მითების დეტექტორი: როგორ გამოიყენეს სახელისუფლებო აქტორებმა პატრიარქის სახელი ოპონენტების დისკრედიტაციისთვის?
მითების დეტექტორის კვლევა
“მითების დეტექტორის“ მიერ გამოქვეყნებული კვლევის მიხედვით, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის გარდაცვალების შემდეგ საინფორმაციო სივრცეში სწრაფად ჩამოყალიბდა კამპანია, რომელიც საზოგადოებას ორ ბანაკად ჰყოფდა – “მგლოვიარეებად“ და “პროტესტში მყოფებად“. ეს დაყოფა არა მხოლოდ ემოციური რეაქციების ასახვას ემსახურებოდა, არამედ მიზანმიმართულად აძლიერებდა დაპირისპირებას.
ამავე კონტექსტში, კრიტიკულად განწყობილი პოლიტიკოსები, ჟურნალისტები და მოქალაქეები ხშირად ხდებოდნენ დისკრედიტაციის ობიექტები. მათი წარსული განცხადებები და მასალები კონტექსტიდან ამოგლეჯილად ვრცელდებოდა, რათა ისინი ეკლესიისა და პატრიარქის წინააღმდეგ მოქმედ ძალებად წარმოჩენილიყვნენ.
“უცხოური გავლენის“ ნარატივი
კვლევა მიუთითებს, რომ ერთ-ერთი მთავარი ხაზის მიხედვით, საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის დისკრედიტაცია წლების განმავლობაში უცხოური ძალების, განსაკუთრებით კი დასავლეთის მიერ ორგანიზებულ პროცესად იყო წარმოდგენილი. ამ ნარატივს ემატებოდა მოსაზრება, რომ გარე აქტორები ცდილობენ გავლენის მოპოვებას ეკლესიაზე და მომავალ პატრიარქზე.
ამ კონტექსტში აქტიურად ვრცელდებოდა “უკრაინის სცენარის“ პარალელი, რომლის მიხედვითაც დასავლეთი ცდილობს ეკლესიის შიდა პროცესებში ჩარევას, მათ შორის პატრიარქის არჩევის საკითხში.
მეუფე შიოს გარშემო დისკუსია
განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო მოსაყდრის, შიო მუჯირი ფიგურას, რომელიც ხშირად მოიხსენიებოდა როგორც პატრიარქობის ერთ-ერთი მთავარი კანდიდატი. კვლევის მიხედვით, მისი კრიტიკა სისტემატურად იყო წარმოდგენილი არა როგორც დამოუკიდებელი პოზიცია, არამედ როგორც პირდაპირი თავდასხმა გარდაცვლილ პატრიარქზე.
ამ ნარატივის ფარგლებში, ილია მეორისადმი პატივისცემა ავტომატურად უკავშირდებოდა შიოს მხარდაჭერას, ხოლო მის მიმართ კრიტიკა – პატრიარქის არჩევანის უარყოფას. ამავე დროს, შიოს წინააღმდეგ გამოთქმული პოზიციები ხშირად აღიწერებოდა როგორც შიდა და გარე ძალების კოორდინირებული კამპანიის ნაწილი.
“მათ შეფასებებში ხაზგასმულია, რომ სწორედ იმიტომ, რომ მეუფე შიო განიხილება პატრიარქობის ერთ-ერთ რეალურ კანდიდატად და ილია მეორის კურსის შესაძლო გამგრძელებლად, მისი დისკრედიტაციის მცდელობები კიდევ უფრო გააქტიურდა. ამ აქტორების თანახმად, კრიტიკა მეუფე შიოს მიმართ არ არის რეალურად მოტივირებული ეკლესიის შიდა საკითხებით, არამედ უკავშირდება პოლიტიკურ ინტერესებს. ოპოზიცია, მათი მტკიცებით, ცდილობს საზოგადოებრივ განწყობებზე მორგებას და პატრიარქის თემის გამოყენებას საკუთარი მიზნებისთვის, ხოლო შიოს წინააღმდეგ კამპანია გამოწვეულია შიშით, რომ ის, როგორც დამოუკიდებელი ფიგურა, არ დაექვემდებარება პოლიტიკურ გავლენებს და გააგრძელებს ეკლესიის არსებულ კურსს”, – წერია მასალაში.
პროპაგანდის აქტორები და არხები
“მითების დეტექტორის“ მონიტორინგი აჩვენებს, რომ აღნიშნული გზავნილები ფართო სპექტრის აქტორების მიერ ვრცელდებოდა. მათ შორის იყვნენ მმართველი პარტიის, “ქართული ოცნების” წარმომადგენლები, პროსახელისუფლებო მედიის ჟურნალისტები, სხვადასხვა პოლიტიკური ჯგუფები და ექსპერტები, ასევე კრემლთან დაკავშირებული მედიასაშუალებები და ანონიმური სოციალური მედიის ანგარიშები.
კვლევა ხაზს უსვამს, რომ ამ მრავალფეროვანმა საინფორმაციო ნაკადმა ერთიანი ეფექტი შექმნა: საზოგადოებრივი დისკუსია გადაიტანა რელიგიურ-ემოციურ ჭრილში და პოლიტიკური პოლარიზაცია გააღრმავა.
გლოვა და პოლიტიკური ბრძოლა
“მითების დეტექტორის“ შეფასებით, მსგავსი კამპანიები მიზნად ისახავს არა მხოლოდ კონკრეტული ფიგურების ან ჯგუფების დისკრედიტაციას, არამედ საზოგადოებრივი რეალობის გადაფორმებას ისე, რომ პოლიტიკური დაპირისპირება ღირებულებით და იდენტობის კონფლიქტად წარმოჩინდეს.
