ირაკლი კობახიძე: უნდა დავაბრუნოთ საჯარო დისკუსია საზოგადოებრივ ცხოვრებაში
ირაკლი კობახიძე დებატებზე
“ქართული ოცნების” პრემიერ-მინისტრი ირაკლი კობახიძე საჯარო დისკუსიის მნიშვნელობაზე საუბრობს და აცხადებს, რომ ქვეყანაში უნდა აღდგეს პოლიტიკური დებატების კულტურა. სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ ვრცელ წერილში კობახიძე წერს, რომ მოქალაქეებს უნდა ჰქონდეთ შესაძლებლობა, საჯაროდ მოისმინონ ყველა იმ პოლიტიკური ძალის პოზიცია, რომელსაც ხელისუფლებაში ყოფნის ამბიცია აქვს, რათა არჩევანი გააკეთონ ინფორმირებული ანალიზის საფუძველზე.
ირაკლი კობახიძის თქმით, დებატი დემოკრატიის ერთ-ერთი ფუნდამენტური ელემენტია, რადგან საზოგადოებას აძლევს საშუალებას, შეადაროს განსხვავებული შეხედულებები და გადაწყვიტოს, რომელი პოზიციაა მის ღირებულებებსა და ინტერესებთან უფრო ახლოს. მისი შეფასებით, სწორედ ღია კამათის ტრადიციამ შექმნა ევროპული დემოკრატიის ისტორიული საფუძვლები.
პრემიერი ხაზს უსვამს, რომ ევროპაში დებატების კულტურა საუკუნეების განმავლობაში ვითარდებოდა სხვადასხვა ფორმით – სახალხო შეკრებებიდან ტელევიზიურ დისკუსიებამდე – და მოიცავდა საზოგადოებრივი ცხოვრების თითქმის ყველა სფეროს: პოლიტიკას, ეკონომიკას, გარემოს დაცვას, კულტურასა და სპორტს. ამ პროცესის მიზანი, მისი თქმით, იყო მოქალაქეების მაქსიმალური ინფორმირება და გადაწყვეტილებების მიღება არა ემოციებზე, არამედ არგუმენტებზე დაყრდნობით.
თუმცა კობახიძე ამტკიცებს, რომ ბოლო წლებში ევროპულ პოლიტიკაში დებატების სივრცე თანდათან ვიწროვდება. მისი შეფასებით, ეს უკავშირდება არაფორმალური გავლენების ზრდას, რაც, მისი აზრით, ამცირებს სახელმწიფოების სუვერენიტეტს და ცვლის დემოკრატიული პროცესების ბუნებას. ოცნების პრემიერის ინტერპრეტაციით, პოლიტიკური დღის წესრიგი ხშირად რეალურ სოციალურ პრობლემებს შორდება და ყურადღება გადადის უფრო იდეოლოგიურ საკითხებზე, რაც მოქალაქეებს არჩევანის რეალური შესაძლებლობისგან აშორებს.
მისი თქმით, ამ ტენდენციას თან სდევს მედია-სივრცეში დისკუსიების შემცირებაც. კობახიძე აღნიშნავს, რომ განსაკუთრებით 2020 წლის შემდეგ ევროპულ მედიაში არაერთი პოპულარული დებატების ფორმატი დაიხურა, რამაც საზოგადოებრივი კამათის შესაძლებლობა კიდევ უფრო შეზღუდა.
ოცნების პრემიერი მსგავს პროცესებზე საუბრობს საქართველოშიც. მისი შეფასებით, ქვეყანაში წლების განმავლობაში ჩამოყალიბებული პოლიტიკური კამათის კულტურა მნიშვნელოვნად დასუსტდა. კობახიძე მედიაგარემოს პოლარიზაციაზე მიუთითებს და ამბობს, რომ დისკუსიის ნაცვლად ხშირად დომინირებს ურთიერთბრალდებები, ემოციური რიტორიკა და კონფლიქტზე ორიენტირებული კომუნიკაცია.
მისი აზრით, ასეთ გარემოში მოქალაქეები კარგავენ შესაძლებლობას, განსხვავებული არგუმენტები მშვიდ გარემოში შეაფასონ. შედეგად, პოლიტიკა უფრო კონფრონტაციული ხდება, ხოლო დებატები – ნაკლებად შინაარსიანი.
კობახიძე აცხადებს, რომ სახელმწიფოს ამოცანაა, საზოგადოებას დაუბრუნოს დემოკრატიის ერთ-ერთი მთავარი ინსტრუმენტი – საჯარო დისკუსია. მისი თქმით, მოქალაქეებს უნდა მიეცეთ შესაძლებლობა, მოუსმინონ ყველა პოლიტიკურ ძალას, შეადარონ მათი პროგრამები და არჩევანი არა შიშის ან დაპირისპირების, არამედ გააზრებული ანალიზის საფუძველზე გააკეთონ.
“იმისთვის, რომ ქართველმა ხალხმა მომავალში ნებისმიერი არჩევანი სწორად გააკეთოს, აუცილებელია საჯარო სივრცეში დაბრუნდეს დებატი“, – წერს კობახიძე და ამატებს, რომ დემოკრატიის სრულფასოვანი ფუნქციონირება შეუძლებელია განსხვავებული აზრის თავისუფალი გაცვლის გარეშე.
