«Վաշինգտոնն ու Մոսկվան հետևո՞ւմ են». հետախուզական ծառայությունների ղեկավարների այցերը Երևան
Բըրնսն ու Նարիշկինը Երևանում
Ինչո՞ւ են մի քանի օրվա տարբերությամբ Երևան եկել Միացյալ Նահանգների և Ռուսաստանի արտաքին հետախուզական ծառայությունների ղեկավարները: Այս հարցն արդեն մի քանի օր է, ինչ քննարկվում է հայաստանյան ԶԼՄ-ներում:
Ուիլյամ Բըրնսի և Սերգեյ Նարիշկինի այցերի մասին տեղեկությունները սուղ են: Հաղորդվել է, որ պաշտոնյաներին ընդունել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Բըրնսը հանդիպել է Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի հետ: Նարիշկինի հետ հանդիպումների մասին այլ հաղորդագրություններ չկան, սակայն պաշտոնյան լրագրողների հետ զրույցում նշել է, որ Փաշինյանի հետ զրույցից հետո քննարկում է ունեցել նաև Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի հետ:
Հայտնի չէ՝ ինչով է պայմանավորված այն, որ պաշտոնյաները Հայաստանի մայրաքաղաք են այցելել մի քանի օրվա տարբերությամբ, որն է Երևան գալու պատճառը և ինչ օրակարգով են անցել հանդիպումները բարձրաստիճան հայ պաշտոնյաների հետ:
JAMnews-ը ներկայացնում է մինչ այս պահը հաղորդված տեղեկությունները, ինչպես նաև փորձագիտական կարծիք
Քննարկումներ Հայաստանի վարչապետի հետ
![Հայաստանում ԱՄՆ դեսպան Լին Թրեյսին և Ուիլյամ Բըրնսը, լուսանկարը՝ ՀՀ վարչապետի պաշտոնական կայքից](https://jam-news.net/app/uploads/2022/07/31751_b-1024x682.jpg)
ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզական վարչության ղեկավար Ուիլյամ Բըրնսն ու Հայաստանի վարչապետը քննարկել են
- միջազգային և տարածաշրջանային անվտանգությանը վերաբերող հարցեր,
- ահաբեկչության դեմ պայքարին վերաբերող թեմաներ,
- Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում տեղի ունեցող գործընթացները:
Վարչապետի պաշտոնական կայքից տեղեկանում ենք, որ Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին հետախուզության ծառայության տնօրեն Սերգեյ Նարիշկինի հետ քննարկվել են նույն թեմաները՝ բացառությամբ ահաբեկչության դեմ պայքարի:
Սա ԿՀՎ ղեկավար Բըրնսի առաջին այցն էր Հայաստան։ Ացի մասին առաջինը հաղորդել էին ռուսական ԶԼՄ-ները՝ հղում անելով դիվանագիտական անանուն աղբյուրների: Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատունը չէր մեկնաբանել դրանք, իսկ ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայությունն ասել էր, թե Բըրնսի երևանյան այցի վերաբերյալ տեղեկություններ չունեն:
2005-2008 թվականներին պաշտոնյան եղել է ՌԴ-ում Միացյալ Նահանգների դեսպանը։
Փաշինյան-Բըրնս հանդիպման մասին հաղորդագրությունը հակիրճ էր, օրակարգային հարցերից բացի այլ տեղեկություններ չէին հաղորդվում:
Անդրադարձը Նարիշկինի հետ հանդիպմանը համեմատաբար երկար էր:
«Վարչապետը նշել է, որ պարոն Նարիշկինի այցը ևս մեկ լավ հնարավորություն է քննարկելու հայ-ռուսական դաշնակցային հարաբերությունների օրակարգային հարցերը: Նիկոլ Փաշինյանն ընդգծել է, որ այս տարի նշվում է երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 30-ամյա հոբելյանը»,- ասված է պաշտոնական հաղորդագրությունում:
Նարիշկինը մատնանշել է «Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև առկա բարձր մակարդակի քաղաքական երկխոսության փաստը»: Փաշինյանն էլ վստահություն է հայտնել, որ «համատեղ ջանքերով կհաջողվի փոխգործակցությունը դարձնել առավել արդյունավետ ու ամուր»:
Էլ ի՞նչ է հաղորդվել Բըրնսի և Նարիշկինի հանդիպումների մասին
Հուլիսի 15-ին ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզական վարչության ղեկավարի հետ հանդիպել է Հայաստանի անվտանգության խորհրդի քարտուղարը: Ուիլյամ Բըրնս ու Արմեն Գրիգորյանը քննարկել են՝
- Հայաստան-ԱՄՆ երկկողմ հարաբերությունների հետագա զարգացումը,
- Հայաստան-Ադրբեջան և Հայաստան-Թուրքիա բանակցային գործընթացները։
«Հանդիպման ընթացքում ԱԽ քարտուղարը ներկայացրել է տարածաշրջանային անվտանգության միջավայրը, առկա մարտահրավերները և տարածաշրջանում խաղաղության հաստատման Հայաստանի մոտեցումը»,- ասված ԱԽ տարածած հաղորդագրությունում:
Սերգեյ Նարիշկինի հանդիպումների մասին հաղորդագրություններ չեն տարածվել: Ռուսաստանի արտաքին հետախուզության ծառայության ղեկավարը լրագրողների հետ զրույցում է ասել, որ աշխատանքային հանդիպում է ունեցել նաև Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեն Արմեն Աբազյանի հետ:
«Իմ գործընկերոջ հետ քննարկել ենք հետախուզական տեղեկատվության փոխանակումը, արտաքին սպառնալիքների մի ամբողջ համալիրի բացահայտմանն ու կանխմանն ուղղված համատեղ գործողությունները: Սպառնալիքներ թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ռուսաստանի նկատմամբ»,- ընդգծել է Նարիշկինը:
«Ռուսաստանը դաշնակիցներին պաշտպանելու ուժ ու ռեսուրս ունի»
![Սերգեյ Նարիշկինը, լուսանկարը՝ ՀՀ վարչապետի պաշտոնական կայքից](https://jam-news.net/app/uploads/2022/07/31801_b-1024x682.jpg)
ԶԼՄ ներկայացուցիչների հետ զրույցում Սերգեյ Նարիշկինը հիշեցրել է, որ տարածաշրջանում գործում են ինտեգրացիոն կառույցներ՝ Եվրասիական տնտեսական միությունը, Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունը։ Ռուս պաշտոնյան կարծիք է հայտնել, որ ԱՊՀ տարածքում ինտեգրացիոն գործընթացները կայունության ամուր երաշխիք են։
«Այդ բոլոր կառույցները ստեղծվել են` հաշվի առնելով դրանց կազմում գտնվող բոլոր պետությունների շահերը։ Ինտեգրացիոն պաշտպանական գործիքները կայունության և անվտանգության պահպանման լավ երաշխիք են: Բացի այդ, Ռուսաստանն ունի բավականաչափ ուժ ու ռեսուրս, որպեսզի դժվար պահին պաշտպանի դաշնակիցներին ու ընկերներին»,- ընդգծել է նա։
Ավելի վաղ Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը խորհրդարանում հայտարարել էր, որ գործընկերների հետ խորհրդակցություններ են սկսել արտաքին հետախուզության ծառայության ստեղծման հարցով:
Նարիշկինի խոսքով՝ նման ծառայություն ստեղծել-չստեղծելը Հայաստանի քաղաքական ղեկավարության որոշելիք հարցն է, բայց եթե կայացվի այն ստեղծելու որոշում, Ռուսաստանը պատրաստ է աջակցել:
«Ցանկացած մեթոդաբանական օգնություն, աջակցություն կցուցաբերենք։ Մենք նույնքան հուսալիորեն և հետևողականորեն կփոխգործակցենք, որքան մինչև օրս ենք փոխգործակցել»,- նշել է ՌԴ արտաքին հետախուզության ծառայության ղեկավարը:
Կապ ունե՞ն Բըրնսի և Նարիշկինի այցերը միմյանց հետ
Նախքան Նարիշկինի այցը հայաստանցի փորձագետները պնդում էին, որ Բըրնսի առաջին այցը Հայաստան չի կարող պայմանավորված լինել Հայաստանում կամ տարածաշրջանում ընթացող գործընթացներով: Նրանք հնարավոր էին համարում, որ Բըրնսը Երևան եկած լինի ռուս պաշտոնյաների հետ հանդիպելու և Ուկրաինայի շուրջ ծավալվող իրադարձությունները քննարկելու համար:
Լրագրողների հետ զրույցում Նարիշկինը վստահեցրել է՝ իր այցը ամերիկացի պաշտոնակցի այցի հետ առնչություն չունի:
«Չեմ բացառում, որ նրա այցն ուղիղ կապ ունի իմ այցի հետ»,- հայտարարել է նա։
Փորձագիտական կարծիք
Քաղաքական մեկնաբան Հակոբ Բադալյանի խոսքով՝ ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզական վարչության ղեկավարի այցը տարածաշրջանային էր: Նկատում է՝ Բաքուն և Թբիլիսին պաշտոնապես չհաղորդեցին հանդիպումների մասին, ամերիկյան կողմը նույնպես ձեռնպահ մնաց, տեղեկություն տարածվեց միայն Երևանից:
«Բըրնսի այցն առնչվում էր հիմնականւմ ԱՄՆ օրակարգին Իրանի շուրջ՝ կապված Իրանի միջուկային ծրագրի հետ: Այդ համատեքստում, իհարկե, իր մեջ պարունակում էր նաև ռեգիոնի առնչությամբ որոշակիորեն ճանաչողական բնույթ»,- JAMnews-ի հետ զրույցում ասել է Բադալյանը:
Քաղաքական մեկնաբանի գնահատմամբ՝ այս փուլում ամերիկյան կողմին հետաքրքրում է նաև հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման բրյուսելյան գործընթացը՝ որպես մոսկովյան ձևաչափի հակակշիռ:
Ըստ նրա՝ սա է պատճառը, որ վարչապետ Փաշինյանից բացի Բըրնսը Երևանում հանդիպել է նաև Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի հետ, ով նույնպես ներգրավված է գործընթացում և հանդիպումներ է ունենում Ադրբեջանի նախագահի խորհրդական Հիքմեթ Հաջիևի հետ:
Բադալյանի համոզմամբ՝ ամերիկացի պաշտոնյայի այցը Երևան նախապատրաստվել է դեռևս ամիսներ առաջ, Ռուսաստանն էլ, իր հերթին, պատասխան այցի է պատրաստվել:
Ռուսաստանի արտաքին հետախուզության ծառայության ղեկավար Սերգեյ Նարիշկինի այցի մեջ քաղաքական մեկնաբանը «ռևիզիայի տրամաբանություն» է տեսնում:
«Նարիշկինը Երևան էր եկել համարժեք սուբորդինացիոն կշռով արձանագրելու, որ ՌԴ-ն տարածաշրջանում պահում է իր դիրքերն ու մտադիր չէ զիջել դրանք»,- ընդգծում է նա:
Փորձագետի խոսքով՝ այս միտքն էր թաքնված Նարիշկինի բոլոր, այդ թվում՝ «Ռուսաստանը դաշնակիցներին պաշտպանելու ուժ ու ռեսուրս ունի» հայտարարության տողատակում:
Բըրնսն ու Նարիշկինը Երևանում