2,9 milyon rəsmi qeydiyyata alınmış xəstə var. Qeydiyyata alınmayanları nəzərə alınmasaq belə, açıqlanan bu rəqəm ölkə əhalisinin 1/3 deməkdir. Bilirsiniz, bu nə deməkdir? Yoxdurmu bunların içində doğmalarınız, yaxınlarınız? Üstünü qələbə eyforiyası, stabilik nağılları ilə örtməyə çalışdığınız ölkənin altı irinləyib çürüməkdədir. Bu gün Azərbaycan insanının taleyi “Edip” faciəsinin son xorunu xatırladır: “Ölməyincə heç kəsə xoşbəxt demə”.
Bu jurnalistlər məhz bu gerçək həqiqətləri yazdıqları üçün siyasi girovluqda saxlanılırlar.
Ölkənin pulunu, sərvətini oğurlayıb xaricə – ofşor zonalara daşıyanlar bizi xaricdən pul gətirməkdə ittiham edirlər və ən təəssüfləndirici məqam odur ki, Azərbaycan xalqı bu boyda talana, soyğunçuluğa susur. Hələ bu azmış kimi, bəzən oğrulara heyranlıq da duyur.
Tolstoy deyirdi ki, oğurluğun miqyası artıqca oğuruya heyranlıq da artır. Təəssüf ki, Azərbaycanda mənzərə eyni ilə belədir. Amma belə davam etməyəcək və vaxt gələcək Azərbaycan xalqı bu idarə etməyə 30 il necə dözdüyünə görə utanacaq.
Cinayət işində saxtakarlıqlar
30 cildlik cinayət işi tamamilə əsassız ittihamlar üzərində qurulub. Bütövlükdə “cinayət işi” adlandırılan bu kağız toplusu saxtadır. Məni sənədləri saxtalaşdırmaqda ittiham edən və heç bir sübut ortaya qoya bilməyən ittiham tərəfi prosesual əsaslardan və qanunvericiliyin tələblərindən kənar, qanunvericiliklə daban-dabana zidd “cinayət işi” hazırlayıb.
Mən məhkəmə baxış iclasında bildirdim ki, cinayət işinin materialları 7 istintaq orqanının Baş Prokurorluq ilə birgə hazırladığı xüsusi nömrələnmiş blanklarda aparılmalıdır və bu, CPM-in 52.3-cü maddəsinin tələbidir. Ona görə vəsatət verdim ki, həmin blanklar məhkəmədə təqdim edilsin. Lakin məlum oldu ki istintaq qanunun tələbinə əməl etməyib və blanklar mövcud deyil. Deməli, bu işin əlifbası saxtadır.
Prokurorluq CPM-in 290.3.5-ci maddəsinə əsasən, bu işə xitam verməli idi. Amma biz nə gördük? Prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurorluq da bu saxtakarlığa ortaqdır. Bunu Mobil Şəfiyev də imzası ilə təsdiqləyib. Ona görə də bu gün bu zalda ittihamı müdafiə edən və mənə qarşı heç bir mötəbər sübut ortaya qoya bilməyən Ergün Qafarovdan tutmuş Baş Prokuror Kamran Əliyevə qədər hər kəs bu saxtakarlığa görə məsuliyyət daşıyır.
Təsəvvür edin ki, 2000-ci ildən bu günə qədər bir ölkədə bütün cinayət işləri – fərqi yoxdur siyasidir, yoxsa yox – hamısı saxtadır və 20 ildir ki, bunu sorğulayan kimsə yoxdur. Ona görədə bir mənalı olaraq 30 cildlik cinayət işi və bu 30 cild əsasında hazırlanan 600 səhifəlik ittiham aktı heç bir hüquqi qüvvəsi olmayan kağız parçasıdır. Bu işdə həm qanunilik prinsipi – CPM-in 10-cu maddəsindən 36-cı maddəsinə qədər, həm də ittiham aktı tərtib edilərkən prosesual əsaslar – CPM-in 284-cü maddəsindən 290-cı maddəsinə qədər kobud pozulmuşdur. Ona görə də özümüzü təqsirli bilmədiyimi sübut etmək üçün həm yerli, həm də beynəlxalq qanunvericiliyə təkrar-təkrar müraciət etmək məcburiyyətində qalıram. Amma nə istintaq orqanı, nə də məhkəmə qanunların tələblərinə əməl etmək niyyətində nəinki deyil, ümumiyyətlə, onları heçə sayır.
“Təqsirləndirilən şəxslər barədə həbs qətimkan tədbirlərinin seçilməsi ilə bağlı təqdimatlara baxılarkən məhkəmələr tərəfindən qanunvericiliyin tətbiqi təcrübəsi barədə“ Ali Məhkəmənin Plenumunun 3 noyabr 2009-cu il tarixli 2 saylı qərarının 3-cü bəndində göstərilmişdir ki, qanunvericiliyə əsasən, təqsirləndirilən şəxsin barəsində həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi üçün maddi və prosessual hüquqi əsaslar olmalıdır. Maddi əsaslar dedikdə təqsirləndirilən şəxsin ona istinad edilən cinayət qanununun nəzərdə tutulduğu əməlin törədilməsinə aidiyyətini təsdiq edən sübutlar başa düşülür.
Prosessual əsaslar isə CPM-in 155-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş halların məcmusundan və həbs qətimkan tədbirinin seçilməsinin qanuniliyini və zəruriliyini təsdiq edən məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş əsaslardan ibarətdir. CPM-in 155-158-ci maddələri isə cinayət törətmiş şəxsin azadlığının məhdudlaşdırılmasının konkret əsaslarını və qaydalarını təsbit etmişdir. Amma indiyə qədər ittiham tərəfi barəmdə heç bir əsaslı maddi və mötəbər sübut ortaya qoymayıb. Ona görə də təqsirsizəm, 1 ildən artıqdır ki, həbsdə saxlanılmağım əsassız və qanunsuzdur, daha doğrusu, cinayətdir və bu cinayətə görə hər biriniz məsuliyyət daşıyırsınız.
Ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsi zamanı “İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqlarının Müdafiəsi Haqqında“ Avropa Konvensiyasının müddəalarının və İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi Presedentlərinin tətbiqi haqqında“ Azərbaycan Ali Məhkəməsi Plenumunun 30 mart 2006-cı il tarixli 5 saylı qərarının 13-cü maddəsində qeyd olunur ki məhkəmələrə tövsiyə edilsin ki, Azərbaycanın tərəfdarı çıxdığı “Mülki və Siyasi Hüquqlar haqqında” beynəlxalq Paktın 9-cu maddəsinin 3-cü bəndinə istinad edərək həbs qətimkan tədbirinin tətbiqini ümumi təcrübəyə çevirməsinlər. Şəxsin məhkəməyə gəlməsinə təminatların mövcud olduğu təqdirdə onun azadlıqda qalmasına üstünlük verilməlidir. Bundan başqa, həmin qərarın 16-cı bəndində nəzərdə tutulur ki, şəxsin həbsdə saxlanılmasına bəraət qazandırılması üçün əsaslı şübhə ilə yanaşı, digər əsaslar da mövcud olmalıdır.
Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi bununla bağlı Presedentlərində xüsusi ilə konkretdir və qərarlarında dəfələrlə qeyd edib ki, yerli məhkəmələr prokrorun şablon təqdimatlarını təsdiq edən orqan deyillər. Amma biz prosesdə görürür ki, gerçəklik başqadır, yəni ittiham əsassız, siyasi və qərəzlidir. Ona görə də özümü nəyin ki təqsirli bilmirəm,
eyni zamanda həbsimlə bağlı siyasi qərar verənləri, əsassız və saxta ittihamı müdafiə edənləri öz vicdanlarının mühakiməsinə buraxıram, əgər vicdanları varsa…
Mahiyyəti və əlifbası saxta olan bu qondarma cinayət işi ilə bağlı demək olar ki, hər prosesdə vəsatətlərlə çıxış edir, qanun pozuntularını sadalayıram, amma məhkəmə bu vəsatətləri nəzərə almır, ədalətli araşdırmanı təmin etmir. Bu da bir daha təsdiqləyir ki,
bu işin müstəntiqi də, prokuroru da, hakimi də İlham Əliyevdir.
Ona görə də İlham Əliyevə çağırış edirəm ki, əlində mötəbər sübutlar, mənim qaçaqmalçılıq etdiyimi, hansısa sənədləri saxtalaşdırdığımı təsdiqləyən faktlar varsa məhkəməyə təşrif buyursun.
Əminəm ki, məhkəmə ittihamın irəli sürdüyü “faktları” düzgün incələsə, mənim təqsirsiz olduğumu aydın görəcək. Əslində, ittiham tərəfi də apardığı qeyri-peşəkar istintaqla günahsız olduğumu təsdiqləyir. Əgər bu iş vicdanlı və peşəkar aparılsaydı, mən burada olmayacaqdım.
Ötən məhkəmə prosesində cinayət işinin dili ilə bağlı vəsatət verdim, ardıcıl və anlaşıqlı olmadığını əsaslandırdım. Məhkəmədən xahiş etdim ki, AMEA-nın Dilçilik İnstitutundan ittihamın dili ilə bağlı elmi-linqvistik filoloji rəyi alınmalıdır. Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 6-cı maddəsinin 3a bəndinə də istinad etdim. Həmin maddədə bildirilir ki, şəxsə qarşı irəli sürülən ittihamın dili onun başqa başa düşdüyü dildə, anlaşıqlı olmalıdır. Təqsirləndirilən şəxs bilməlidir ki, onun nədə ittiham edirlər. Hətta bununla bağlı Avropa Məhkəməsinin presedentlərinə də toxundum. Konkret olaraq Azərbaycanla bağlı olub qəbul edilmiş bir qərara – “Rəsul Cəfərov Azərbaycana qarşı” işinə istinad etdim, amma nəticə yoxdur.
Təsəvvür edin ki, Azərbaycan istintaq orqanlarının məhz Azərbaycan dilində hazırladığı işlər gədib Avropa Məhkəməsinin əcnəbi hakimlərindən qeyri-kafi qiymət alır və bu heç bir azərbaycanlı hakimi narahat etmir. Yerli məhkəmələr istintaq orqanlarının şablon təqdimatları və fərziyyələri əsasında qərar çıxarırlar.
Bu artıq Azərbaycan qanunlarını zorlamaq, Femidanı soyundurmaqdır.
Ona görə də yenidən istintaq materiallarında və ittiham aktında sual doğuran, anlaşılmaz və ziddiyyətli məqamlara aydınlıq gətirilməsini istəyirəm:
1. Mən Ülvi Tahirovu həyatda tanımamışam, hər hansı canlı və virtual təmasımız olmayıb. Onu ilk dəfə məhz burada – Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin zalında görmüşəm. İstintaq dövründə də hər hansı bir qarşılaşmamız olmayıb. Onun telefonunda mənim, mənim də telefonumda onun nömrəsi olmayıb. Bunu istintaq materiallarında da görmək olur. Bundan başqa, Ülvi Tahirov ifadələrində bircə dəfə mənim adımı çəkməyib. Belə olan halda mənimlə onu birləşdirən hansı mütəşəkkil dəstə və vahid niyyətdən söhbət gedə bilər?
2. Cinayət işinin l cildində bildirilir ki, 06 dekabr 2024-cü ildə Tiblisi-Bakı aviareysi ilə Bakıya səfər edən Cəbrayılzadə Ramin Xəzər rayonu Zığ şosesində saxlanılıb və üzərindən 38 000 avro pul çıxıb. Cəbrayılzadə Raminlə əlbir olub qaçaqmalçılıq etdiyimi təsdiqləyən hansısa sübut varmı? Varsa niyə iş materiallarında və ittiham aktında əksini tapmayıb?
3. Həm cinayət işinin V cildində, həm də ittiham aktının 37-ci səhifəsində ciddi bir qanun pozuntusu əksini tapıb. Belə ki, həmkarım Ülviyyə Quliyeva 16 yanvar 2025-ci ildə şahid qismində dindirilib. Ona qədər mən ümumiyyətlə prosesə cəlb olunmamışam. Amma həmin protokolun təsviri – əsaslandırma hissəsində mən təqsirləndirilən şəxs kimi qeyd olunmuşam. Halbuki bundan 20 gün sonra, fevralın 4-dən 5-nə keçən gecə mən şübhəli şəxs qismində saxlanılmışam. O zaman istintaq məni hansı əsaslarla təqsirləndirilən şəxs sayıb?
4. Cinayət işinin 8-ci cildində (səh. 3-7) istintaq “Abzas Media”nın ofisinə polis tərəfindən qoyulmuş 40 min avronu da mənim ayağıma yazıb. Aydınlaşdırılmadı ki, mənim “Abzas Media” işinə görə buradayam, yoxsa “Meydan TV”.
5. İstintaq mənim 09 yanvar 2020-ci ildən 07 noyabr 2022-ci ildən Aynur Qənbərova ilə 38 dəfə telefonla danışdığımı iddia edir. Amma nə danışdığımız barədə ortada dəlil yoxdur. Yəni bu mənim qaçaqmalçılıq etdiyim üçün mötəbər sübutdurmu? O zaman həmin zənglərin səs yazısı da ortaya qoyulsun, görək nə danışmışıq? (Səh, 170-249, cild 25)
6. Cinayət işinin 24-cü cildində guya mənim 2024-cü il oktyabrın 30-da “Demokratiya Uğurunda Assosasiya”dan 1370 avro pul aldığıma dair heç bir rəsmi və hüquqi əsası olmayan faktura sənədi “tapıb”. Amma elə istintaqın özünün təşkil etdiyi məhkəmə xəttşünaslıq ekspertizası rəy verib ki, sənəddəki imza Şəmşad Ağaya məxsus deyil. Hər halda istintaq belə bir gülünc və absurd iddianı müdafiə etməz ki, Şəmşad Ağayev özü-öz imzasını saxtalaşdırıb. İttihamın əlində mənimlə bağlı yeganə “sübut” budur və bu da saxtadırsa, o zaman hansı mötəbər sübutdan söhbət gedir?
7. 27-28 iyun 2026-cı ildə məhkəmə – təxmini ekspertizası mənə aid telefon, notbuk və yaddaş qurğularından götürülmüş materiallara baxış keçirib, amma istintaq üçün əhəmiyyətli heç bir sübut aşkar etməyib (cild 19, vərəq 223-248: cild 20, ……)
8. Mənə CM-in 192-ci maddəsilə ittiham irəli sürülüb ki, guya qanunsuz sahibkarlıqla məşğul olmuşam. Cinayət işi 2019-2024-cü illəri əhatə edir. İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Vergi cinayətlərinin araşdırılması Baş İdarəsinin 09 yanvar 2025-ci il tarixli 3-21-2-5/2 – 198/2025 saylı məktubunda deyilir ki, Ağayev Şəmşad İslam oğlu 16 dekabr 2015-ci ildən “Arqument. Az“ MMC-nin rəhbəri hüquqi şəxs kimi Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı Şəhər Lokal Gəlirlər Baş İdarəsində qeydiyyata alınmışdır, yəni istintaqın əhatə etdiyi dövrdən 4 il öncə (cild 5, vərəq 164-183).
Həmin baş idarənin 22 yanvar 2025-ci il tarixli 3-21-2-5/2 – 772/2025 nömrəli digər cavab məktubunda qeyd olunur ki, Ağayev Şəmşad İslam oğlu 28 mart 2017-ci ildə Dövlət Vergi Xidmətinin Lokal gəlirlər Baş İdarəsində fiziki şəxs kimi qeydiyyatdan keçmişdir (cild 6, vərəq 211-213). Yəni istintaqın əhatə olunduğu dövrdən 2 il əvvəl. Bəs o zaman söhbət hansı qanunsuz sahibkarlıqdan gedir.
9. Mənə CM-in 320.1 və 320.2-ci maddələri ilə ittiham irəli sürülüb. Amma istintaq konkret olaraq hansı sənədləri şaxtalaşdırdığımı və ondan necəsə istifadə etdiyimi ortaya qoya bilməyib. Ona görə də, tələb edirəm ki, ortaya sübut qoyulsun, əks halda bu maddə ilə irəli sürülən ittiham da ləğv edilsin.
10. İstintaq 19.02.2025-ci ildə həbs qətimkan tədbirindən verdiyimiz apelyasiya şikayəti ilə bağlı məhkəmədə belə bir əsaslandırma irəli sürüb ki, Şəmşad Ağa 2024-cü ildə dəfələrlə xaricə səfər edib və qaçaqmalçılıq edib. Halbuki mən 2024-cü ildə ümumiyyətlə xaricə səfər etməmişəm.
11. İstintaq iddia edir ki, Ağayev Şəmşad 24 aprel 2019-cu ildən – 2023-cü ilədək 4 dəfə ölkə hüdudlarını tərk edib, yəni 4 il 5 ay ərzində 4 dəfə xaricə səfər edib. Halbuki hər il orta hesabla 2 milyon Azərbaycan vətəndaşı xaricə səfər edir. İndi bunların hamısı qaçaqmalçıdır?
12. Ümumiyyətlə, istintaq mənə qarşı irəli sürdüyü 206.4-cü maddə ilə bağlı bircə dəlil ortaya qoymayıb. 192-ci maddə ilə bağlı ittiham da görünür ki, əsassızdır.
13. 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri (əmlakın leqallaşdırılması) ilə irəli sürülən ittihamda isə mənim adımı pulları leqallaşdıranların arasında keçmir, amma mənə də eyni ittiham irəli sürülüb. Əgər sadaladığım bu üç ittihamla bağlı ciddi sübut ortaya qoyulmayıbsa, bəs 213.2.1 (vergidən yayınma) maddəsi ilə ittiham necə verilə bilər?
Özünüz də görürsünüz ki, ittiham tərəfi mənim hansısa təşkilatdan qrant almağım, hansısa əmlakı leqallaşdırdığım, qaçaqmalçılıq etdiyim barədə heç bir dəlil ortaya qoya bilməyib. Amma indiyə qədər əsassız olaraq həbsdə saxlayıb. Həbsdə saxlanılmağımı onunla əsaslandırır ki, guya istintaqdan yayına bilər. Bu da cəfəngiyatdır. 2024-cü il iyulun 5-də “Toplum TV” işi ilə bağlı eyni istintaq orqanında ifadə vermişəm. Demək, müstəntiq məni iş üzrə ifadə verən digər bir şahiddən soruşmuşdu. O bunu mənə deyəndə özüm həmin vaxt müstəntiq işləyən Əlibala Hacıyevə zəng edib mənimlə niyə maraqlandığını soruşdum. Bildirdi ki, şahid qismində mən də ifadə verməliyəm. Bir gün sonra Bakı Baş Polis İdarəsinə gedib şahid qismində ifadə verdim. Əgər istintaqdan yayınmaq, gizlənmək fikrim olsaydı, niyə özüm müstəntiqə zəng edirdim? Hətta bir gün sonra ifadə verməyimə dair telefonda şifahi çağırış aldığım halda, niyə qaçıb gizlənmədim?
Həmin ifadədən sonra ölkədən çıxışıma qadağa qoyuldu. Bununla bağlı məhkəməyə müraciət etdik. Şikayətimiz təmin olunmasa da, qərar maraqlı idi. Müstəntiq əsaslandırır ki, Şəmşad Ağayev yaxın günlərdə həbs olunacaq ona görədə “stop” görürülə bilməz. Amma üstündən 8 ay keçir, “Toplum TV” işində yox, “Meydan TV” işində həbs olunuram. Bu məsələ ilə bağlı istintaq dövründə müstəntiqin dediyi daha məntiqli idi: Əgər “Meydan TV” işində də həbs olunmasaydın, nəsə başqa bir iş tapıb səni həbs edəcəkdik, çünki qərar verilmişdi. Ona görə də bütövlükdə bu prosesi qanunsuz və siyasi sifariş əsasında həyata keçirilən repressiya aktı sayıram. Bir jurnalist, söz adamı olaraq, bu günə qədər həqiqətə hakimiksə, bir o qədər də zalımın və zülmün məhkumuyuq. Məhkəməyə gəlincə, siyasi iradənin hüquqdan üstün olunduğu bir ölkədə ədalətli mühakimədən danışmaq gülüncdür.
Tolstoy deyirdi: “Bir yerdə ki ədaləti qorumalı adamlar ədalətsizliklə məşğul olur, qanunlara, universal dəyərlərə, insan həyatına zərrə qədər hörmət etmirlər, həmin yerdə gec-tez bu və ya digər formada dəhşətli hadisələrin baş verəcəyi qaçılmazdır”.
Şəmşad Ağanın məhkəmədəki ifadəsi
