სასამართლომ გიორგი გახარიასთვის დაუსწრებლად შეფარდებული პატიმრობა ძალაში დატოვა
გიორგი გახარიას საქმე
თბილისის საქალაქო სასამართლომ 20 ივნისის საქმეზე ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, გიორგი გახარიას მიმართ აღკვეთის ღონისძიების სახით დაუსწრებლად შეფარდებული პატიმრობა ძალაში დატოვა.
სასამართლო პროცესზე მოსამართლე ნატო ხუჯაძემ დააკმაყოფილა პროკურატურის შუამდგომლობა და დაცვის მხარის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები საქმეს არ დაურთო.
საუბარია გიორგი გახარიას გადადგომამდე გაკეთებულ საჯარო განცხადებებზე, რომელთა ავტორები იყვნენ “ქართული ოცნების“ დამფუძნებელი ბიძინა ივანიშვილი, პარტიის ლიდერები ირაკლი კობახიძე და მამუკა მდინარაძე, ასევე ყოფილი შინაგან საქმეთა მინისტრი ვახტანგ გომელაური და იუსტიციის ყოფილი მინისტრი თეა წულუკიანი. დაცვის მხარე ამ განცხადებებს საქმის პოლიტიკური კონტექსტის დასამტკიცებლად ასახელებდა, თუმცა სასამართლომ ისინი შეუსაბამოდ მიიჩნია.
ამავე დროს, ბრალდების მხარის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები სრულად დაერთო საქმეს. “ინტერპრესნიუსის“ ცნობით, მოსამართლის გადაწყვეტილება ამ ნაწილში პროკურატურის პოზიციას სრულად დაემთხვა.
გიორგი გახარიას წინააღმდეგ სისხლისსამართლებრივი დევნა 12 ნოემბერს დაიწყო და მოიცავს როგორც 2019 წლის 20 ივნისის მოვლენებს, ისე ე.წ. ჩორჩანას ეპიზოდს. მთავარი პროკურატურის განცხადებით, საქმე ეხება პარლამენტთან მიმდინარე აქციის დროს ორზე მეტი პირის მიმართ განზრახ მძიმე დაზიანების ორგანიზებასა და სახელმწიფო პოლიტიკური თანამდებობის პირის მიერ სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტებას.
ბრალდების ვერსიით, მაშინდელმა შინაგან საქმეთა მინისტრმა გიორგი გახარიამ განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის თანამშრომლებს დაავალა სპეციალური საშუალებების – მათ შორის, რეზინის ტყვიების – ერთობლივად და პარალელურ რეჟიმში გამოყენება, ყოველგვარი გაფრთხილების გარეშე და ისე, რომ აქციის მშვიდობიან მონაწილეებს ტერიტორიის დატოვების შესაძლებლობა არ ჰქონდათ. პროკურატურის მტკიცებით, ამ მოქმედებებს შედეგად მოჰყვა ათეულობით მოქალაქის დაშავება; ორმა ადამიანმა თვალი დაკარგა, ხუთმა კი ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანება მიიღო.
გახარიას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 25-ე, 117-ე მუხლის მესამე ნაწილის „მ“ ქვეპუნქტითა და 333-ე მუხლის მეორე ნაწილით აქვს წარდგენილი, რაც სასჯელის სახით 13 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.
ყოფილ პრემიერ-მინისტრს 20 ივნისის საქმეზე აღკვეთის ღონისძიების სახით დაუსწრებლად პატიმრობა 13 ნოემბერს შეეფარდა. იმავე დღეს სასამართლომ ანალოგიური გადაწყვეტილება მიიღო ე.წ. ჩორჩანას ეპიზოდზეც – საქმეებზე, რომლებიც წლების შემდეგაც რჩება საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებაში ერთ-ერთ ყველაზე მტკივნეულ და პოლარიზებულ საკითხად.
20 ივნისის საქმე
მასობრივი პროტესტი 2019 წლის ივნისში მას შემდეგ დაიწყო, რაც რუსეთის სახელმწიფო დუმის დეპუტატი სერგეი გავრილოვი საქართველოს პარლამენტში პარლამენტის თავმჯდომარის სავარძელში დაჯდა. გავრილოვი თბილისში მართლმადიდებლობის საპარლამენტთაშორისო ასამბლეის ფარგლებში იმყოფებოდა, როგორც ასამბლეის პრეზიდენტი. მისი ვიზიტი და მაღალი სტატუსით მიღება მწვავე საზოგადოებრივი აღშფოთების მიზეზად იქცა, განსაკუთრებით რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიების ფონზე.
ასამბლეაზე ქართულ მხარეს მმართველი პარტიის დეპუტატი ზაქარია ქუცნაშვილი წარმოადგენდა, რომელმაც საქართველოში გავრილოვი და სხვა რუსი დეპუტატები მოიწვია. ვიზიტის ფარგლებში ისინი ქალაქში სახელმწიფო დაცვის თანხლებით გადაადგილდებოდნენ – დეტალი, რომელმაც პროტესტის სიმძაფრე კიდევ უფრო გაამძაფრა.
19 ივნისს გამართულ სხდომას ესწრებოდნენ “ქართული ოცნების“ რამდენიმე დეპუტატი, მათ შორის მაშინდელი პარლამენტის თავმჯდომარე და დღევანდელი პრემიერ-მინისტრი ირაკლი კობახიძე, ასევე საქართველოს საპატრიარქოს წარმომადგენლები. მომდევნო დღეს, პარლამენტის წინ ათასობით მოქალაქე შეიკრიბა პროტესტის ნიშნად.
აქცია ძალადობრივად და გაფრთხილების გარეშე დაიშალა. პოლიციამ და სპეცრაზმმა სპეციალური საშუალებები გამოიყენა, რის შედეგადაც 240 ადამიანი კლინიკებში გადაიყვანეს. დაშავებულებს შორის იყვნენ ჟურნალისტებიც.
დარბევისას ორმა მოქალაქემ, მაკო გომურმა და გიორგი სულაშვილმა თვალი დაკარგა. ეს ფაქტები 20 ივნისის მოვლენების ყველაზე მძიმე სიმბოლოდ იქცა და დღემდე რჩება ადამიანის უფლებების დარღვევის ერთ-ერთ ყველაზე ხმაურიან მაგალითად საქართველოში.
2024 წლის 7 მაისს სტრასბურგის სასამართლომ დაადგინა, რომ სახელმწიფომ ვერ უზრუნველყო შეკრების თავისუფლების დაცვა და ძალის გამოყენება არაპროპორციული იყო, რის საფუძველზეც დაზარალებულთა სასარგებლოდ ფინანსური კომპენსაციის გადახდა დაავალდებულა.
ჩორჩანას საქმე
სოფელ ჩორჩანას მიმდებარედ, ტყის მასივში, რუსეთის საოკუპაციო ძალებმა უკანონო ე.წ. ბორდერიზაცია 2019 წლიდან დაიწყეს. საქართველოს მაშინდელი შინაგან საქმეთა მინისტრის, გიორგი გახარიას გადაწყვეტილებით, ტყეში საგუშაგო განთავსდა. საპასუხოდ, ცხინვალის დე ფაქტო ხელისუფლებამ ერგნეთის “ინციდენტების პრევენციისა და მათზე რეაგირების” სამუშაო ჯგუფის შეხვედრა ჩაშალა და ჩორჩანიდან ქართული საგუშაგოს გატანა მოითხოვა, რაც შსს-მ არ დააკმაყოფილა.
აღნიშნულ საქმეზე პროკურატურამ ყოფილი მაღალჩინოსნები გამოკითხა, მათ შორის სუს-ის მაშინდელი უფროსი ვახტანგ გომელაური, რომელიც ამბობს, რომ ის საგუშაგოს აგებას ეწინააღმდეგებოდა. გომელაურის იმ დროინდელი მოადგილის ალექსანდრე ტაბატაძის თქმით, კი “არ იყოს საკმარისი კოორდინაცია”.
რეგიონული განვითარების და ინფრასტრუქტურის ყოფილი მინისტრის, მაია ცქიტიშვილის თქმით, მისთვის ცნობილი იყო, ჩორჩანას საგუშაგოს განთავსებასთან დაკავშირებით. აღნიშნულ საქმეზე ასევე გამოიკითხა, ფინანსთა მაშინდელი მინისტრი, ივანე მაჭავარიანი.
