აფხაზეთის პარლამენტმა ამნისტია გამოაცხადა, შსს და საზოგადოების ნაწილი კატეგორიული წინააღმდეგია

აფხაზეთის პარლამენტმა აფხაზეთის ომში გამარჯვების 27-ე წლისთავთან დაკავშირებით, მსჯავრდებულთა ამნისტია გამოაცხადა. გადაწყვეტილებამ სკანდალი და მწვავე კრიტიკა გამოიწვია. მიზეზი – ძალიან ბუნდოვანი კრიტერიუმები იმისა, თუ ვის შეეხება კონკრეტულად შეწყალება. ბევრი ადამიანის აზრით, ეს იძლევა მძიმე დანაშულებისთვის, მათ შორის, მკვლელობებისთვის მსჯავრდებულების გათავისუფლების შესაძლებლობას და ისინი მალე აღმოჩნდებიან გარეთ.

რა არ არის წესრიგში ამნისტიასთან დაკავშირებით 

„ეს ამნისტია არსებითად განსხვავდება იმისგან, რომელიც 2018 წელს გამოცხადდა. მასში გათვალისწინებული იყო, რომ მკვლელობებისა და სხვა მძიმე დანაშულებისთვის მსჯავრდებულებს ამნისტია არანაირად არ ეხებოდა“, – განმარტავს ჰუმანიტარული ცენტრის იურისტი, საიდ გეზერდავა.

მისი თქმით, ახალი ამნისტიის ტექსტს აკლია რეციდივისტებისთვის დაწესებული შეზღუდვები, ანუ იმ ადამიანებისთვის, რომლებიც განმეორებითი დანაშაულისთვის იხდიან სასჯელს. შესაბამისად, ასეთი მსჯავრდებულებიც იქნებიან გათავისუფლების პრეტენდენტები.

• მოსაზრება: აფხაზეთში კრიზისი გარდაუვალია – მნიშვნელოვანია, როგორ შეხვდება მას ხელისუფლება

• მოსაზრება: „კრიმინალური აფხაზეთი – როგორ მივიღეთ ის?“

გარდა ამისა, გეზერდავას მიაჩნია, რომ დეპუტატები თავისი დადგენილებით, თვითნებურად აყალიბებენ იმ პირთა წრეს, რომლებსაც შეწყალება ეხებათ. კერძოდ, ამის მაგალითად ასახელებენ რეზერვისტებს – 2008 წელს, კოდორის ხეობის გათავისუფლების ოპერაციის მონაწილეები „და ეს იმ დროს, როდესაც არ არსებობს არანაირი ნორმატიული საფუძველი, რომელიც ითვალისწინებს შეიარაღებული ძალების რეზერვისტების ამ კატეგორიას“.

ამნისტიასთან დაკავშირებით უკმაყოფილება სპეციალური განცხადებით გამოხატა აფხაზეთის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ. როგორც უწყებაში აღნიშნავენ, პარლამენტის დადგენილების ზოგიერთი ნაწილი ეწინააღმდეგება სასჯელის გარდაუვალობის პრინციპს. ამდენად, გარკვეული კატეგორიის პირებისთვის, რომლებმაც ჩაიდინეს მძიმე დანაშაული, კერძოდ, ვეტერანებისა და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირების შემთხვევაში, სასჯელის მოუხდელი ნაწილი ნახევრდება.  

„აფხაზეთში, სასჯელის გაანგარიშებისთვის გამოყენებული მეთოდის გათვალისწინებით, არსებობს უპრეცედენტო შედეგების შესაძლებლობა, როდესაც ხანგრძლივ პატიმრობამისჯილი ადამიანები, შეიძლება მოკლე დროში აღმოჩნდნენ გარეთ. მსგავსი ფაქტი ეწინააღმდეგება დაზარალებული მხარის ინტერესებს და საერთო ჯამში, საზოგადოებისა და სამართალდამცავი სისტემის შეშფოთებას იწვევს“, – განაცხადეს შსს-ში.

სამართალდამცავ უწყებაში მიაჩნიათ, რომ „ამნისტიის შესახებ კანონის ზოგიერთი ნაწილის ამოქმედებამ, შეიძლება სამართალდამცავი და სასამართლო სისტემის დისკრედიტირება გამოიწვიოს და მომავალში, საერთოდ სახელმწიფოსადმი გააჩინოს უნდობლობა“.

პარლამენტის გადაწყვეტილება გააკრიტიკა ომბუდსმენმაც.

„თუკი პარლამენტი, ერთი მხრივ, ამკაცრებს სანქციებს, კერძოდ, ნარკოტიკების ბრუნვისთვის და მეორე მხრივ, ძალიან მარტივად იღებს გადაწყვეტილებას, ადვილად აირიდონ მძიმე და ძალიან მძიმე დანაშაულისთვის ადამიანებმა სასჯელი, ეს ძალიან სამწუხაროა“, – განაცხადა ასიდა შაკრილმა.

პასუხი კრიტიკოსებს – მიმართეთ სასამართლოს 

პარლამენტში, მიუხედავად ამნისტიის მიღებასთან დაკავშირებით სერიოზული კრიტიკისა, მიაჩნიათ, რომ სკანდალის საფუძველი არ არსებობს. 

ეს დოკუმენტი დიდად არ განსხვავდება ამნისტიის წინა აქტებისგან და ციხიდან გათავისუფლდება არაუმეტეს 50 ადამიანისა, განაცხადა სპეციალურ პრესკონფერენციაზე, პარლამენტის საკანონმდებლო კომიტეტის თავმჯდომარემ, ვალერი აგრბამ.

„ვნახე ზოგიერთი იურისტისა და საზოგადო მოღვაწის განცხადება, რომლებსაც მიაჩნიათ, რომ პარლამენტმა კანონი და კონსტიტუცია დაარღვია. მათ, ვისაც ასე მიაჩნიათ, შეუძლიათ სასამართლოს მიმართონ სარჩელით. დაე, სასამართლომ გამოიტანოს გადაწყვეტილება. თუკი ჩვენ მართლაც ვცდებით, პარლამენტი დაემორჩილება სასამართლოს ვერდიქტს“, – განაცხადა აგრბამ.

მოსაზრება: რა დგას „ჰუმანიზმის აქტის“ უკან 

ინალ ხაშიგი, JAMnews-ის რედაქტორი აფხაზეთში 

როდესაც მკვლელსა და მოძალადეს ისე უმცირებენ სასჯელის პარამეტრებს, თითქოს მან უბრალოდ „ჯიხური გაასუფთავა“ და ამ დოკუმენტს მხარს უჭერს დეპუტატთა კორპუსის თითქმის ორი მესამედი, ბუნებრივია, იწყებ ფიქრს – სოციალურად როგორ ახლოს დგანან ასეთი გადაწყვეტილებების მიმღებები მათთან, ვისაც იწყალებენ.

ახლა ჩვენ გვიხსნიან, რომ არ უნდა ვეძებოთ ქვედა დინებები, რომ პარლამენტის დადგენილება – სუფთა წყლის „ჰუმანიზმის აქტია“.

გასაგებია, რომ ასეთი გადაწყვეტილება – არ არის მიღებული წვრილმანი ქურდის ბედზე ზრუნვით, რომელმაც პლაჟზე ტურისტს ტელეფონი მოპარა. იმათზე ზრუნვა, ვისაც ფეხი დაუცდა – მხოლოდ შირმაა, რომელიც გათავისუფლების შესაძლებლობას მისცემს რეალურ „ტუზებს“.

ჩვენ ყოველთვის ვეძებთ, რა არ არის წესრიგში ჩვენ სახელმწიფოში. პოლიტიკოსები მუდმივად ერთმანეთს ეჯიბრებიან მჭერმეტყველებაში, საუბრობენ რეფორმებზე, რომელმაც რიგითი მოქალაქეების ცხოვრება უნდა გააუმჯობესოს. ჩინოვნიკები დედას იფიცებიან, რომ მხოლოდ ხელფასზე ცხოვრობენ. საზოგადო მოღვაწეები პატრიოტულ ნოტაზე, მკერდზე მუშტებს ირტყამენ და აჩვენებენ, რომ საკუთარ თავს სრულად სამშობლოსთვის სამსახურს უძღვნიან.

ამ დროს კი, სულ უფრო და უფრო ცუდად ვცხოვრობთ. დიდი ხანია აღარ არის ის რწმენა, რაც იყო ოცი წლის წინ, რომ ჩვენ, აფხაზები თანამედროვე სახელმწიფოს ავაშენებთ, რომელშიც ბედნიერად იცხოვრებს თითოეული მოქალაქე. 

ბედის გამგებლებზე აქ საუბარი არ არის, მათთან უკვე დიდი ხანია კომუნიზმი დადგა. მე რიგით ადამიანებზე ვსაუბრობ, მათ შორის იმათზე, ვისი ნათესავებიც მოკლეს, გააუპატიურეს ან დაასახიჩრეს დამნაშავეებმა, რომელთათვისაც დღეს პარლამენტი „ჰუმანიზმის აქტს“ იღებს.

ჩემი აზრით, მსგავსი სახის დოკუმენტები წარმოიქმნება, როდესაც საზოგადოებრივი ინტერესი სამსხვერპლო ცხვარივით ეწირება ცალკეული პირებისა და ჯგუფების ინტერესებს.

ჩვენ უკვე დიდი ხანია ეს გვემართება, არა მხოლოდ ახლა და იქამდე მოხდება, სანამ დიამეტრალურად არ შევიცვლით ამ დამოკიდებულებას.

აი, ეს იქნება ყველაზე მთავარი და ეფექტური რეფორმა, და თუ გინდათ, „ჰუმანიზმის აქტიც“ კი, რომელსაც რეალურად შეუძლია აფხაზეთის სახელმწიფოს ცხოვრების უკეთესობისკენ შეცვლა, ანუ ყველა გადაწყვეტილების საყრდენად საზოგადოებრივი ინტერესის გახდომა. 

სტატია მომზადებულია სოხუმის რედაქციის მიერ და პროექტის პირობების თანახმად, დაბეჭდილია უცვლელად. ტექსტში გამოყენებული ტერმინები და ტოპონიმები, ასევე მოსაზრებები და იდეები, გამოხატავს სტატიის ავტორის პირად პოზიციას და ყოველთვის არ ემთხვევა JAMnews-ის და მისი ცალკეული თანამშრომლების მოსაზრებებსა და პოზიციას. JAMnews-ი იტოვებს უფლებას წაშალოს პუბლიკაციის ქვეშ დატოვებული კომენტარები, რომლებიც შეფასდება, როგორც შეურაცხმყოფელი, მუქარის შემცველი, ძალადობის წამქეზებელი და ასევე ეთიკურად მიუღებელი სხვა მიზეზების გამო