«Հայոց եկեղեցին երբեք չի ծառայել և չի ծառայում օտար ուժերի»․ եպիսկոպոսաց հավաքի արդյունքները
Ավստրիայում եպիսկոպոսաց հավաքի արդյունքները
«Հայոց Եկեղեցին երբեք չի ծառայել և չի ծառայում օտար ուժերի կամ արտաքին շահերի, այլ իր հավատարմությունն անսակարկ պահել է բացառապես հայ ժողովրդին, նրա պետականությանն ու ազգային ինքնության պահպանությանը»,- ասված է Ավստրիայի Սանկտ Փյոլթըն քաղաքում կայացած եպիսկոպոսաց հավաքի մասնակիցների հաղորդագրության մեջ։
Կաթողիկոսի՝ «ամենօրյա ռեժիմով օտարերկրյա հատուկ ծառայություններին զեկուցելու» վարչապետ Փաշինյանի մեղադրանքների ֆոնին հոգևորականները հայտարարել են․ «Եկեղեցին մշտապես ջատագովն է եղել հայոց անկախ պետականության գոյության և առավելագույն չափով սատարել և շարունակում է նպաստել նրա զորացմանն ու առաջընթացին»։
Հայտարարության մեջ նրանք անընդունելի են համարել Փաշինյանի մեկնարկած «եկեղեցու բարենորոգման» շարժումը, ինչպես նաև պնդել, որ Ամենայն հայոց կաթողիկոսն ու եկեղեցականները «բռնաճնշումների» են ենթարկվում։
Ի սկզբանե փետրվարի 17-19-ը նախատեսված էր ոչ թե եպիսկոպոսաց հավաք, այլ ժողով։ Ի տարբերություն հավաքի՝ ժողովը կանոնական դավանաբանական որոշումներ ընդունող մարմին է։
Ժողովը պետք է գլխավորեր կաթողիկոսը, այնինչ դրանից օրեր առաջ նրա ելքը երկրից արգելվեց։ Գարեգին Բ-ի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել․ նա և եկեղեցու 6 բարձրաստիճան հոգևորականներ մեղադրվում են դատական ակտի կատարմանը խոչընդոտելու մեջ։
Եկեղեցական հավաքի մասնակիցները դատապարտել են «քրեական անհիմն հետապնդումն» և հավելել, որ ՀՀ-ից ելքի արգելքը «արհեստականորեն ստեղծված խոչընդոտ» էր։ Հաղորդագրությունից տեղեկանում ենք, որ Գարեգին Բ-ն Հայաստանից Ավստրիա հայրապետական պատգամ է հղել տեսակապի միջոցով։
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի «եկեղեցու բարենորոգման» արշավին միացած Մասյացոտնի թեմի առաջնորդ Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանը հեռացվել էր թեմի առաջնորդի պաշտոնից։ Հոգևորականն այդ որոշումը վիճարկել էր դատական կարգով։ Թեև դատարանը որոշել էր նրան վերականգնել թեմի առաջնորդի պաշտոնում, սակայն նա կարգալույծ էր հռչակվել կաթողիկոսի տնօրինությամբ և Գերագույն հոգևոր խորհրդի որոշմամբ։ Կաթողիկոսի և 6 հոգևորականների գործը կապված է հենց այս որոշման հետ։
Մանրամասներ․ ի՞նչ են հայտարարել Ավստրիայում կազմակերպված հավաքի մասնակիցները, ինչո՞ւմ է Փաշինյանը մեղադրել Գարեգին Բ-ին և ինչո՞ւ կաթողիկոսին հնարավորություն չտրվեց մասնակցել արտերկրում հրավիրված հավաքին
- Գարեգին Բ-ի հեռացման պահանջը հասավ Մայր Աթոռ, Փաշինյանը չմասնակցեց հավաքին
- «Ամենայն հայոց կաթողիկոսը չի գնա դասալքության»․ Մայր Աթոռի դիվանապետ
- «Մայր Աթոռի ազատագրման մեկնարկ». Փաշինյանի մասնակցությամբ պատարագն առանց միջադեպերի չանցավ
Ովքե՞ր են մասնակցել եպիսկոպոսաց հավաքին
Հաղորդագրությունից տեղեկանում ենք, որ Ավստրիայում կազմակերպված հավաքին մասնակցել են 25 բարձրաստիճան հոգևորականներ։ Նշվում է, որ նրանք Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսության՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի, Երուսաղեմի Հայոց Պատրիարքության և Կ․Պոլսի Հայոց Պատրիարքության ներկայացուցիչներ են։
Հավաքին ներկա է եղել նաև Հյուսիսային Ամերիկայի Արևմտյան թեմի առաջնորդ Հովնան արքեպիսկոպոս Տերտերյանը, որը վարչապետ Փաշինյանի ձևավորած «Եկեղեցու բարենորոգման խորհրդի» անդամ է։
Ի սկզբանե մասնակցելու հրավեր էին ստացել բոլոր 56 եպիսկոպոսները, այդ թվում՝ կաթողիկոսի հրաժարականը պահանջող հոգևորականները։ Նրանք, սակայն, հայտարարել էին, որ չեն մասնակցելու ժողովին։
Այդ որոշումը հիմնավորել էին նրանով, որ Մայր Աթոռը մինչ օրս չի արձագանքել վարչապետի և իրենց բարձրացրած խնդիրներին, այդ թվում՝ որոշ բարձրաստիճան հոգևորականների հետ կապվող աղմկահարույց դեպքերին և Ամենայն հայոց կաթողիկոսի «գահը զբաղեցրած անձի հասցեին հնչեցված լուրջ մեղադրանքներին», չի ձեռնարկել ոչ մի գործընթաց։
Քննարկումների օրակարգը
Մայր Աթոռի փոխանցմամբ՝ հոգևորականները «բովանդակային և կառուցողական» քննարկումներ են ունեցել եկեղեցու առջև ծառացած մարտահրավերների վերաբերյալ ու փորձել գտնել լուծումներ դրանց հաղթահարման ուղղությամբ։
Նշվում է, որ օրակարգում ներառված են եղել եկեղեցի-պետություն հարաբերությունների ներկայիս իրավիճակին և քաղաքական շահարկումներից եկեղեցու ինքնավարության պաշտպանությանը վերաբերող հարցեր։
Անդրադարձ է արվել նաև ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ գերիների խնդրին․
«Խորապես մտահոգված լինելով Բաքվում Արցախի ղեկավարության նկատմամբ իրականացված կեղծ դատավարությամբ և անօրինական վճիռներով՝ մեր կոչն ենք ուղղում միջազգային հանրությանը և Քույր Եկեղեցիներին շարունակելու ջանքեր ներդնել պատանդառված հայորդիների շուտափույթ ազատ արձակման ուղղությամբ»։
«Արտաքին պարտադրանքի ներքո բարենորոգման որևէ շարժում անընդունելի է»
Շեշտվում է, որ եկեղեցին «ներքին բարենորոգությամբ միշտ կենսունակ է պահել Քրիստոսի Ավետարանը քարոզելու և ժողովրդին դեպի փրկություն առաջնորդելու իր բուն առաքելությունը»։
Եպիսկոպոսաց հավաքի մասնակիցների դիտարկմամբ՝ արտաքին պարտադրանքի ներքո բարենորոգման որևէ շարժում անընդունելի է․
«Հրամայական անհրաժեշտություն ենք նկատում Հայ Եկեղեցու առջև ծառացած մարտահրավերների հաղթահարման և բարեկարգության աշխատանքներն իրականացնել միմիայն եպիսկոպոսաց ժողովում և եկեղեցական կանոնական բարձրագույն մարմիններում»,- ընդգծել են նրանք։
Կոչ իշխանություններին․ «Զերծ մնալ վերջնագրային խոսույթից»
Եպիսկոպոսներն իրենց խորը մտահոգությունն են արտահայտել եկեղեցի-պետություն հարաբերությունների անցանկալի կացության առնչությամբ, իրադրությունը բնորոշել «վտանգաշատ» և ՀՀ իշխանություններին կոչ արել՝
- դադարեցնել եկեղեցու հանդեպ հալածանքները և հարգել եկեղեցու՝ դարերով ամրագրված ինքնիշխանությունն ու ինքնավարությունը,
- վերջ դնել շինծու մեղադրանքներով ու զրպարտություններով եկեղեցականների ու կաթողիկոսի նկատմամբ բռնաճնշումներին,
- ազատ արձակել կալանավորված հոգևորականներին, ինչպես նաև ի պաշտպանություն եկեղեցու հանդես եկած հայորդիներին,
- գործել բացառաբար ՀՀ Սահմանադրությամբ, օրենսդրությամբ և միջազգային օրենքներով,
- հավատարիմ մնալ հռչակված ժողովրդավարական սկզբունքներին՝ երաշխավորելով երկրում խղճի, կրոնի և դավանանքի ազատությունը, պառակտման փոխարեն ապահովելով հասարակական համերաշխություն,
- առկա խնդիրներն ու հակառակությունները փարատել երկխոսության ոգով, առանց նախապայմանների՝ զերծ մնալով անհեռանկար վերջնագրային խոսույթից։
Վարչապետի «եկեղեցու բարենորոգման» արշավին միացած հոգևորականներին հորդորել են
- գործել Սուրբ Էջմիածնի և կաթողիկոսի հանդեպ հավատարմության ուխտի գիտակցությամբ,
- ներեկեղեցական կյանքին առնչվող խնդիրները լուծել բացառապես եկեղեցու լիազոր ատյաններում,
- ինչպես նաև ձեռնպահ մնալ հակականոնական գործողություններից ու անջատողական դրսևորումներից։
«Պատարագներին Վեհափառ Հայրապետի անվան հիշատակության հատվածի զեղչումը որևէ հիմնավորմամբ եկեղեցաբանորեն անընդունելի է և ուղիղ հարված Սուրբ Էջմիածնի միաբանությանը և Հայոց Եկեղեցու միասնությանը»,- արձանագրել են նրանք։
«Կա կաթողիկոսությունը Հայաստանից դուրս տանելու նպատակ»․ Փաշինյանի նոր մեղադրանքը
Եկեղեցական հավաքից օրեր առաջ, երբ դեռ չէր հաղորդվել կաթողիկոսի՝ երկրից բացակայելու արգելքի մասին, ՀՀ վարչապետը Գարեգին Բ-ին մեղադրել էր Հայ առաքելական եկեղեցու կաթողիկոսությունն ու Էջմիածնի գանձերը Հայաստանից դուրս տանելու փորձի մեջ։
Փաշինյանի գնահատմամբ՝ ուզում են որոշ ուժերի ձեռքում ուժեղացնել «մարիոնետային կաթողիկոսության հանգամանքն» ու դա օգտագործել որպես Հայաստանի դեմ գործիք․
«Ես դա թույլ չեմ տալու։ Հայաստանը չի պատրաստվում դիտորդի նման հետևել։ Հակազդեցություն է լինելու շատ կոշտ, բարերարների դիմակի տակ թաքնված` Էջմիածնի գանձերի վրա աչք դրածների հայացքներն ուղղելու ենք բոլորովին ուրիշ կողմ»,- հայտարարել էր վարչապետն ու հավելել՝ եթե պետք լինի, կձեռնարկվեն նաև լրացուցիչ միջոցներ։
Նրա այս հայտարարությունից մեկ օր անց հայտնի դարձավ, որ կաթողիկոսի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել, որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։
Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը կաթողիկոսի հանդեպ գործողությունները որակեց «անհիմն ու անօրինական»՝ պնդելով, որ դրանք կրում են «ընդգծված քաղաքական բնույթ»։
Տևական ժամանակ է, ինչ Փաշինյանը կաթողիկոսին հեռացնելու թեման օրակարգում է պահում: Սկզբում վարչապետը նշում էր, որ Գարեգին Բ-ն պետք է հեռանա, քանի որ խախտել է կուսակրոնության ուխտը, դուստր ունի: Ավելի ուշ այդ մեղադրանքին միացավ մեկ ուրիշը, թե, իբր, կաթողիկոսն ամենօրյա ռեժիմով զեկուցում է օտարերկրյա հատուկ ծառայության լեյտենանտներին: Սա, ըստ էության, նշանակում է, որ երկրի ղեկավարը հոգևոր առաջնորդին մեղադրում է օտարերկրյա ազդեցության գործակալ լինելու մեջ:
Վարչապետ Փաշինյանը գործակալ լինելու մեջ է մեղադրել նաև կաթողիկոսի եղբորը՝ Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի առաջնորդ Եզրաս արքեպիսկոպոս Ներսիսյանին։
2025 թ․-ի տարեվերջին՝ դեկտեմբերի 20-ին իշխանությունների հետ փոխկապակցված civic.am կայքը հրապարակել էր փաստաթղթի պատճեն, ըստ որի՝ Ներսիսյանը համագործակցել է ԽՍՀՄ Պետական անվտանգության կոմիտեի՝ ԿԳԲ-ի հետ, ունեցել է ծածկանուն՝ «Կարո»։ Չնայած այս հրապարակմանը՝ Ազգային անվտանգության ծառայությունը լրագրողներին տեղեկատվություն չէր տրամադրել Գարեգին Բ-ի և Եզրաս արքեպիսկոպոսի՝ օտարերկրյա հատուկ ծառայությունների հետ ունեցած կապերի մասին: Գերատեսչությունից միայն նշել էին, որ օպերատիվ հետախուզական գործունեության միջոցառումների իրականացմամբ ձեռքբերված տեղեկությունները դասվում են պետական գաղտնիքի շարքին:
Հետևեք մեզ — Facebook | Youtube
Ավստրիայում եպիսկոպոսաց հավաքի արդյունքները
