Kürü diplomatiyası: Azərbaycandan rüşvət alan almaniyalı sabiq deputata yalnız şərti cəza verildi
Azərbaycandan rüşvət alan alman
Münhen Ali Vilayət Məhkəməsi (Oberlandesgericht) Almaniya Bundestaqının sabiq üzvü Aksel Fişeri Azərbaycandan on minlərlə avro rüşvət almaqda təqsirli bilib.
“Kürü diplomatiyası” kimi də tanınan ittihama görə, Fişer bu ödənişlər müqabilində Avropa Şurası Parlament Assambleyasında (AŞPA) Azərbaycanın maraqlarını təbliğ edib.
Məhkəmənin hökmü ilə sabiq deputat 1 il 2 ay müddətinə şərti azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edilib.
Məhkəmə hökmündə əlavə olaraq aşağıdakı sanksiyalar yer alır:
- 2 il müddətinə dövlət vəzifəsi tutmaq qadağası;
- 20 000 avronun müsadirə olunması;
- 12 000 avronun qurbanlara dəstək fonduna ödənilməsi tələbi.
Lobbiçilik müqabilində rüşvət
Aksel Fişer 2010-2018-ci illərdə Almaniyanın AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü olub, Bundestaq üzvlüyünü isə 2021-dək davam etdirib.
Məhkəmənin qənaətinə görə, o, həmin illərdə Azərbaycan rəsmiləri ilə gizli “qanunsuz razılaşma” əsasında hərəkət edərək Bakı hökumətinin xeyrinə çıxışlar edib. Məxfi sənədləri Azərbaycandakılarla paylaşıb və Assambleyada keçirilən səsvermələrdə dəfələrlə Azərbaycan lehinə səs verib.
Məhkəmə qeyd edib ki, razılaşma 2011-ci ildən olsa da, Almaniyada deputatların mandatlarının icrası qarşılığında fayda əldə etməsini cinayət sayan qanun yalnız 2014-cü ilin sentyabrında qüvvəyə minib. Buna görə də Fişerin həmin vaxta qədər aldığı, ümumilikdə 79 min avro məbləğində ödənişlərə görə onun barəsində cinayət təqibi aparmaq mümkün deyil.
Yalnız həmin tarixdən sonra, yəni 2014-cü ilin payızından 2018-ci ilədək onun əlavə olaraq nağd şəkildə aldığı 24 500 avro məbləğində rüşvət yeni qanun çərçivəsində cinayət kimi qiymətləndirilib.
Fişer ittihamları rədd edir və Azərbaycandan heç vaxt pul almadığını iddia edirdi. Lakin məhkəmə onun izahatlarını inandırıcı saymayıb.
Vəkilləri hökmə qarşı apellyasiya şikayəti verəcəklərini bildiriblər.
Qeyd olunur ki, Almaniyada vəzifədə olduğu dövrdə rüşvət almağa görə bir deputatın məhkum edilməsi ilk dəfədir baş verir.
Lintner işi və “Landromat” qalmaqalı nədir?
Bu qərar eyni məhkəmənin 2025-ci ilin iyulunda Xristian Sosial İttifaqından (CSU) olan sabiq deputat Eduard Lintner barəsində çıxardığı hökmün ardınca gəlib. Lintner həmin məhkəmə prosesində Azərbaycana lobbiçilik fəaliyyətini “şərəfli motivlərlə” izah edir, bunu “qanuni lobbiçilik” adlandırırdı.
O da eyni ittiham üzrə təqsirli bilinərək məhkum edilib (Lintnerin 9 ay müddətinə şərti həbs cəzası aldığı bildirilir) və hazırda hökmündən apellyasiya şikayəti verib.
Lintner “Azərbaycan Landromatı” kimi tanınan, 2017-ci ildə OCCRP və media tərəfdaşlarının ifşa etdiyi genişmiqyaslı çirkli pulların yuyulması sxemində adı hallanan fiqurlardandır.
Araşdırmalar göstərib ki, Azərbaycanın hakim elitası 2,9 milyard dollarlıq gizli “qara büdcə” fondundan istifadə edərək həm özlərini varlandırıb, həm də ölkənin insan hüquqları imicini yaxşılaşdırmaq üçün Avropalı siyasətçilərə ödənişlər edib – xüsusən də insan haqları pozuntularına görə artan tənqidlərin fonunda.
Əslində Lintner və Fişer ilkin mərhələdə birlikdə mühakimə olunmalı idilər, lakin Fişerin xəstələnməsi səbəbilə işi sonradan ayrılıqda aparılıb.
Transperensi İnterneşnıldan reaksiya
Aksel Fişerin məhkum edilməsinə münasibət bildirən Transperensi İnterneşnıl (Transparency International Germany) qeyd edib ki:
“Bəzi avropalı siyasətçilər Azərbaycanın maraqlarını irəli aparmaq və Avropa Şurası daxilində etirazları boğmaq üçün rüşvət qəbul edərkən, insan haqları müdafiəçiləri və siyasi məhbuslar Bakıda həbsxanalarda otururdu”.
Qurum bu hökmü “Almaniyada və Avropada hesabatlılıq üçün mühüm irəliləyiş” adlandırıb və “Landromat” qalmaqalında adı keçən digər ölkələri də Berlinin yolu ilə getməyə çağırıb.
Azərbaycandan rüşvət alan alman
