სახალხო დამცველის ანგარიში: სოცდაუცველთა ბაზაში 379 957 ბავშვია, აქედან 23 322 პირველად დარეგისტრირდა
სახალხო დამცველის ანგარიში
“სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში“ 379 957 ბავშვია რეგისტრირებული, მათგან 23 322 პირველად დარეგისტრირდა, ნათქვამია სახალხო დამცველის ანგარიშში, რომელიც საქართველოში ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა მდგომარეობას აფასებს.
ანგარიშის მიხედვით, საარსებო შემწეობას იღებს 278 639 ბავშვი, ხოლო პირველადად ამ დახმარების მიმღებთა რაოდენობა 12 868-ს შეადგენს. მონაცემები აჩვენებს, რომ სახელმწიფო დახმარების სისტემაზე დამოკიდებულება ბავშვიან ოჯახებში კვლავ ფართოდ გავრცელებული რეალობაა.
ბაზაში რეგისტრირებულია 186 163 ოჯახი, სადაც ერთი ბავშვი მაინც ცხოვრობს, მათგან კი 129 329 ოჯახი საარსებო შემწეობას იღებს. ეს მაჩვენებლები, ანგარიშის მიხედვით, ასახავს როგორც სოციალური საჭიროებების მასშტაბს, ისე სისტემის მზარდ დატვირთვას.
ანგარიშში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა “კრიზისულ მდგომარეობაში მყოფი ბავშვიანი ოჯახების გადაუდებელი დახმარების“ ქვეპროგრამას, რომელშიც 2025 წელს 5 875 ოჯახი ჩაერთო. ეს მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად აღემატება წინა წლის მონაცემებს, თუმცა სახალხო დამცველი მიუთითებს, რომ პროგრამა თავისი ბუნებით რეაქტიულია და ვერ უზრუნველყოფს კრიზისიდან გამოსვლის გრძელვადიან მხარდაჭერას.
ანგარიშში აღნიშნულია, რომ სახელმწიფო და ადგილობრივი სერვისები, მართალია, უზრუნველყოფს ბავშვიანი ოჯახების ჩართვას სხვადასხვა პროგრამაში, თუმცა ეს ჩართულობა ხშირად არ გადაიზრდება მდგრად სოციალურ-ეკონომიკურ გაძლიერებაში. შესაბამისად, ოჯახების დამოუკიდებელი ფუნქციონირების ხელშეწყობა კვლავ გამოწვევად რჩება.
დოკუმენტი ასევე ეხება “დედათა და ბავშვთა თავშესაფრით უზრუნველყოფის ქვეპროგრამას“, რომლის ფარგლებში ქვეყანაში მოქმედებს შვიდი თავშესაფარი. გასულ წელს ამ სერვისით ისარგებლა 75-მა სრულწლოვანმა და ორმა არასრულწლოვანმა დედამ, ასევე 139-მა ბავშვმა. მიუხედავად არსებული ინფრასტრუქტურისა, ანგარიშში ხაზგასმულია მომსახურების განვითარების საჭიროება, რათა უკეთ იყოს გათვალისწინებული ბენეფიციართა ინდივიდუალური საჭიროებები და მათთვის უზრუნველყოფილი იყოს უფრო სტაბილური სოციალური რეინტეგრაცია თავშესაფრის დატოვების შემდეგ.
სახალხო დამცველი აღნიშნავს, რომ საქართველოში ბავშვთა სიღარიბის რეალური მასშტაბებისა და მისი გამომწვევი ფაქტორების სისტემური შეფასება დღემდე არასაკმარისია. ანგარიშის მიხედვით, სოციალურ პროგრამებში ჩართული ბავშვებისა და ოჯახების ზრდა შესაძლოა დაკავშირებული იყოს ინფორმირებულობის მატებასთან, დახმარების მოცულობის ცვლილებასთან, დასაქმების მხარდამჭერი პროგრამების ეფექტთან და ადმინისტრაციული პრაქტიკის ცვლილებებთან, თუმცა მხოლოდ ამ ფაქტორებით ზრდის ახსნა არასაკმარისია.
დოკუმენტი ხაზს უსვამს, რომ სოციალური დახმარების პროგრამებში ჩართვა თავისთავად მიუთითებს არსებულ ეკონომიკურ მოწყვლადობაზე, რის გამოც აუცილებელია უფრო ღრმა ანალიზი, რომელიც ბავშვთა სიღარიბის რეალურ სურათს გამოავლენს და მტკიცებულებებზე დაფუძნებული პოლიტიკის შემუშავებას უზრუნველყოფს.
