Gürcüstanda qanunlar daha da sərtləşdirilir: xarici fondlarla istənilən əməkdaşlıq cinayət sayılacaq
Gürcüstanda xaricdən gələn pula görə həbs
Hakim “Gürcü Arzusu” partiyası “xarici maliyyələşmə” ilə bağlı qanunları daha da sərtləşdirir. Yanvarın 28-də elan edilib ki, hökumətin icazəsi olmadan xarici fondlar və hüquqi şəxslərlə istənilən əməkdaşlıq cinayət məsuliyyəti yaradır.
Beləliklə, hakim partiya Gürcüstanda xarici maliyyələşmənin əldə olunmasının bütün yollarını, o cümlədən vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarının əvvəlki dəyişikliklərdən sonra tapdığı dolayısı mexanizmləri bloklamağa çalışır.
- Şərh: “Gürcü Arzusu” cəmiyyəti küncə sıxılmış terrorçuların etdiyi kimi girov saxlayır”
- ATƏT sədrinin Gürcüstana səfəri ətrafında yaranan qalmaqal
Bu dəyişikliklər barədə yanvarın 28-də parlament çoxluğunun iclasından sonra “Gürcü Arzusu” partiyasının liderlərindən biri olan İrakli Kirçxaliya məlumat verib.
“Biz qanunvericiliyə dəyişikliklər edirik ki, gələcəkdə heç kim Gürcüstanda iğtişaşların və zorakılığın ölkə hüdudlarından kənardan maliyyələşdirilməsi üçün alternativ yol tapa bilməsin”, – deyə Kirçxaliya bildirib.
Bu dəyişikliklərlə bağlı qanun layihəsi hələ dərc olunmayıb. Buna görə də ictimaiyyətə yalnız bugünkü brifinqdə səsləndirilənlər məlumdur.
Artıq demək olar ki, dəyişikliklər vətəndaş cəmiyyəti və media təşkilatlarını, siyasi partiyaları, sahibkarları, eləcə də “ictimai siyasi fəaliyyət”lə seçilən hər kəsi əhatə edəcək. Əsas mesaj belə görünür:
Ölkədə xarici vəsaitlərin bütün dövriyyəsi tam şəkildə “Gürcü Arzusu”nun nəzarətində olmalıdır.
Hazırda nə məlumdur
- Bütün xarici vəsaitlər qrant adlandırılacaq
“Qrantlar haqqında” qanuna dəyişikliklər ediləcək. Artıq məlumdur ki, “qrant” anlayışının tərifi genişləndiriləcək və faktiki olaraq xaricdən daxil olan istənilən maliyyə vəsaiti qrant hesab ediləcək.
Yeni ilkin formulasiya belə səslənir:
Qrant dedikdə, istənilən şəxs tərəfindən istənilən şəxsə pul və ya natural formada verilən, Gürcüstan hökumətinə və ya cəmiyyətin istənilən hissəsinə təsir edən, ölkənin daxili siyasətinin dəyişdirilməsinə yönəlmiş cəhdlərin formalaşdırılması və ya həyata keçirilməsi məqsədi ilə istifadə olunan vəsaitlər nəzərdə tutulur.
Belə bir qrantı əldə etmək yalnız hökumətin əvvəlcədən verdiyi icazə ilə mümkün olacaq.
Dəyişikliklərə əsasən, “fəaliyyəti mahiyyət etibarilə Gürcüstanla bağlı məsələləri əhatə edən digər dövlət hüquqi şəxsi” anlayışı da müəyyən ediləcək.
Bu düzəlişə görə, xaricdə qeydiyyatdan keçmiş və “mahiyyət etibarilə Gürcüstanda fəaliyyət göstərən” təşkilat ölkəyə maliyyə vəsaitlərinin köçürülməsi üçün Gürcüstan hökumətindən icazə almağa borclu olacaq.
Əks halda, həmin təşkilat cinayət məsuliyyətinə cəlb ediləcək.
Düzəlişlərə əsasən, pul və ya natural formada verilən, əvəzində qrant alan tərəfin kiməsə texniki yardım göstərdiyi və ya bilik, təcrübə və ekspertiza paylaşdığı vəsaitlər də qrant hesab ediləcək.
Yəni, əgər xarici dövlət Gürcüstanda ekspertlər cəlb edirsə, bu vəsaitlər qrant sayılacaq və belə qrantın verilməsi üçün də hökumətin razılığı tələb olunacaq.
Hökumətin ilkin razılığı həmçinin qeyri-rezident hüquqi şəxsin nümayəndəliyi, filialı və ya bölməsi üçün də tələb olunacaq, əgər həmin qeyri-rezidentdən ölkəyə maliyyə vəsaiti daxil olursa.
Əgər belə bir filial-təşkilat hökumətin razılığı olmadan qrant alarsa, inzibati məsuliyyətə cəlb ediləcək və cərimə olaraq alınmış qrantın ikiqat məbləğini ödəməli olacaq.
- “Qrantlar haqqında” qanunun pozulması azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılacaq.
Düzəlişlər cinayət məcəlləsinə də daxil ediləcək və “Qrantlar haqqında” qanunun pozulmasına görə cinayət məsuliyyəti müəyyən ediləcək.
Qanun pozuntusu cərimə, 300-dən 500 saata qədər ictimai işlər və ya 6 ildən 9 ilədək azadlıqdan məhrumetmə ilə nəticələnə bilər.
Pul vəsaitlərinin yuyulmasını nəzərdə tutan cinayət məcəlləsinin 194-cü maddəsinə ağırlaşdırıcı hal əlavə ediləcək: “Gürcüstanda siyasi məsələlərlə bağlı fəaliyyət həyata keçirmək məqsədilə pul vəsaitlərinin yuyulması”.
Bu maddə üzrə 9 ildən 12 ilədək azadlıqdan məhrumetmə cəzası tətbiq ediləcək.
Siyasi partiya lideri də, məsələn, xarici maliyyələşmə alarsa, həbs cəzası ilə üzləşəcək. Qanunda bu belə ifadə olunur: əgər o, “Vətəndaşların siyasi birlikləri haqqında” orqanik qanunu pozarsa.
Belə pozuntuya görə cəza 300-dən 500 saata qədər ictimai işlər və ya 6 ilədək azadlıqdan məhrumetmə olacaq.
Xarici lobbiçilik də cinayət hüququ ilə cəzalandırılacaq.
Bu, Gürcüstanla bağlı siyasi məsələlər üzrə fəaliyyət qarşılığında başqa dövlətin vətəndaşına və ya hüquqi şəxsə pul vəsaitlərinin, qiymətli kağızların, digər əmlakın, əmlak üstünlüklərinin və ya istənilən digər faydanın birbaşa və ya dolayı yolla verilməsi deməkdir.
Bu halda da cəza cərimə, 300-dən 500 saata qədər ictimai işlər və ya 6 ilədək azadlıqdan məhrumetmə olacaq.
- Partiyalar məhdudlaşdırılacaq: hər kəs partiya üzvü ola bilməyəcək, liderlərin həbs edilməsi isə asanlaşacaq.
Dəyişikliklər “Vətəndaşların siyasi birlikləri haqqında” qanuna da ediləcək.
Bu dəyişikliklər xarici maliyyələşmə hesabına maaş alan şəxsin, yəni illik gəlirinin 20 faizindən çoxu xarici dövlətdən daxil olan təşkilatda çalışan şəxsin partiyaya üzv olmasını qadağan edəcək.
Belə şəxs səkkiz il ərzində heç bir siyasi partiyanın üzvü ola bilməyəcək.
Dövlət nəzarət-təftiş xidməti siyasi partiya üzvünün maliyyə fəaliyyətinə nəzarət etmək səlahiyyəti əldə edəcək. Yəni dövlət adi partiya üzvünün belə bank hesablarına çıxış əldə edəcək.
Bu dəyişikliklər həmçinin bəyan edilmiş partiya-siyasi məqsədi olan şəxslərə də şamil ediləcək.
Başqa sözlə, insan hələ heç bir partiyanın üzvü olmasa belə, sadəcə aktiv vətəndaşdırsa və “Gürcü Arzusu” onun fəaliyyətində siyasi məqsəd görürsə, bu dəyişikliklər ona da tətbiq olunacaq.
- Sahibkarlar açıq siyasi fəaliyyətə görə cərimələnəcək
İnzibati Xətalar Məcəlləsinə də dəyişikliklər planlaşdırılır.
Bu dəyişikliklərə əsasən, əsas sahibkarlıq fəaliyyəti ilə əlaqəsi olmayan açıq siyasi fəaliyyətlə məşğul olan istənilən şirkət cərimələnəcək.
İlk cərimə 20 min lari (təxminən 7 000 dollar), təkrar pozuntuya görə isə 40 min lari olacaq.
“2026-cı ilin əvvəlinə olan məlumata görə, Gürcüstanda 667 318 fərdi sahibkar var. İvanişviliyə qarşı istənilən tənqidi fikir bildirin və 20 000 lari cərimə alın”, – deyə vəkil Giorgi Mşveniradze sosial şəbəkələrdə yazır.
İlk qiymətləndirmələr
Yeni repressiv qanunların tətbiqi ilə bağlı elan sosial şəbəkələrdə geniş rezonans doğurub.
Tamta Mikeladze, “Sosial Ədalət Mərkəzi”:
“Gürcü Arzusu” hökuməti tərəfindən elan edilən qanunvericilik təşəbbüsü xarici ölkələrlə istənilən əməkdaşlıq növünü dövlət nəzarətinə tabe edir və son dərəcə ağır cinayət məsuliyyəti müəyyənləşdirir.
Bu, yalnız ötən ilki repressiv qanunlar və siyasi azadlıqlara misli görünməmiş məhdudiyyətlər nəticəsində demək olar ki, məhv edilmiş institutlar və sektorlar üzərində deyil, bütün cəmiyyət üzərində tam nəzarət qurmaq marağını əks etdirir.
Lakin bu təşəbbüsün gizli ümumi məqsədi də var: cəmiyyətin tənqidi kütləsini miqrasiyaya məcbur etmək.
Xaricdən maliyyələşən layihələrdə iştirak edən və cəmiyyətə birbaşa və ya dolayı təsir göstərmək istəyən tələbələr, tədqiqatçılar, rəssamlar, ekspertlər, hüquq müdafiəçiləri, psixoloqlar, sosial işçilər, müəllimlər, professorlar, həkimlər, alimlər və digərləri ya dövlətin tam nəzarəti altında işləməyə razılaşmalı, ya da 6 il, bəzən isə 9-12 il müddətinə həbsxanaya getməlidirlər.
Başqa sözlə, indiyədək “Gürcü Arzusu”nun və onun biznes maraqlarının təsirindən kənarda qalan, cəmiyyətin maraqları naminə işləməyə cəsarət edən tənqidi kütlə iqtisadi və nəticə etibarilə siyasi baxımdan sadəcə məhv ediləcək.
Bu təbəqənin qarşısında yalnız bir seçim qalacaq: ya vətəndaş kimi ölüm və həyatlarının tam özəlləşdirilməsi, ya da miqrasiya.
Ölkədə institusional strukturlar artıq məhv edilib. İndi isə cəmiyyət üzərində tam hegemonluq qurmaq üçün siyasi bədəni tənqidi kütlələrdən təmizləməyə başlayıblar.
Bu, sözün əsl mənasında gələcəyin qətlidir. Əgər bu proses dayandırılmasa, beş ildən sonra biz artıq ölkəmizi tanımayacağıq”.
Levan Tsutskiridze, “Azadlıq Meydanı” siyasi partiyası:
“Gürcü Arzusu” siyasəti qadağan etmək və bizi vətəndaş hüquqlarımızdan məhrum etmək istəyir. Onlar cəmiyyəti yalan və qorxu ilə idarə edilən itaətkar və susqun kütləyə çevirmək niyyətindədirlər.
Onların elan etdiyi yeni “qanunvericilik aktı” da məhz buna xidmət edir. Belə davranış yalnız həqiqətdən qorxan partiyaya xasdır.
Biz vətəndaşların əmin-amanlığına əsaslanan Gürcüstan uğrunda mübarizə aparırıq, burada vətəndaşların müvəqqəti seçdiyi hökumət xalqı qorxu ilə idarə etmir, ona xidmət edir və ona hesabat verir.
Seçim hər gün daha da aydınlaşır və mən dəqiq bilirəm ki, bizim seçimimiz hansıdır. Bu, həmişə olduğu kimi, ləyaqət, ədalət və azadlıqdır”.
Nika Simonişvili, vəkil:
“Gürcü Arzusu”nun heç bir repressiv qanunu işləmədi, çünki onların hamısı qorxu yaymaq məqsədi daşıyırdı, biz isə cavab olaraq birlik və həmrəylik nümayiş etdirdik.
Onlar “xarici agentlər haqqında” qanunu qəbul edəndə düşündülər ki, biz qorxacağıq. Yolların bağlanmasına, səkilərdə dayanmağa görə insanları həbs etməyə başlayanda da eyni şeyi düşündülər və daha bir çox ağlasığmaz addımlar atdılar.
Heç nə işləmədi. Ona görə yox ki, qanunda boşluqlar var idi, ona görə ki, insanları sındıra bilmədilər”.
Gürcüstanda xaricdən gələn pula görə həbs
