ოკუპირებულ ცხინვალში ახალი ე.წ. პრემიერ-მინისტრი დაინიშნა. რატომ არის ოპოზიცია ამის წინააღმდეგი?
სამხრეთ ოსეთის პრემიერ-მინისტრი
ოკუპირებულ სამხრეთ ოსეთში ახალი ე.წ. პრემიერ-მინისტრი ოპოზიციის დემარშის ფონზე დაინიშნა – პარლამენტმა საბოლოოდ დაამტკიცა ძამბოლატ ტადტაევი, მიუხედავად იმისა, რომ წამყვანმა ოპოზიციურმა პარტიამ ღიად უარი თქვა მის მხარდაჭერაზე და სხდომა პროტესტის ნიშნად დატოვა.
კრიტიკოსები ახალ ე.წ. პრემიერს სოციალურ-ეკონომიკური კრიზისის ერთ-ერთ მთავარ პასუხისმგებლად ასახელებენ და მის დანიშვნას ხელისუფლების შიგნით ძალაუფლების შენარჩუნების მცდელობად აფასებენ.
ოპოზიციის დემარში და პოლიტიკური დაპირისპირება
ოპოზიციურმა პარტიამ “ერთიანი ოსეთი”, რომლის ფრაქციას პარლამენტში აცამაზ ბიბილოვი ხელმძღვანელობს, ე.წ. პრეზიდენტის, ალან გაგლოევის მიერ წარდგენილ კანდიდატს მხარი არ დაუჭირა. პროტესტის ნიშნად ფრაქციამ სხდომა დატოვა.
ოპოზიცია ამტკიცებს, რომ სამხრეთ ოსეთში არსებული სოციალურ-ეკონომიკური კრიზისი პირდაპირ უკავშირდება ტადტაევს, რომელიც მანამდე ვიცე-პრემიერისა და ფინანსთა მინისტრის პოსტებს იკავებდა. 21 იანვარს გაგლოევმა მთავრობა მთლიანად დაითხოვა, თუმცა ოპოზიციის შეფასებით, საკადრო ცვლილებები პასუხისმგებლობის რეალურ აღებას არ ნიშნავდა.
ბიბილოვმა 2025 წლამდე სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების პროგრამის ჩავარდნაში პასუხისმგებლობა ბიბილოვსა და ტადტაევს დააკისრა და განაცხადა, რომ ახალ პრემიერ-მინისტრს არც პროფესიული კომპეტენცია და არც მორალური უფლება აქვს ეს თანამდებობა დაიკავოს.
ახალი პროგრამა ძველ ფონზე
მიუხედავად 2022-2025 წლების პროგრამის კრიტიკისა, ხელისუფლებამ უკვე გამოაცხადა ახალი, 2026-2030 წლების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების გეგმა, რომელსაც, წინამორბედის მსგავსად, რუსეთი დააფინანსებს.
ოპოზიციისთვის ეს ნაბიჯი უფრო ფორმალურ ჟესტად გამოიყურება, ვიდრე სტრატეგიულ გადახედვად.
“ჩვენ ვერ ვხედავთ, რომ მას შეუძლია ამ პროგრამის განხორციელება… ეს კანდიდატი პასუხისმგებლობისგან თავის არიდების მიზნით იყო წარდგენილი“, — განაცხადა ბიბილოვმა და პროცესს “ფარსი“ უწოდა.
მმართველი კოალიციის მხარდაჭერა
ოპოზიციის პროტესტის მიუხედავად, ტადტაევის კანდიდატურა პარლამენტმა დაამტკიცა. ე.წ. პრეზიდენტის მიერ კონტროლირებადმა პარტიებმა — ნიხასი, სახალხო პარტია და სამხრეთ ოსეთის კომუნისტური პარტია — მის დანიშვნას მხარი დაუჭირეს. იმავე დღეს გაგლოევმა შესაბამის ბრძანებულებას ხელი მოაწერა.
ოჯახური კავშირები და “რუხი კარდინალები“
სამხრეთ ოსეთის Telegram-არხებში ტადტაევის დაწინაურება მის ოჯახურ კავშირებს დაუკავშირეს. გავრცელებული ინფორმაციით, ის დაქორწინებულია ალექსანდრ ტუაევის დაზე – ტუაევი სამხრეთ ოსეთის კაგებეს თავმჯდომარის პირველი მოადგილეა და გაგლოევის გარემოცვასთან დაახლოებულ ფიგურად მიიჩნევა.
ასევე სახელდება არსენ გაგლოევი, რომელსაც ადგილობრივ პოლიტიკაში “რუხ კარდინალად“ მოიხსენიებენ და რომელსაც, კრიტიკოსების შეფასებით, მნიშვნელოვანი როლი ჰქონდა ალან გაგლოევის პოლიტიკურ აღმასვლაში.
ჩიხში შესული პოლიტიკური ვითარება?
ერთ-ერთი ადგილობრივი ექსპერტი მიიჩნევს, რომ “ერთიანი ოსეთის“ ღია გამოწვევა მმართველი გუნდის მიმართ შიდა პოლიტიკური კრიზისის გაღრმავებაზე მიუთითებს. მისი თქმით, ოპოზიცია დიდი ხნის განმავლობაში ერიდებოდა მკვეთრ ნაბიჯებს სტაბილურობის შესანარჩუნებლად, თუმცა ხელისუფლებამ ეს სისუსტედ აღიქვა.
გასულ წელს “ერთიანი ოსეთის“ საბანკო ანგარიშების გაყინვამ და პარტიის წევრებზე ზეწოლის ბრალდებებმა პოლიტიკური დაპირისპირება კიდევ უფრო გაამწვავა.
ექსპერტის შეფასებით, ტადტაევის დანიშვნა შეიძლება განიხილებოდეს როგორც მცდელობა, მმართველმა გუნდმა ძალაუფლება შეინარჩუნოს და შესაძლო კორუფციული რისკები წინასწარ დააზღვიოს – განსაკუთრებით საპრეზიდენტო არჩევნების მოახლოების ფონზე, როდესაც ხელისუფლების შიდა წრეებში მიმდინარე პროცესები შესაძლოა უფრო გამჭვირვალე გახდეს.
ამ ეტაპზე კი სამხრეთ ოსეთის პოლიტიკური ლანდშაფტი უფრო პოლარიზებული ჩანს, ვიდრე რეფორმებისკენ კონსოლიდირებული, და ახალი პრემიერის დანიშვნა ამ დაძაბულობას ვერ ამსუბუქებს.
