სომხეთში გამოავლინეს ყალბი ანგარიშების ქსელი, რომელიც პრორუსი კანდიდატის, სამველ კარაპეტიანის მხარდაჭერის ილუზიას ქმნის
ყალბი გვერდები, რომლებიც მხარს უჭერენ სომხეთის ერთ-ერთ პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატს
სომეხთში ფაქტების შემმოწმებლებმა გამოავლინეს კოორდინირებული ონლაინ-კამპანია, რომელიც მიზნად ისახავს ერთ-ერთი პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატის გარშემო ფართო საზოგადოებრივი მხარდაჭერის ილუზიის შექმნას. გამოძიების ცენტრშია სომხური წარმოშობის რუსი მილიარდერი სამველ კარაპეტიანი და მის მხარდასაჭერად შექმნილი ყალბი გვერდებისა და ანგარიშების ქსელი.
Media.am-ის ჟურნალისტური ჯგუფის მიერ ჩატარებული ანალიზი მიუთითებს, რომ საქმე გვაქვს კარგად ორგანიზებულ საინფორმაციო ოპერაციასთან, რომელიც ერთდროულად ემსახურება როგორც ოპოზიციური ნარატივის გაძლიერებას, ისე მოქმედი ხელისუფლების დისკრედიტაციას.
- გიუმრი-2 თუ ხელისუფლების კონსოლიდაცია? სომხეთის არჩევნებამდე ოპოზიცია ოლიგარქიულ ალიანსს აყალიბებს
- მოსაზრება: ოლიგარქ სამველ კარაპეტიანის პარტია რუსეთის ინტერესებს წარმოადგენს
კოორდინირებული ქსელი და მისი მიზნები
გამოძიების მიხედვით, მიმდინარე წლის 18 თებერვალს ერთდროულად შეიქმნა 17 Facebook გვერდი, რომლებიც სისტემატურად აქვეყნებენ კრიტიკულ და ხშირად დეზინფორმაციულ მასალებს პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანისა და მისი მთავრობის შესახებ.
ამ გვერდებზე გამოქვეყნებული კონტენტი სწრაფად ვრცელდება დამატებითი, სავარაუდოდ ყალბი ანგარიშების მეშვეობით. ფაქტების შემმოწმებლებმა უკვე ამოიცნეს მინიმუმ 60 ასეთი ანგარიში, რომლებიც ერთმანეთთან მჭიდროდ არის დაკავშირებული.
ჟურნალისტების შეფასებით, ეს ქსელი ქმნის ხელოვნურ “ექოს კამერას“, სადაც ერთი და იგივე გზავნილები მასობრივ მხარდაჭერად არის წარმოდგენილი. ანგარიშების დიდი ნაწილი ერთმანეთის მეგობრების სიაში ფიგურირებს და აქტიურად ტოვებს კომენტარებს სხვადასხვა მედია პლატფორმაზე, სადაც კარაპეტიანის მხარდამჭერ პოზიციას აფიქსირებს.
პოლიტიკური კონტექსტი
სამველ კარაპეტიანი ამჟამად შინაპატიმრობაში იმყოფება — მას სახელმწიფო გადატრიალებისკენ მოწოდებაში ადანაშაულებენ. მიუხედავად ამისა, ოპოზიციურმა პარტიამ „ძლიერი სომხეთი“ იგი პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად დაასახელა.
თუმცა, სომხეთის კონსტიტუცია კარაპეტიანს კანდიდატად კენჭისყრის უფლებას არ აძლევს, რადგან ის ერთდროულად სომხეთის, რუსეთისა და კვიპროსის მოქალაქეა — ფაქტორი, რომელიც ქვეყანაში პოლიტიკურ დებატებს კიდევ უფრო ამძაფრებს.
ყალბი გვერდების დეტალები
ფაქტების შემმოწმებლების მიერ გამოვლენილი Facebook გვერდები:
- Week/News Armenia
- Lurer Aysor
- Time News
- Yerevan Times
- BreakNews Arm
- YerevanTimes
- Voice.Yerevan
- Liberty News Armenia
- Tarm News
- Hay News
- Top News Arm
- YVN Pulse
- Arm Urban Voice
- Armenia Pulse
- Live Updates Armenia
- Focus on Armenia
- ArmeniaNow
ჟურნალისტების შეფასებით, ეს გვერდები, სავარაუდოდ, ერთი და იმავე წყაროდან იმართება – განსხვავება მხოლოდ სახელებსა და ვიზუალურ გაფორმებაშია.
სინქრონული გავრცელება და დეზინფორმაცია
გამოძიებამ აჩვენა, რომ გვერდები არა მხოლოდ ერთდროულად შეიქმნა, არამედ კოორდინირებულად მოქმედებს. მაგალითად, 12:30-დან 12:45 საათამდე პერიოდში მათ თითქმის ერთდროულად გამოაქვეყნეს ვიდეოები, რომლებიც პრემიერ-მინისტრის ოჯახის წევრს ეხებოდა.
ერთ-ერთ ასეთ ვიდეოში გავრცელდა ინფორმაცია, თითქოს ანა ჰაკობიანი ადრე იაფფასიან საყურეებს ატარებდა, ხოლო მოგვიანებით მათი ღირებულება მკვეთრად გაიზარდა. სინამდვილეში ეს არის მტკიცებულებების გარეშე წარმოდგენილი ბრალდება, რომელიც სოციალურ ქსელში სწრაფად გავრცელდა.
მნიშვნელოვანია, რომ ეს კონტენტი Facebook-ზე ერთდროულად აიტვირთა და არა გაზიარების გზით გავრცელდა, რაც კიდევ ერთხელ მიუთითებს კოორდინირებულ მოქმედებაზე.
დისკრედიტაციის კამპანია
მიღებული მონაცემების ანალიზის საფუძველზე, ფაქტების შემმოწმებლები ასკვნიან, რომ მიმდინარეობს მიზანმიმართული კამპანია, რომლის მიზანია მოქმედი ხელისუფლებისა და პრემიერ-მინისტრის ოჯახის დისკრედიტაცია.
დამატებითი დეტალი, რომელიც ამ ქსელის ხელოვნურ ბუნებაზე მიუთითებს, არის ანგარიშების ვიზუალური მასალა: მათი პროფილის ფოტოები ხშირად აღებულია რუსულ გაცნობის საიტებიდან ან ზრდასრულთა პლატფორმებიდან.
ეს ყველაფერი ქმნის სურათს, სადაც პოლიტიკური ბრძოლა მხოლოდ რეალურ პოლიტიკურ სივრცეში აღარ მიმდინარეობს, არამედ აქტიურად გადადის ციფრულ პლატფორმებზე, იქ, სადაც გავლენის მოხდენა უფრო სწრაფი და ხშირად ნაკლებად გამჭვირვალეა.
