პატრიარქის დაკრძალვა: უპრეცედენტო მასშტაბის გამოსამშვიდობებელი ცერემონია თბილისში. ფოტო
პატრიარქის დაკრძალვა
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე კვირას, 22 მარტს, სიონის საპატრიარქო ტაძარში დაკრძალეს. ხუთდღიანი გლოვის შემდეგ, ქვეყანა დაემშვიდობა ადამიანს, რომელიც თითქმის ნახევარი საუკუნის განმავლობაში განსაზღვრავდა ეკლესიისა და ხშირად თავად საზოგადოების მიმართულებას. ილია მეორის დაკრძალვა გახდა მასშტაბური, ისტორიული საზოგადოებრივი აქტი და კოლექტიური ემოციის დემონსტრირება
ბოლო გზა
ილია მეორის დაკრძალვა სიონის ტაძარში, მისი პირადი სურვილის შესაბამისად გაიმართა. ცერემონია დღის მეორე ნახევარში დასრულდა, მას შემდეგ, რაც პატრიარქის ნეშტი სამების საკათედრო ტაძრიდან მსვლელობით გამოაცილეს.
პროცესიას თან ახლდა ემოციურად დატვირთული სცენები: ტაშისა და შეძახილების ფონზე ადამიანები იმეორებდნენ – „გვიყვარხარ, პატრიარქო“ და აცილებდა უკანასკნელ გზაზე ადამიანს, რომელიც 49 წლის განმავლობაში მართავდა ქართულ ეკლესიას.
გზის მთელ მონაკვეთზე, სამებიდან სიონამდე, განლაგებული იყვნენ სამხედრო მოსამსახურეები საქართველოს დროშებით ხელში. ეს დეტალი ცერემონიას სახელმწიფო მნიშვნელობის სიმბოლურ განზომილებასაც სძენდა.
ქალაქი, როგორც ერთიანი სამგლოვიარო სივრცე
თბილისში გამართული მსვლელობა მასშტაბით გამორჩეული იყო არა მხოლოდ ეკლესიური, არამედ თანამედროვე საქართველოს სოციალური ისტორიისთვისაც.
სამებიდან სიონამდე გადაადგილებისას ქუჩები პრაქტიკულად მთლიანად შეივსო ადამიანებით. პროცესიის მონაწილეთა რაოდენობა იმდენად დიდი იყო, რომ მას ხშირად უწოდებდნენ უპრეცედენტოს.
პროცესიას ესწრებოდნენ არა მხოლოდ თბილისელები, არამედ რეგიონებიდან და ასევე საზღვარგარეთიდან სპეციალურად ამ დღისთვის ჩამოსული ადამიანები. ამ რამდენიმე დღის განმავლობაში დედაქალაქი ფაქტობრივად გადაიქცა ერთ დიდ სამგლოვიარო სივრცედ, სადაც რიგები ტაძართან არ წყდებოდა და ზოგიერთმა მოქალაქემ ღამეც გაათენა, რათა პატრიარქთან დამშვიდობება შეძლებოდა.
ოფიციალური ცერემონია
დაკრძალვამდე სამების ტაძარში გაიმართა წირვა და წესის აგების მსახურება, რომელსაც ხელმძღვანელობდა საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე, მიტროპოლიტი შიო მუჯირი, სინოდის წევრებთან ერთად.
ცერემონიაში მონაწილეობა მიიღო მსოფლიო პატრიარქმა ბართლომეოს პირველმაც, რომელმაც ილია მეორე „ბრძენ და ბრწყინვალე ძმად“ მოიხსენია.
თბილისში იმყოფებოდნენ სხვა მართლმადიდებელი ეკლესიების წარმომადგენლებიც – ალბანეთის მთავარეპისკოპოსი, ბულგარეთის პატრიარქი, ჩეხეთისა და სლოვაკეთის მიტროპოლიტი და ამერიკის მიტროპოლიტი.
ცერემონიას ესწრებოდნენ საქართველოს პოლიტიკური ლიდერები როგორც ხელისუფლებიდან, ისე ოპოზიციიდან.
სიონის ტაძარში, დაკრძალვამდე, აღევლინა პანაშვიდი.
ცერემონიის ერთ-ერთ ყველაზე ემოციურ მომენტი იყო, როდესაც ტაძარში, დინამიკებიდან გაისმა პატრიარქის ხმა: „საქართველო, მიყვარხარ“.
ამაზე პასუხად ხალხმა ერთხმად უპასუხა: „მიყვარხარ, პატრიარქო“.
ეპოქა, რომელიც დასრულდა
ილია მეორე – ერისკაცობაში ირაკლი შიოლაშვილი – 1977 წელს აირჩიეს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად. იმ დროს ეკლესია ფაქტობრივად შეზღუდულ მდგომარეობაში იყო: ქვეყანაში მოქმედებდა მხოლოდ რამდენიმე ათეული ტაძარი და რამდენიმე ათეული სასულიერო პირი.
მისი მმართველობის პერიოდში ეკლესია რადიკალურად შეიცვალა: ეპარქიების, ტაძრებისა და სასულიერო პირების რაოდენობა მრავალჯერ გაიზარდა, ხოლო ეკლესია ქვეყნის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ინსტიტუტად ჩამოყალიბდა.
49 წლის განმავლობაში ილია მეორე იყო არა მხოლოდ სულიერი ლიდერი, არამედ პოლიტიკური და სოციალური ავტორიტეტიც – ფიგურა, რომელსაც ხშირად მიმართავდნენ კრიზისების დროს.
მისი გარდაცვალება 17 მარტს, 93 წლის ასაკში, ბევრისთვის აღიქმება ეპოქის დახურვად, იმ ეპოქის, რომელშიც ეკლესია იყო ერთ-ერთი მთავარი საყრდენი საზოგადოებრივი სტაბილურობისთვის.
