Վրաստանում հանցանք կհամարվի արտերկրի հիմնադրամների հետ ցանկացած գործակցություն․ նոր օրենք
Կալանք Վրաստանում արտերկրից ֆինանսավորվելու համար
Իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցությունը խստացնում է «օտարերկրյա ֆինանսավորման» վերաբերյալ օրենքները։ Հունվարի 28-ին հայտարարվել է, որ կառավարության թույլտվության բացակայության դեպքում օտարերկրյա հիմնադրամների և իրավաբանական անձանց հետ ցանկացած համագործակցություն կդիտարկվի որպես քրեական հանցագործություն։
Այսպիսով, իշխող կուսակցությունը փորձում է արգելափակել Վրաստանում օտարերկրյա ֆինանսավորում ստանալու բոլոր ուղիները, այդ թվում՝ շրջանցիկ ճանապարհները, որոնք քաղհասարակության կազմակերպությունները գտել էին նախորդ փոփոխություններից հետո։
- ԵՄ-ն կկասեցնի առանց վիզայի ռեժիմը Վրաստանի մի խումբ քաղաքացիների համար
- Transparency International. 2025 թ․-ի վերջին Վրաստանում կոռուպցիայի մակարդակը մտահոգիչ է
- «Վրաստանում բողոքի ցույցերը ցրելու համար 2024 թ․-ին քիմիական զենք է կիրառվել»․ կարծիք
Այս փոփոխությունների մասին հունվարի 28-ին՝ խորհրդարանական մեծամասնության նիստից հետո հայտարարել է «Վրացական երազանք» կուսակցության առաջնորդներից մեկը՝ Իրակլի Կիրցխալիան։
«Մենք փոփոխություններ ենք մտցնում օրենսդրությունում, որպեսզի ապագայում ոչ ոք չկարողանա այլընտրանքային ճանապարհ գտնել Վրաստանում անկարգություններն ու բռնությունը դրսից ֆինանսավորելու համար»,- ասել է Կիրցխալիան։
Այս փոփոխությունների մասին օրենքի նախագիծը դեռևս հրապարակված չէ։ Հետևաբար, հանրությանը հայտնի է միայն այն, ինչ ասվել է ճեպազրույցում։
Արդեն իսկ կարելի է ասել, որ փոփոխությունները կտարածվեն քաղաքացիական հասարակության և մեդիա կազմակերպությունների, քաղաքական կուսակցությունների, ձեռնարկատերերի և «քաղաքացիական քաղաքական գործունեությամբ» զբաղվող յուրաքանչյուր անձի վրա։ Հիմնական ուղերձը հետևյալն է.
Երկրում արտասահմանյան ողջ դրամաշրջանառությունը պետք է լիովին վերահսկվի «Վրացական երազանքի» կողմից։
Ի՞նչ է հայտնի այս պահին
- Բոլոր արտասահմանյան փոխանցումները կհամարվեն դրամաշնորհներ
«Դրամաշնորհների մասին» օրենքում փոփոխություններ կկատարվեն: Արդեն հայտնի է, որ «դրամաշնորհ» բառի սահմանումը կընդլայնվի, և, ըստ էության, ցանկացած արտասահմանյան փոխանցում կհամարվի դրամաշնորհ:
Նախնական նոր ձևակերպումը հետևյալն է.
Դրամաշնորհներ են համարվում ցանկացած անձի կողմից ցանկացած անձի կանխիկ կամ բնամթերքով փոխանցված միջոցները, որոնք օգտագործվում են Վրաստանի կառավարությանը կամ հասարակությանն առնչվող որևէ գործունեության համար, ուղղված են երկրի ներքին քաղաքականությունը փոխելու փորձերի ձևավորմանը կամ դրանց իրագործմանը։
Նման դրամաշնորհ հնարավոր կլինի ստանալ միայն կառավարության նախնական հաստատման դեպքում։
Ըստ փոփոխությունների՝ կսահմանվի «այլ պետական իրավաբանական անձ, որի գործունեությունը, ըստ էության, ներառում է Վրաստանի հետ կապված գործունեություն» հասկացությունը։
Այս փոփոխության համաձայն՝ արտասահմանում գրանցված կազմակերպությունը, որը «ըստ էության, գործում է Վրաստանում», նույնպես պարտավոր կլինի դիմել Վրաստանի կառավարությանը՝ դրամական միջոցների փոխանցման թույլտվության համար։
Հակառակ դեպքում այն կենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Փոփոխությունների համաձայն՝ դրամաշնորհ կհամարվեն նաև կանխիկ կամ բնամթերքով փոխանցվող միջոցները, որոնց դիմաց դրամաշնորհ ստացողը տրամադրում է տեխնիկական օգնություն կամ կիսվում է գիտելիքներով, փորձով կամ փորձաքննությամբ։
Սա նշանակում է, որ եթե օտարերկրյա պետությունը Վրաստանում վարձում է փորձագետներ, նրանց վճարվող գումարը կհամարվի դրամաշնորհ, և նման դրամաշնորհի համար նույնպես անհրաժեշտ կլինի կառավարության համաձայնությունը։
Կառավարության նախնական համաձայնությունը կպահանջվի նաև ոչ ռեզիդենտ իրավաբանական անձի ներկայացուցչության, մասնաճյուղի կամ բաժնի համար, եթե այդ ոչ ռեզիդենտ անձից միջոցներ են ստացվում։
Եթե նման կառույցը/մասնաճյուղը դրամաշնորհ ստանա առանց կառավարության հաստատման, կենթարկվի վարչական պատասխանատվության և պարտավոր կլինի վճարել տուգանք ստացած դրամաշնորհի կրկնապատիկի չափով։
- «Դրամաշնորհների մասին» օրենքի խախտումը կպատժվի ազատազրկմամբ
Քրեական օրենսգրքում նույնպես կարվեն փոփոխություններ, որոնք կսահմանեն քրեական պատասխանատվություն «Դրամաշնորհների մասին» օրենքը խախտելու համար։
Խախտումները կհանգեցնեն տուգանքի, 300-500 ժամ հանրային աշխատանքների կամ 6-9 տարվա ազատազրկման։
Քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածը, որը նախատեսում է «փողերի լվացում», կլրացվի ծանրացուցիչ հանգամանքով՝ «փողերի լվացում Վրաստանում քաղաքական հարցերի հետ կապված գործունեություն իրականացնելու նպատակով»։
Այս հոդվածի դեպքում կկիրառվի 9-12 տարվա ազատազրկում։
Քաղաքական կուսակցության առաջնորդը նույնպես կենթարկվի ազատազրկման, եթե նա, օրինակ, ստանա արտասահմանյան ֆինանսավորում: Օրենքը սա սահմանում է հետևյալ կերպ. եթե նա խախտի «Քաղաքացիների քաղաքական միությունների մասին» օրենքը։
Նման խախտման համար պատիժը կլինի հանրային աշխատանք՝ 300-500 ժամ կամ մինչև 6 տարվա ազատազրկում։
Արտաքին լոբբինգը նույնպես կպատժվի քրեական օրենսդրությամբ։
Սա նշանակում է փողի, արժեթղթերի, այլ գույքի, նյութական օգուտների կամ որևէ այլ առավելության ուղղակի կամ անուղղակի փոխանցում մեկ այլ պետության քաղաքացուն կամ իրավաբանական անձին՝ Վրաստանին վերաբերող քաղաքական հարցերում նրա գործունեության դիմաց։
Այս դեպքում պատիժը կլինի տուգանք, հանրային աշխատանք՝ 300-500 ժամ կամ մինչև 6 տարվա ազատազրկում։
- Կուսակցությունները կենթարկվեն սահմանափակումների. ոչ բոլորը կկարողանան դառնալ կուսակցության անդամ, իսկ առաջնորդներին ավելի հեշտ կլինի ձերբակալել
Փոփոխություններ կկատարվեն նաև «Քաղաքացիների քաղաքական միությունների մասին» օրենքում։
Այս փոփոխությունները կարգելեն կուսակցությանն անդամակցել օտարերկրյա ֆինանսավորումից աշխատավարձ ստացող ցանկացած անձի, այսինքն՝ անձի, որն աշխատում է մի կազմակերպությունում, որի տարեկան եկամտի 20%-ը ստացվում է օտարերկրյա պետությունից։
Նման անձին արգելվելու է 8 տարվա ընթացքում անդամակցել որևէ քաղաքական կուսակցության։
Պետական վերահսկողական ծառայությանը կտրվի իրավունք վերահսկելու քաղաքական կուսակցության անդամների ֆինանսական գործունեությունը։ Սա նշանակում է, որ պետությունը կունենա հասանելիություն նույնիսկ շարքային կուսակցականների հաշիվներին։
Այս փոփոխությունները կտարածվեն նաև նրանց վրա, ովքեր ունեն հայտարարված կուսակցական-քաղաքական նպատակներ։
Այլ կերպ ասած, նույնիսկ եթե անձը դեռևս որևէ կուսակցության անդամ չէ, այլ պարզապես ակտիվ անձնավորություն է, «Վրացական երազանքը» նրա գործունեությունը կդիտարկի որպես քաղաքական նպատակ։
- Ձեռնարկատերերը կտուգանվեն հանրային քաղաքական գործունեության համար
Նախատեսվում են նաև փոփոխություններ Վարչական իրավախախտումների մասին օրենսգրքում։
Այս փոփոխությունների համաձայն՝ ցանկացած ընկերություն, որը զբաղվում է իր հիմնական գործունեության հետ կապ չունեցող հանրային քաղաքական գործունեությամբ, կտուգանվի։
Առաջին տուգանքը կկազմի 20,000 լարի (մոտավորապես 7,000 դոլար), իսկ կրկնակի տուգանքը՝ 40,000 լարի։
«2026 թվականի սկզբի դրությամբ Վրաստանում կա 667,318 անհատ ձեռնարկատեր։ Արտահայտեք Իվանիշվիլիի նկատմամբ ցանկացած քննադատություն, և դուք կտուգանվեք 20,000 լարիով»,— սոցցանցերում գրել է փաստաբան Գիորգի Մշվենիրաձեն։
Առաջին գնահատականները
Նոր բռնաճնշող օրենքների մասին հայտարարությունը բուռն արձագանքի է արժանացել սոցիալական ցանցերում։
Թամթա Միքելաձե, «Սոցիալական արդարադատության կենտրոն»:
«Վրացական երազանքի» կառավարության կողմից հայտարարված օրենսդրական նախաձեռնությունը պետական վերահսկողության է ենթարկում օտարերկրյա պետությունների հետ ցանկացած տեսակի համագործակցություն և սահմանում է շատ բարձր քրեական պատասխանատվություն։
Սա շահագրգռվածություն է ամբողջ հասարակության վրա լիակատար վերահսկողություն հաստատելու, այլ ոչ թե միայն այն հաստատությունների և ոլորտների վրա, որոնք գործնականում ոչնչացվել էին դեռևս անցյալ տարի՝ բռնաճնշող օրենքների և քաղաքական ազատությունների աննախադեպ սահմանափակումների պատճառով։
Սակայն նախաձեռնությունն ունի նաև թաքնված, գերակա նպատակ՝ հասարակության կրիտիկական զանգվածին ստիպել արտագաղթել։
Ուսանողները, հետազոտողները, արվեստագետները, փորձագետները, իրավապաշտպանները, հոգեբանները, սոցիալական աշխատողները, ուսուցիչները, պրոֆեսորները, բժիշկները, գիտնականները և այլք, ովքեր մասնակցում են արտասահմանյան ֆինանսավորմամբ նախագծերի և ուզում են ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն ազդել հասարակության վրա, պետք է կամ համաձայնվեն աշխատել լիակատար պետական վերահսկողության ներքո, կամ էլ ենթարկվեն վեց, իսկ երբեմն՝ ինը-տասներկու տարվա ազատազրկման։
Այլ կերպ ասած, հասարակության այն կրիտիկական զանգվածը, որը մինչ այժմ անկախ է մնացել «Վրացական երազանքի» ազդեցությունից և նրա բիզնես շահերից, համարձակվել է աշխատել հասարակության շահերից ելնելով, պարզապես կոչնչացվի տնտեսական և, ի վերջո, քաղաքական իմաստով։
Այս դասը կունենա միայն մեկ ընտրություն՝ կամ մահ՝ որպես քաղաքացի և կյանքի լիակատար մասնավորեցում, կամ միգրացիա։
Երկրի ինստիտուցիոնալ կառույցներն արդեն ոչնչացված են։ Հիմա նրանք սկսել են մաքրել քաղաքական մարմինը կրիտիկական զանգվածներից՝ հասարակության վրա լիակատար գերիշխանություն հաստատելու համար։
Սա բառացիորեն ապագայի սպանություն է։ Եթե այս գործընթացը չկասեցվի, հինգ տարի հետո մենք այլևս չենք ճանաչի մեր երկիրը։
Լևան Ցուցկիրիձե, «Ազատության հրապարակ» քաղաքական կուսակցություն.
«Վրացական երազանքը» ցանկանում է արգելել քաղաքականությունը և զրկել մեզ քաղաքացիական իրավունքներից: Նրանք ցանկանում են հասարակությունը վերածել հնազանդ և լուռ մարդկանց զանգվածի, որոնց կարելի է վերահսկել ստի և սպառնալիքի միջոցով:
Հենց սրան է ծառայում նրանց կողմից հայտարարված նոր «օրենսդրական ակտը»։ Այդպես է գործում միայն ճշմարտությունից վախեցող կուսակցությունը։
Մենք պայքարում ենք այնպիսի Վրաստանի համար, որը հիմնված է իր քաղաքացիների համաձայնության վրա, որտեղ ժամանակավորապես ընտրված կառավարությունը չի վերահսկում ժողովրդին վախի միջոցով, այլ ծառայում է և հաշվետու է նրան։
Ընտրությունն ամեն օր ավելի պարզ է դառնում, և ես հստակ գիտեմ՝ որն է մերը։ Այն է, ինչ միշտ՝ արժանապատվություն, արդարություն և ազատություն»։
Նիկա Սիմոնիշվիլի, փաստաբան.
«Վրացական երազանքի» բռնաճնշող օրենքներից ոչ մեկը չաշխատեց, քանի որ դրանք բոլորը նպատակ ունեին վախ սերմանել, իսկ մենք ի պատասխան ցույց տվեցինք միասնություն և համերաշխություն։
Երբ նրանք ընդունեցին «օտարերկրյա գործակալների» մասին օրենքը, կարծում էին, որ մենք կվախենանք։ Նույնը մտածում էին, երբ սկսեցին մարդկանց ձերբակալել ճանապարհներ փակելու, մայթերին կանգնելու համար, այլ խելագար գործողությունների դիմեցին։
Դրանցից ոչ մեկը չաշխատեց։ Ոչ թե որովհետև օրենքը թերի էր, այլ որովհետև նրանք չկարողացան կոտրել ժողովրդին»։
Հետևեք մեզ — Facebook | Youtube
Կալանք Վրաստանում արտերկրից ֆինանսավորվելու համար
