«Հայկական ապրանքները կարող են կորցնել մրցունակությունն Իրանում»․ տնտեսագետ
Իրանում գնաճի ազդեցությունը Հայաստանի վրա
Իրանում ռիալի (տեղական արժույթի) արժեզրկման, գնաճի և ընթացող բողոքի ցույցերի ֆոնին Հայաստանում սկսել են քննարկել հայ-իրանական տնտեսական կապերի վրա հնարավոր ազդեցությունները։
Հայաստանն Իրանից ներմուծում է երկաթ և պողպատ, բնական գազ, նավթային ապրանքներ, պլաստիկ, շինարարական նյութեր։ Միևնույն ժամանակ Իրան է արտահանում էլեկտրաէներգիա, հանքային նյութեր, սննդամթերք, մեքենաներ և սարքավորումներ։
Դեռևս նախորդ տարի հայտարարվել էր, որ երկու երկրների միջև տարեկան ապրանքաշրջանառությունը մոտեցել է շուրջ 1 միլիարդ դոլարի։ Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի՝ 2025 թ․-ի օգոստոսին Երևան կատարած այցի ընթացքում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ասել էր, որ մտադիր են այդ ծավալները հասցնել 3 միլիարդ դոլարի։
Փորձագետների կանխատեսմամբ՝ գնաճի արդյունքում հայկական ապրանքները կարող են կորցնել իրենց մրցունակությունն Իրանում։ Բացի այդ, այն կարող է բացասաբար ասզդել նաև Իրանից դեպի Հայաստան տուրիստական հոսքերի վրա։
- «Այցը Հայաստան՝ հարևան երկրներ առաջնահերթ ուղևորությունների շարքից»․ Իրանի նախագահ
- «Հայ-իրանական կապերը չեն լինի սակարկման առարկա»․ «Թրամփի ուղին» ու Թեհրանի դիրքորոշումը
- Ուղերձ Բաքվին, բայց ոչ միայն նրան․ կարծիք հայ-իրանական զորավարժությունների մասին
Մեկնաբանություններ
Տնտեսագետ Աղասի Թավադյանը Factor TV-ի հետ զրույցում նշել է՝ Իրանում տեղի ունեցողը չի կարող չազդել ՀՀ-ի վրա․
«Հայաստանից դեպի Իրան արտահանվող ապրանքն իրանցիների համար էլ ավելի է թանկանալու, այսինքն՝ մրցունակությունը կորցնելու է»։
Տնտեսագետի գնահատմամբ՝ ստեղծված իրավիճակում հայ տնտեսվարողների համար դեպի Իրան արտահանումը դժվարացել է․
«Եթե առաջ մենք արտահանում էինք որոշակի ապրանք, որն արժեր, ենթադրենք, 1000 դրամ, այնտեղ վաճառում էինք մի գնով, հիմա, քանի որ ռիալը բավականին արժեզրկվել է, ենթադրենք՝ երկու անգամ, դա նշանակում է, որ մեր ապրանքն այնտեղ վաճառվելու է արդեն երկու անգամ ավելի թանկ։ Այսինքն՝ այս տեսանկյունից արտահանումն էլ ավելի դժվարանում է»,- պարզաբանել է Թավադյանը։
Միևնույն ժամանակ տնտեսագետը հնարավոր է համարել, որ տեսականորեն Իրանից Հայաստան ներմուծումը կարող է հեշտանալ։
«Իրանցի արտահանողը կարողանալու է բերել, ավելի թանկ կամ նույն գնով վաճառել և ավելի շատ շահույթ ստանալ»,- ընդգծել է նա։
Իրանագետ Արմեն Վարդանյանը Panorama.am-ի հետ զրույցում նկատել է՝ Իրանի տնտեսությունը փաստացի կաթվածահար վիճակում է, ինչը կարող է իր ազդեցությունն ունենալ նաև զբոսաշրջության ոլորտի վրա։
«Իրանից եկող զբոսաշրջիկները պետք է նախ դոլար գնեն, հետո գան Հայաստան։ Եթե դոլարը թանկանում է, նրանք ստիպված են ավելի շատ վճարել, ինչը կարող է ազդել դեպի ՀՀ տուրիստական հոսքերի վրա»։
Վարդանյանի կարծիքով՝ երկկողմ առևտրի մասով լուրջ փոփոխություններ ակնկալել պետք չէ։
«Հայաստանի և Իրանի միջև առևտրաշրջանառությունը մեծ չէ՝ տարեկան մոտ 700 միլիոն դոլար։ Ես ծավալների լուրջ փոփոխություն չեմ կանխատեսում»,- նկատել է նա։
Հայաստանի ԱԳՆ կայքում հրապարակված վերջին տվյալների համաձայն՝ 2024 թ․-ին ՀՀ-Իրան առևտրաշրջանառությունը կազմել է 737 մլն դոլար։ 2025 թ․-ի օգոստոսին՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ երկկողմ ապրանքաշրջանառության ծավալները մոտեցել են 1 միլիարդ դոլարին։
Հետևեք մեզ — Facebook | Youtube
Իրանում գնաճի ազդեցությունը Հայաստանի վրա
