Bu kənddə münaqişələr olmur, halbuki burada digər yerlərdə bir-biriylə dava edən etnoslar yaşayır" />

Gürcülər, inquşlar və osetinlər – problem də yoxdur

Bu kənddə münaqişələr olmur, halbuki burada digər yerlərdə bir-biriylə dava edən etnoslar yaşayır

Şimali Osetiyanın Balta kəndində üç millət yaşayır: gürcülər, inquşlar və osetinlər. Övladları da bir məktəbə və bir uşaq bağçasına gedirlər. Böyüklər isə işləyir və kəndlərdə adətən olduğu kimi, bir-birinə kömək edirlər.   

Bu birləşmələr: gürcülər, inquşlar və osetinlər adətən etnik və ərazi münaqişələri ilə assosiasiya olunur: 1990-cı illərdə və 2008-ci ilin avqust ayında gürcü-osetin; Priqorod rayonu ətrafında da 1990-cı ildə olan osetin-inquş münaqişəsi olub.

Bununla belə, bu kənddə heç vaxt heç bir etnik münaqişə olmayıb. Qonşular arasında narazılıqlar əlbəttə ki, olur. Amma heç vaxt bu münaqişələr millət zəminində olmayıb. Kəndlilər də yekdilliklə bildirir ki, hətta bütün Qafqazın od püskürdüyü 1990-cı illərdə belə burada bir dənə də olsun güllə səsi eşidilməyib.

Bunu necə bacarırlar? Yazımız elə bu haqdadır.

Daryal qapısı

Balta kəndi Hərbi Gürcüstan yolunda, Daryal dərəsinin düz girişində, Gürcüstan, Şimali Osetiya və İnquşetiyanın düz sərhədində yerləşir. Bir tərəfdən Terek çayı axır, digər tərəfdən də dağlarda kəndlilərin evləri görünür.  

Bura Şimali Osetiyanın ərazisidir, Vladikavkazdan cəmi səkkiz kilometr aralıda yerləşir. Amma dərənin şərq tərəfinə keçsən, bir neçə kilometr sonra İnquşetiyanın Ceyrah rayonuna gəlib çıxmaq olar. Hərbi Gürcüstan yolu ilə cənuba tərəf irəliləyəndə isə hardasa 15 dəqiqə sonra Gürcüstanla sərhədə gəlib çıxırsan. 

Kəndin aşağısındakı mağaza düz yolun qırağında yerləşir. Gülərüz satıcı Səbinə Pliyeva bizi mağazanın içinə dəvət edir, burada onun qaynanası və mağazanın sahibi Dariko Tinikaşvili manikürunu yeniləyir. 

Qadınlar bir-birinin sözünü kəsərək, kommunikasiya ilə bağlı problemlər, səkilərin olmaması və başqa çətinliklər barədə danışır.

2 Магазин Продукты

Магазин Дарико Тиникашвили

“Bizi bu millət məsələsi heç bir mənada narahat etmir. Bizi narahat edən su, nəqliyyat və işıqla bağlı problemlərdir. Bax, gəlimin Pliyeva, osetindir, mən isə gürcüyəm. Nə olsun ki?” – Dariko deyir.

2010-cu ilin ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə, Baltada 1000 nəfərə yaxın adam yaşayır. Onların yarısından çoxu gürcülərdir, onlar əsasən kəndin yuxarı hissəsində yaşayır. Kəndin təxminən dörddə biri inquşlar və 15%-ə yaxın osetinlərdir.

Qarışıq qan

Dato Kudziyevlə danışmağa başlayanda və onun tələffüzünü eşidəndə, onun inquş olduğunu düşünürsən. 

“Anam gürcü, atam osetindir, çoxlu sayda inquş dostlarım var. Bəzən olur ki, osetin qonşularıma osetin dilində müraciət edirəm, onlar da mənə gürcü dilində cavab verir. Və əksinə. 2008-ci ildə baş verən müharibədən sonra müəyyən bir gərginlik varıydı, hakimiyyət nümayəndələri gəldi, kənddə yığıncaq keçirdilər. Amma onsuz da burada heç kim dava etməyə hazırlaşmırdı da. Hamımız çox mehriban yaşayırıq”.

3 Давид Кудзиев

Дато Кудзиев

Bu gənc oğlan elə öz evində kənd təsərüffatı ilə məşğul olan az adamlardan biridir. Kəndin gəncləri əsasən iş dalınca Vladikafkaza gedir.

Balta əhalisi hələ Sovet İttifaqı dövründə, 1960-1970-ci illərdə formalaşıb. O vaxt çoxları Baltaya Gürcüstanın Cənubi Osetiya Muxtar Vilayətinin o vaxtkı Leninqorsk rayonundan köçüb, burada kolxozda işləməyə başlayıblar.

Ağsaqqallar dedi: “Necə yaşayırdıq, eləcə də yaşayacağıq”

Eteri nənə də Baltaya Leninqorsk rayonunda köçüb, bütün ömrünü burada yaşayıb. Qonşular tez-tez onun evinin həyətində yığışır, hərə süfrəyə nəsə gətirir və həvəslə yoldan ötənləri ev pendiri və pomidora qonaq edirlər.

4 жители с.Балта

Rus sözləri ilə gürcü sözlərini qarışdıran Eteri danışır: “Burada çox sayda qarışıq ailələr var. Bir-birimizə kömək edirik. Burada tək gürcülər, osetinlər, inquşlar deyil, ermənilər, ruslar da yaşayır. Nə müharibə? Nəyi bölüşürük ki. Təkcə 1992-ci ildə inquşlar birdən köçdülər, nə qədər də olsa qorxurdular. Amma sonra hamı bir nəfər kimi evlərinə qayıtdı”.

5 Eteri

Köhnə “uaz”da daha bir qonşu Murad Ramonov gəlir. Onun 12 yaşlı oğlu maşını həyətə sürür, Murad isə siqaret yandıraraq, söhbətimizə qulaq asır.

6 “Уазик” Мурата Рамонова

“Уазик” Мурата Рамонова

“Burada heç vaxt heç bir dava zad olmayıb. Hətta 1990-cı illərdə inquşlarla bağlı hadisələr olan vaxtı da bizdə sakitlik idi. Çünki onların ağsaqqalları bizim ağsaqqallarımızın yanına gəlib dedilər: “Necə yaşamışıq, eləcə də yaşayacağıq”.

7 жительница с.Балта

Pages: 1 2


More on JAMnews