Erməni mətbəxi festivalından video və fotolar
Yerevanın mərkəzində – əsas meydanın yaxınlığında iki gün sərasər qurmanları cəlb edən qoxular havaya yayılıb. Erməni mahnılarının sədaları altında, rəqslərin müşayətilə erməni mətbəxinin ənənəvi yeməklərinin təqdim olunduğu “Yerevan ləzzəti ilə” festivalı keçirilib.
Festivalda iştirak edən 20 pavilyonun yerləşdiyi yer təsadüfi seçilməyib – burada həmişə çoxlu turist olur. Yerli sakinlərə və turistlərə hər bir ev sahibəsinin öz mətbəxində tez-tez hazırladığı və eyni zamanda nadir hallarda və nadir adamların hazırladığı qədim reseptlərə uyğun yeməklər təqdim olunub.
“Festival dördüncü dəfədir ki, keçrilir. Bu il Yeni ildə və müxtəlif dini bayramlarda hazırlanan 60-dan çox bayram, hətta ayin yeməkləri təqdim olunub. Bu il festival sevimli paytaxtımız Yerevanın 2800 illiyinə həsr edilib”, – Yerevan meriyasının Turizm şöbəsinin rəisi Gevorq Orbelyan bildirib.
Bir çox ənənəvi yeməklərin hazırlanması üçün qədim qablar da lazımdır və onlar da burada nümayiş olunub. Məsələn, xnotsi (nehrə). Bu, şalbandan asılan xüsusi gil və ya taxta çəlləkdir, yağ, xama və tana (turşməzə süd içkisi) əldə etmək üçün içində süd çalxalayırlar.
Bu gün ondan çox az adam istifadə edir, amma aşpazlar əmin edirlər ki, qədim qab-qacaq olmadan yeməyin dadı, ləzzəti yerində olmur.
Etnoqraf Xoren Qriqoryanın sözlərinə görə, erməni mətbəxində mütəkkəb yeməklər çoxdur. İnqrideyentlərin bir hissəsi yalnız Ermənistanda bitir, bəzi ədviyyatların və ərzaqların əvəzlənməsi üçün analoqu yoxdur, hazırlama prosesi isə çox vaxt aparır:
“Bəzi yeməklərin komponentlərini 10-12 gün əvvəldən bişirməyə başlayırlar, onlar ya qaynadılır, ya da marinad edilir. Məsələn, “Akancapur” yeməyi (xəmirin içində ət toplarının olduğu “Uşki” şorbası) bütün ailə ilə hazırlanır, onu tək hazırlamaq mümkün deyil, çünki çox ərzaq istifadə olunur və hamısını ayrı-ayrılıqda bişirmək lazımdır. Bu əməlli-başlı ayindir. Yeməyə böyük əhəmiyyət verilirdi, (bu yeməyi hazırlayan ailədə) birlik dəyərləndirilirdi”.
Etnoqraf deyir ki, erməni mətbəxində qoyun, mal, donuz və quş ətindən yeməklər çoxdur. Onların arasında arisa xüsusi yer tutur. Bu, bütün gün ərzində buğda və toyuq ətindən bişirilən sıyıqdır. Arisanın hazırlanma ənənəsi bir çox erməni ailələrində qalır və hər bir ailənin bu təamın daha ləzzətli olması üçün öz “sirri” var.
“Erməni mətbəxinin ənənələrinin qorunması və inkişafı” təşkilatının sədri Sedrak Mamulyan festivalın məqsədini açıqlayıb:
“Bizim (festival təşkilatçıları) üçün ən əsası ilk növbədə xalqımızın öz bayramlarının və milli mətbəxinin əsaslarını və köklərini bilməsidir. Və əlbəttə ki, bu, erməni ənənələrinin yayılması və turizmin stimullaşdırılması üçün də ən yaxşı vasitədir”.
Ermənistanın məşhur şef-aşpazı Mamulyan insanların çörək, yumurta və göyərtidən hazırlanan ənənəvi “Konçol” şorbasını dadmasını, evdar xanımların ballı düyü və quru meyvələrlə balqabağın içinin dolurulmasından ibarət olan “Qapamu” yeməyini tez-tez bişirməsini, gənclərin isə mərci və qaysıdan hazırlanan “Mşoşe”ni tanımasını çox vacib sayır.
Festival bu dəfə də çox sayda turist cəlb edib. Təşkilatçılar hesab edirlər ki, erməni təamlarından dadarkən onlar ölkənin ənənələri və mədəniyəti, yerli əhalinin mentaliteti və xarakteri ilə tanış olurlar. Qonaqlarımız bu təəssüratlarını özləri ilə aparacaqları və öz ölkələrində bölüşəcəkləri üçün bura digər turistlərin gəlməsinə səbəb olacaq.
