მოსაზრება: ოლიგარქ სამველ კარაპეტიანის პარტია რუსეთის ინტერესებს წარმოადგენს
სამუელ კარაპეტიანის პარტიის მონაწილეობა სომხეთის არჩევნებში
რუსეთში მცხოვრები მილიარდერი სამველ კარაპეტიანი, რომელიც ამჟამად სომხეთში “გადატრიალების მოწოდების“ ბრალდებით პატიმრობაშია, პოლიტიკურ ასპარეზზე საკუთარი პარტიით გამოდის: მისი მხარდამჭერების მიერ ახლად დაფუძნებული “ძლიერი სომხეთი“ მონაწილეობას მიიღებს 2026 წლის ივნისში დაგეგმილ საპარლამენტო არჩევნებში. ინიციატივა სომხეთის ხელისუფლებასა და ეკლესიას შორის მზარდი დაძაბულობის ფონზე გაჩნდა და უკვე გამოიწვია კითხვები რუსეთის გავლენის შესაძლო გაძლიერებაზე ქვეყნის შიდა პოლიტიკაში.
კარაპეტიანის გარემოცვამ თავდაპირველად შექმნა მოძრაობა “ჩვენი გზით“, რომელიც ცოტა ხნის წინ პარტიად დარეგისტრირდა სახელწოდებით “ძლიერი სომხეთი“. თავად ბიზნესმენმა, მთავრობისა და ეკლესიის ურთიერთობაზე საუბრისას თქვა, რომ თუ პოლიტიკური ძალები კრიზისს ვერ გაუმკლავდებიან, მის მოძრაობას “ეკლესიის წინააღმდეგ კამპანიაში საკუთარი გზით ჩარევა მოუწევს“.
პარტიის პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატი ოფიციალურად 12 თებერვალს, დამფუძნებელ ყრილობაზე დასახელდება. დაუდასტურებელი ინფორმაციით, კანდიდატი იქნება კარაპეტიანის ძმისშვილი, 35 წლის ნარეკ კარაპეტიანი, რომელიც აქამდე მოძრაობა “ჩვენი გზით“-ის საქმიანობას კოორდინირებდა.
პოლიტოლოგი რობერტ გევონდიანი ამბობს, რომ “ძლიერი სომხეთი“ ძირითადად რუსეთზე ორიენტირებულ ამომრჩეველსა და პრორუს პოლიტიკურ წრეებზე გააკეთებს ფსონს. მისი შეფასებით, პარტია შეიძლება ახალ პარლამენტში “მთავარ ინსტიტუციურ ოპოზიციად“ ჩამოყალიბდეს და ის როლს შეითავსოს, რომელსაც წინა წლებში რობერტ ქოჩარიანის ბლოკი “სომხეთი“ ასრულებდა.
„შესაძლოა, და უფრო გულწრფელი იქნებოდა, პარტიას სახელმწიფო რეესტრში ‘ძლიერი რუსული სომხეთი’ დაერქმია“, – ირონიულად აღნიშნავს გევონდიანი.
სამველ კარაპეტიანმა პოლიტიკური ძალის შექმნის განზრახვა პირველად 2025 წლის ივლისში გაახმოვანა. მმართველმა პარტიამ მაშინ განაცხადა, რომ თავად ახალი პარტიის გაჩენა არ აშფოთებთ, თუმცა პრობლემად მიიჩნევენ იმას, რომ რუსეთის მოქალაქე ცდილობს სომხეთის შიდა პოლიტიკურ პროცესებში ჩარევას.
კარაპეტიანმა არ გამორიცხა თანამშრომლობა თანამოაზრეებთან. სერჟ სარგსიანის ხელმძღვანელობით ფრაქციამ “მე მაქვს პატივი“ ის პოტენციურ პარტნიორად აღიარა, ხოლო რობერტ ქოჩარიანის ბლოკი “სომხეთი“ მიესალმა მის პოლიტიკაში შემოსვლას. თავად ქოჩარიანმა ცოტა ხნის წინ დიდი საარჩევნო ბლოკების ფორმირებაზეც ისაუბრა და აღნიშნა, რომ ერთიანი კანდიდატი ის იქნება, ვინც გამოკითხვებში ყველაზე მეტ მხარდაჭერას მიიღებს.
“მთავარი პრობლემა ეკონომიკაა“
ნარეკ კარაპეტიანის თქმით, პარტიის მთავარი აქცენტი ეკონომიკაზე გაკეთდება.
“სომხეთის ისტორიაში პირველად გვჭირდება ეკონომიკური ლიდერები, რადგან ქვეყნის მთავარი პრობლემა სწორედ ეკონომიკაა“, – ამბობს ის.
კარაპეტიანი ცდილობს თავი აარიდოს მწვავე საგარეო პოლიტიკურ თემებს, თუმცა ჟურნალისტების შეკითხვებზე კოლექტიური უსაფრთხოების ორგანიზაციის შესახებ განაცხადა, რომ “ძლიერი სომხეთი“ ხელისუფლებაში მოსვლის შემთხვევაში ორგანიზაციასთან მოლაპარაკებებს დაიწყებს, რათა წევრმა სახელმწიფოებმა ზეწოლა მოახდინონ აზერბაიჯანზე და სომხეთის ტერიტორიებიდან ჯარების გაყვანა უზრუნველყონ.
მისივე თქმით, პარტია წინასაარჩევნოდ ყოფილი პრეზიდენტების გუნდებთან თანამშრომლობას არ აპირებს, თუმცა არჩევნების შემდეგ ეტაპზე “სუფთა ხელების მქონე პროფესიონალებთან“ მუშაობას არ გამორიცხავს.
აქამდე პოლიტიკაში მხოლოდ კარაპეტიანის ძმა, კარენ კარაპეტიანი მონაწილეობდა, რომელიც სერჟ სარგსიანის მმართველობის პერიოდში პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი და დეპუტატი იყო.
კომენტარი
პოლიტოლოგი რობერტ გევონდიანი მიიჩნევს, რომ 2026 წლის არჩევნებზე ბევრი ძალა იბრძოლებს, თუმცა “ძლიერი სომხეთი“ რეალურად შეეცდება მმართველ პარტიას პრობლემები შეუქმნას. მისი თქმით, ის ამომრჩევლის იმ სეგმენტზეა ორიენტირებული, რომელიც რუსეთის ინტერესებთან დაახლოებულ ალტერნატივას ეძებს.
ექსპერტი ასევე აღნიშნავს, რომ თავად სამველ კარაპეტიანი კანდიდატად ვერ იყრის კენჭს, რადგან სომხეთში მუდმივი ცხოვრების მოთხოვნას არ აკმაყოფილებს. ამის გამო, პარტიამ შესაძლოა ე.წ. ჩრდილოვანი მმართველობის მოდელი აირჩიოს, “საქართველოს მაგალითის მსგავსად“.
გევონდიანის შეფასებით, “ძლიერი სომხეთის“ იდეოლოგია რუსული კაპიტალის მეშვეობით ეკონომიკური პროექტების განხორციელებასა და მოსკოვთან პოლიტიკური კავშირების გაღრმავებას ეფუძნება.
“ეს ფაქტობრივად ‘რუსეთის მკლავებში დაბრუნებას’ ნიშნავს“, – ამბობს ის და ამატებს, რომ პარტია რუსეთიდან ფინანსურ და პოლიტიკურ მხარდაჭერასაც ელოდება.
ექსპერტს სკეპტიკურად მიაჩნია დაპირება 300 ათასი ახალი სამუშაო ადგილის შექმნაზე:
“2018-დან 2025 წლამდე სომხეთში უკვე შეიქმნა დაახლოებით 275 ათასი სამუშაო ადგილი თავისუფალი ბაზრის პირობებში. რუსული აქტივებით ამ პროცესის ჩანაცვლება ნაკლებად რეალისტურია რუსეთის დღევანდელი მდგომარეობის გათვალისწინებით“.
