Prezident ailəsinə qarşı şantaj iddiası: Mehman Hüseynovun Alyona Əliyeva videoları və DTX əməliyyatı
Prezident ailəsinə qarşı şantaj
Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti (DTX) Prezident İlham Əliyevin ailəsinə qarşı şantaj cəhdi ilə bağlı əməliyyat keçirildiyini və Azərbaycan vətəndaşı F.S.-nin saxlanıldığını açıqlayıb.
İctimai TV-nin yaydığı videoya görə, xaricdə olan şəxs müxtəlif xarici telefon nömrələri və elektron poçt vasitəsilə Azərbaycanın yüksəkvəzifəli şəxsləri ilə əlaqə yaratmağa çalışıb. Həmin şəxs guya Prezident oğlu Heydər Əliyevin həyat yoldaşı Alyona (Alena) Əliyevaya aid “intim kadrlar”ı yaymamaq müqabilində ailədən 5 milyon avro tələb edib.
Rəsmi təqdimatda iş üzrə cinayət işi başlanıldığı, əməliyyat nəticəsində F.S.-nin saxlanıldığı və istintaqda cinayətini etiraf etdiyi qeyd olunur; “detalları danışdığı” bildirilsə də, ictimaiyyətə açıq mətnlərdə həmin detalların hamısı yer almır.
Yayılan mətnlərdə və həmçinin, videoda üzü gizlədilən şəxs bloqerlərin “videoları müəyyən adamlardan aldıqlarını” dediyini qeyd edir, amma həmin şəxslərin kimliyi açıqlanmır. Süjetə məhkəmə hökmü olmadığından şübhəlinin adının tam verilmədi və üzünün göstərilmədiyi xüsusi vurğulanır.
Kontekst və Mehman Hüseynovun iddiaları
Alyona (Alena) Əliyeva Prezident İlham Əliyevin oğlu Heydər Əliyevin həyat yoldaşıdır. Açıq mənbələrdə onun 25 noyabr 2022-ci ildə Heydər Əliyevlə ailə həyatı qurduğu göstərilir. Eyni mənbələrdə Alyona Əliyevanın son illər müxtəlif ictimai tədbirlərdə görünməsi və 2024-cü ildə prezident ailəsi ilə birlikdə səsvermədə iştirakı kimi faktlar da qeyd olunur.
Mübahisələrin yeni dalğası bu ilin əvvəlindən başlayıb. İTV-nin yaydığı videoda deyilir ki, xaricdə yaşayan bloqerlər – o cümlədən Mehman Hüseynov, Emin Hüseynov və Qabil Məmmədov Alyona Əliyeva barədə “böhtan xarakterli məlumatlar” yaymağa başlayıblar. Mehman Hüseynovun canlı yayımların birində “saxta videofraqmentlər” nümayiş etdirdiyi də iddia olunur.
Mehman Hüseynovun özünün ictimai profili bu qarşıdurmanın qütbləşməsinə təbii təsir edən amildir. Hazırda sürgündə yaşayan Hüseynov hökuməti tənqid edən bloqer və fəaldır. Vaxtilə deputatlığa və bələdiyəyə namizədliyini irəli sürüb.
Hüseynov 2017-2019-cu illərdə həbsdə olub. Həmin dövrdə onun işi və saxlanma şəraiti ilə bağlı beynəlxalq qurumların çağırışları da yayımlanıb.
Müxalif auditoriya üçün isə əsas izləmə nöqtəsi Hüseynovun yutub kanalındakı paylaşımlardır.
Ötən aylarda “Alena Əliyeva” və “Heydər Əliyev” mövzusu ilə bağlı bir neçə video yayımlanıb və bəzilərinin baxış sayı yüz minlərlədir. Məsələn, Mehman Hüseynovun kanalında “Bala Heydər və Alena Əliyevanın təzə möhtəşəm villası!” başlıqlı video (yüz minlərlə baxışla) ailəyə aid edilən əmlak və həyat tərzi iddialarını gündəmə gətirir. Alena Əliyeva haqqında digər iki videonun baxış sayları da on minlərlə və yüz minlərlə ölçülür.
Videolarda Hüseynov hakim ailənin – əsasən isə gəlin Alyona Əliyevanın keçmişdəki həyat tərzi, ailəyə daxil olandan sonra atasının və özünün əldə etdiyi əmlak və imtiyazlar, habelə reputasiya məsələləri üzərindən, daha çox təhqirə söykənən tənqidi yanaşmasını ifadə edir. İddiaların faktoloji bazası isə müstəqil təsdiqdən məhrumdur.
Bu tip iddiaların mühüm hissəsi müstəqil sənəd və ya təsdiqlənən mənbələrlə dəstəklənmədikdə, peşəkar jurnalistika baxımından “iddia” ilə “fakt” arasındakı sərhədi əsas istinad meyarı olaraq qalır.
Rəsmi mənbələr də paylaşımları məhz bu baxımdan videoları və orada Alyona aid edildiyi iddia edilən intim görüntüləri “böhtan” və “qarayaxma kampaniyası” kimi təsnif edir.
Şantaj hadisəsi və tərəflərin mövqeləri
Rəsmi versiyanın birinci hissəsi şantaj epizodudur. İTV-də yayımlanan videoda bildirilir ki, bloqerlərin Alyona Əliyeva barədə iddialar yaymağa başlaması ilə “təxminən eyni vaxtda” ayrıca şantaj cəhdi də baş verib: xaricdə olan şəxs guya Alyona Əliyevaya aid kadrları yaymamaq müqabilində 5 milyon avro tələb edib; DTX isə cinayət işi açıb və F.S.-ni saxlayıb.
İkinci hissə “materialın saxtalığı” iddiasıdır. Eyni videoda bildirilir ki, saxlanılan şəxsin telefonunda olan görüntülər “18+ saytlardan” götürülüb; kadrlardakı qadının isə Alyona Əliyeva deyil, həmin platformalarda “Amber Lulu” ləqəbi ilə tanındığı qeyd edilir. Yəni Alyona Əliyeva barədə yayılan “intim görüntü”nün saxta olduğu vurğulanır.
İctimai TV-nin bu videosu, ümumən, yeni media risklərinə də toxunur. Üz dəyişdirmə və “deepfake” texnologiyaları razılıqsız saxta intim materialların hazırlanmasını və yayılmasını asanlaşdırır; beynəlxalq mediada bu tendensiyanın ayrı-ayrı hallarda “qisas pornosu” və şantaj aləti kimi istifadə olunduğu uzun müddətdir müzakirə edilir.
Üçüncü istiqamət məsələni “koordinasiyalı kampaniya” kimi çərçivələməkdir. “Xaricdə yaşayan təxribatçıların iştirakı” ilə “böyük şantaj və qarayaxma kampaniyası”ndan danışılır və bu kontekstdə bir sıra müxalif bloqerlərin adları çəkilir. Hakimiyyətə yaxın şərh mətnlərində də oxşar yanaşma görünür: məsələnin “hibrid” informasiya hücumu kimi qavranıldığı, xarici koordinasiya ehtimallarının irəli sürüldüyü müşahidə olunur.
Müxalif diskursda isə vurğu daha çox istintaqın obyektivliyinə və institusional gücün şəxsi reputasiya müharibəsinə çevrilməsi riskinə edilir.
Rəsmi mediada əlavə “sübut” kimi təqdim edilən element də var: F.S.-nin telefonunda tapıldığı deyilən audioyazının bir hissəsi yayımlanıb; həmin parçadakı danışıqda Alyona Əliyeva ilə bağlı videolarda dilə gətirilənlər barədə “Mehman tərəfindən deyilməsi”nə “icazə verildiyi”, həmçinin “bir yerə qədər icazə verirlər” kimi ifadələr işlədilir.
Audioyazının tam konteksti və ekspertiza nəticələri ictimaiyyətə açıqlanmadığından, onun məhkəmə sübutu kimi dəyəri barədə qəti nəticə çıxarmaq hazırda mümkün deyil.
Daha geniş mənzərə
Hadisənin ən həssas qatlarından biri şəxsi həyatın məxfiliyi ilə söz azadlığı arasında sərhəddir. Şantaj cəhdi saxta material üzərindən də qurulsa, şəxsi həyata dair intim məzmunun dövriyyəyə buraxılması cəmiyyətdə ağır psixoloji və sosial nəticələr doğura bilər. Digər tərəfdən, Prezident ailəsinə və yüksəkvəzifəli şəxslərə dair iddialar ictimai maraq doğursa da, bu maraq faktların yoxlanılması, etik dil və hüquqi məsuliyyət tələbi ilə balanslanmadıqda, müzakirə tez bir zamanda şəxsi təhqir, reputasiya hədəfləmə və dezinformasiya mühitinə çevrilə bilər.
İkinci vacib məqam prosesin şəffaflığıdır. Rəsmi xəbərlər F.S. barədə məhkəmə hökmü olmadığından adın açıqlanmadığını vurğulayır. Amma ictimaiyyət üçün açıq qalan suallar çoxdur: istintaq “montaj” nəticəsinə hansı texniki ekspertiza ilə gəlib, “18+ saytdan” götürüldüyü deyilən material necə müəyyən edilib, şantaj tələbi hansı kanallarla yönləndirilib və bütün bunlar məhkəmə müstəvisində necə təsnif ediləcək?
Üçüncü səviyyə informasiya müharibəsi məntiqidir. Rəsmi tərəf hadisəni “qarayaxma kampaniyası” çərçivəsində izah edir; müxalif bloqerlər isə hakimiyyətin ailə ətrafında formalaşan resurs və imtiyazlarını tənqid etdiklərini önə çəkirlər. Nəticədə müzakirə faktdan çox “tərəflərin niyyəti” üzərində qurulur; bu isə həm dezinformasiyanın sürətini artırır, həm də hüquqi nəticədən əvvəl ictimai “hökm” çıxarma meylini gücləndirir.
Görəsən, Azərbaycanda qeyri-müstəqilliyi ilə tanınan istintaq və məhkəmə prosesi həm şantaj cinayətinə, həm də onlayn kampaniyaların hüquqi sərhədlərinə dair aydın və inandırıcı presedent yarada biləcəkmi?
Prezident ailəsinə qarşı şantaj
