"Narahat deyiləm" - Paşinyan Rusiyanın rəhbərlik etdiyi KTMT hərbi blokundan çıxarılma ehtimalı barədə danışıb
Paşinyan KTMT-dən çıxarılmaqdan narahat deyil
“Mən bilirəm ki, KTMT-dən çıxarılma mexanizmi mövcuddur və işləyir. Əgər üzv dövlətlər Ermənistanın təşkilatdan çıxarılması barədə qərar versələr, biz bunu nəzərə almağa məcbur olacağıq”, – baş nazir Nikol Paşinyan brifinqdə bildirib.
Bir gün əvvəl Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov bəyan edib ki, Rusiyanın rəhbərlik etdiyi hərbi blokun üzv dövlətləri Ermənistanın iki il ərzində üzvlük haqlarını ödəməməsi ilə bağlı nizamnamənin müvafiq maddəsinin tətbiqini nəzərdən keçirmək barədə razılığa gəliblər.
Media və sosial şəbəkələrdə Ermənistanın təşkilatdan çıxarılması ehtimalı müzakirə olunsa da, Lavrov bununla bağlı birbaşa açıqlama verməyib. O yalnız xatırladıb ki, təşkilatın nizamnaməsinə əsasən, üzvlük haqları ödənilmədiyi halda KTMT Şurası həmin ölkənin vətəndaşlarının:
- kvotalar üzrə təşkilatda vəzifə tutmaq hüququnu dayandıra,
- borc tam ödənilənədək KTMT orqanlarında səsvermə hüququnu məhdudlaşdıra bilər.
Paşinyan bildirib ki, Ermənistan üzvlük haqlarını ödəməyəcək. O əlavə edib: “Heç nəyi dəyişmək fikrində deyilik”.
Bundan başqa, o, Ermənistanın KTMT-dən çıxarılması ehtimalının onu narahat etmədiyini deyib.
KTMT Nizamnaməsinin 20-ci maddəsinə əsasən, üzv dövlətlərdən biri öhdəliklərini yerinə yetirmədikdə təşkilat onun KTMT orqanlarının fəaliyyətində iştirakını dayandıra bilər. Bu vəziyyət davam edərsə, həmin ölkənin təşkilatdan çıxarılması barədə qərar qəbul oluna bilər. Belə bir məsələ gündəmə gələrsə, Ermənistan bu məsələ üzrə səsvermədə iştirak edə bilməyəcək.
Ermənistan Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin müdaxiləsindən sonra müttəfiqlərinin ölkənin suveren ərazisinin müdafiəsi ilə bağlı nizamnamə öhdəliklərini yerinə yetirmədiyini əsas gətirərək təşkilatın fəaliyyətində iştirakını dondurub. Üstəlik, Ermənistan hakimiyyətinin KTMT-yə yardım müraciətinə cavab olaraq təşkilatdan yalnız sərhədin delimitasiya edilmədiyi bildirilib. Bununla bağlı Paşinyan demişdi: “Ermənistanla Azərbaycan arasında sərhəd olmadığını söyləmək, KTMT-nin məsuliyyət zonasının mövcud olmadığını iddia etmək deməkdir. Məsuliyyət zonası yoxdursa, təşkilatın özü də yoxdur”.
Bunlar baş nazirin cümə axşamı keçirilən ənənəvi həftəlik brifinqində toxunduğu əsas mövzulardandır. Qeyd edək ki, bu, onun partiyasının 7 iyun seçkilərində qələbəsindən sonra keçirdiyi ilk brifinq olub.
- “Rusiyanın B planı işə düşdü”: Ermənistanda seçkilərin ilkin nəticələrinin təhlili
- Rusiyanın FTX-sinin Ermənistandakı parlament seçkilərinə müdaxiləsi: faktçekerlərin ifşası
- Ermənistanda nəticəsi təxmin edilməyən, həyati əhəmiyyətli seçkilər: seçicilərin 40%-i heç kimə etibar etmir
Rusiya Ermənistan seçkilərinin nəticələrini “tanımasa”, nə baş verəcək? Paşinyanın cavabı
Jurnalistlərdən biri Paşinyanı seçkilərdə qələbə münasibətilə təbrik edib və əlavə edib ki, bunu Rusiya prezidenti Vladimir Putinin əvəzinə edir.
“Bəli, təbrik etməyib. Ümid edək ki, təbrik edər”, – baş nazir cavab verib.
O, Moskvanın Ermənistanda keçirilən seçkilərlə bağlı, o cümlədən “pozuntular” barədə səsləndirdiyi mənfi qiymətləndirmələrə də münasibət bildirib. Nikol Paşinyan vurğulayıb:
“Rusiya prezidenti faktlara və arqumentlərə əsaslanan rasional insandır.
Əgər onların hansısa narahatlığı yaranarsa, biz səbirli şəkildə həmin narahatlıqları aradan qaldırmağa çalışacağıq və işi davam etdirəcəyik. Heç bir problem yoxdur”.
Digər jurnalist Putinin seçkilərin nəticələrini “tanımayacağı” halda Ermənistan-Rusiya münasibətlərinin gərginləşib-gərginləşməyəcəyini soruşub.
“Seçkiləri tanımamaq nə deməkdir? İlk növbədə, MDB-nin müşahidə missiyası adlı institusional mexanizm mövcuddur. Rusiyanın bizim seçkilərlə bağlı əlaqəli ola biləcəyi institusional mexanizm məhz bu missiyadır. Missiya öz rəyini verib. Onun tərkibində rusiyalı müşahidəçilər də olub. Qalan məsələlər isə ritorika mövzusudur və biz bunu müzakirə edəcəyik”, – Paşinyan cavab verib.
“Dəvət olsa, gedəcəyəm” — Moskvaya səfər barədə
“Rusiyaya səfərlə bağlı qarşılıqlı anlaşma var idi, amma mənim getməyim üçün dəvət olmalıdır. Dəvət olsa, gedəcəyəm”, — Paşinyan bildirib.
Daha əvvəl baş nazir apreldə Rusiya prezidenti ilə görüşdə əldə olunan razılığa əsasən, iyunun ikinci yarısında Rusiyaya səfər edəcəyini demişdi.
Lakin Putinin mətbuat katibi bir gün əvvəl görüşlə bağlı konkret razılığın olmadığını bildirib. O xatırladıb ki, Moskva seçkilərin yekun nəticələrini gözləyir.
“Bu seçki prosesinin yekunlaşmasından asılı olaraq, ikitərəfli səviyyədə [görüşlə bağlı] qərarlar qəbul edəcəyik”, — Dmitri Peskov vurğulayıb.
Rusiya qazının qiymətinin artırılması müqavilə öhdəlikləri çərçivəsinə sığmır
Rusiya qazının qiymətinin artırılması ehtimalı ilə bağlı sualı cavablandıran baş nazir ölkələr arasında uzunmüddətli razılaşmaların və imzalanmış sazişlərin mövcud olduğunu bir daha xatırladıb:
“Müqavilənin tərəfinin onun icrasından necə imtina edə biləcəyini təsəvvür etmək mənim üçün çətindir”.
O qeyd edib ki, qaz qiymətlərinin artırılması ilə bağlı narahatlıqlar və müzakirələr yeni hal deyil. Onlar vaxtaşırı gündəmə gəlir. Paşinyanın sözlərinə görə, özü baş nazir olduğu son 8 il ərzində “ildə iki dəfə” belə müzakirələrin mərkəzində olur.
Baş nazir hökumətinin hadisələrin bütün mümkün inkişaf ssenarilərinə hazır olduğunu bildirib.
“Müharibə olmayacaq, sülh olacaq”: Azərbaycanla münasibətlər barədə
Seçki kampaniyası zamanı Paşinyan bildirmişdi ki, “Vətəndaş müqaviləsi” partiyası parlamentdə konstitusion çoxluq əldə etməsə, sentyabrda müharibə başlayacaq.
Seçkilərin ilkin nəticələrinə görə, onun “Vətəndaş müqaviləsi” partiyası 727 827 səs, yəni 49,825 faiz toplayıb. Bu, partiyanın parlamentdə çoxluq əldə etməsi, lakin konstitusion çoxluğa sahib olmaması deməkdir.
Hakim partiyaya konstitusion çoxluq Konstitusiyanın dəyişdirilməsi üçün referendum təşəbbüsü irəli sürmək baxımından lazımdır. Belə bir qərarın qəbul edilməsi üçün sadə çoxluq kifayət etmir. Bununla yanaşı, Azərbaycan Konstitusiya mətnində Ermənistan SSR ilə Dağlıq Qarabağın birləşməsindən bəhs edən Müstəqillik Bəyannaməsinə istinad qaldığı müddətdə sülh müqaviləsini imzalamaqdan imtina edir.
“Biz sülh gündəliyini ardıcıl şəkildə davam etdirəcəyimiz və onu bütün mümkün vasitələrlə dəstəkləyəcəyimiz üçün müharibə olmayacaq, sülh olacaq”, — Paşinyan deyib.
Onun fikrincə, iki ölkə arasında sülh üçün mühüm əsaslardan biri ikitərəfli ticarətdir:
“İndi biz TRIPP layihəsinin (Ermənistan ərazisindən keçərək Azərbaycanı onun Naxçıvan eksklavı ilə birləşdirəcək tranzit yolun) həyata keçirilməsinə diqqət yetirməliyik. Bundan əlavə, sülh müqaviləsinin imzalanması və ratifikasiyası istiqamətində işi davam etdirməliyik”.
O vurğulayıb ki, Ermənistan hakimiyyəti Bakı həbsxanalarında saxlanılan soydaşlarını da unutmayıb. Bundan başqa, onlar hər iki tərəfdən itkin düşmüş şəxslər məsələsində Azərbaycanla əməkdaşlıq etmək niyyətindədirlər.
“Onlar seçkiqabağı rüşvət olmasaydı parlamentə düşə bilməzdilər”: müxalifət barədə
Baş nazirin sözlərinə görə, “Vətəndaş müqaviləsi” partiyası topladığı bütün səsləri seçicilərin təbii dəstəyi hesabına qazanıb. Halbuki üç müxalif siyasi qüvvə — “Güclü Ermənistan” və “Ermənistan” blokları, eləcə də “Çiçəklənən Ermənistan” partiyası səsləri seçiciləri ələ almaq yolu ilə əldə edib.
“Heç kim onlara pulsuz səs verməyib. Əgər müxalifət mandat əldə etməsəydi, bizim yüz faiz legitim parlamentimiz olardı”, — o bildirib.
Əks halda, onun fikrincə, insanlar parlament tribunasında siyasi dəyəri olmayan “pul bağlamalarını” görəcəklər.
Paşinyan iddia edir ki, müxalifət parlamentə daxil olmaq üçün parlament baryerini deyil, “pul baryerini” keçib. O hesab edir ki, məhkəmə sistemi buna reaksiya verməlidir:
“Bu seçkilərdə seçici satın alınmasında iştirak etdiyi sübuta yetirilən hər kəs növbəti seçkilərin nəticələri açıqlanana qədər həbsdə qalmalıdır. Əgər bu baş verməzsə, deməli məhkəmə sistemi dövlətə qarşı fəaliyyət göstərir. Bu halda dövlət reaksiya verməlidir”.
Paşinyan bu reaksiyanı “mafiyanın kökünün kəsilməsi” üçün tədbir hesab edir.
Bundan əlavə, baş nazir hakimləri korrupsiyada ittiham edib:
“Rüşvətxor hakimlərin hamısı bir-bir aşkarlanacaq və məhkəmə qarşısına çıxarılacaq. Cinayət işləri başlandıqda onların adları həmin işlər çərçivəsində ictimaiyyətə açıqlanacaq”.
“Əgər sövdələşmədən danışırlarsa, qoy desinlər kim, kimə nə təklif edib”
İlkin nəticələrə görə, iş adamı Qaqik Tsarukyanın “Çiçəklənən Ermənistan” partiyası parlamentə keçmək üçün tələb olunan 4 faizlik baryeri aşa bilməyib. Partiyaya cəmi 0,004 faiz çatmayıb. O, bir sıra seçki məntəqələrində səslərin yenidən sayılması ilə bağlı Mərkəzi Seçki Komissiyasına müraciət edib.
Mediada partiyanın əvvəlcə bu baryeri keçdiyi, lakin guya “hakimiyyətin ona sövdələşmə təklif etdiyi, Paşinyanın nəzarətində olan müxalifətə çevrilməyə və lazım gəldikdə parlamentdə 3/5 çoxluğu təmin etməyə razılaşacağı təqdirdə parlamentə düşə biləcəyi” barədə məlumatlar yayılıb. Bu iddia ilə müxalif “Hraparak” qəzeti öz mənbələrinə istinadən çıxış edib.
Nikol Paşinyan sövdələşmə ilə bağlı iddiaları təkzib edib və bildirib:
“Əgər sövdələşmədən danışırlarsa, qoy desinlər kim, kimə nə təklif edib”.
Baş nazirin sözlərinə görə, əgər o, Qaqik Tsarukyana hər hansı sövdələşmə təklif etsəydi, Tsarukyan bunu diz çökərək qəbul edərdi:
“Ermənistanda ona heç kim heç bir sövdələşmə təklif etməyib. Buna görə də o, yesir kimi dünyanı gəzərək özünə sərfəli sövdələşmə axtarırdı, tapdı, amma sonra məlum oldu ki, sadəcə onu kimsə öz tərəfinə çəkib və onun bundan xəbəri yoxdur”.
Paşinyan KTMT-dən çıxarılmaqdan narahat deyil
