Հայաստանում երիտասարդները ձգտում են առանձին ապրել, ծնողները սկսել են դա խրախուսել
ՀՀ-ում երիտասարդները ձգտում են առանձին ապրել
Վերջին 20 տարիներին Հայաստանում ամուսնության միջին տարիքը զգալի բարձրացել է: Ըստ վիճակագրության, կանայք և տղամարդիկ սկսել են մոտ հինգ-վեց տարի ավելի ուշ ամուսնանալ: Երիտասարդները բացատրում են դա այն հանգամանքով, որ 18-20 տարեկանից սկսում են կենտրոնանալ մասնագիտական աճի վրա։ Այս մոտեցումն անհրաժեշտ են համարում, որպեսզի հետագայում բարձր և կայուն եկամուտներ ունենան:
Թեև վերջին տարիներին ամուսնալուծությունների բարձր աճ է գրացվում, սակայն դա չի նշանակում, որ երիտասարդները լուրջ չեն վերաբերվում ամուսնության ինստիտուտին: Այդ մասին են վկայում որոշ սոցիոլոգիական ուսումնասիրություններ։ Ըստ փորձագետների՝ նոր սերունդը ոչ միայն լուրջ է վերաբերվում հարցին, այլև ընտանիքը պատկերացնում է որպես առանձին միավոր։ Երիտասարդները կարծում են՝ ընտանիքը պետք է իր գոյությունը սկսի առանձին բնակարանում:
Հայաստանում ծնողների հետ ապրելու ավանդույթը գնալով կորցնում է ակտուալությունը, ընդ որում երկու կողմից՝ և՛ երիտասարդների, և՛ ավագ սերնդի:
- Հայաստանում սկսել են ավելի շատ երեխաներ ծնվել. իրավիճակի գնահատում
- Հայաստանում նախընտրում են տղա ունենալ․ պատերազմից հետո՝ հատկապես
- Փոխնակ մայրություն. պահանջարկը կրկնապատկվել է, ծառայության գինը՝ աճել
Մայր, որը խրախուսել է տղաներին առանձին ապրել նախքան ընտանիք կազմելը
Հասմիկը երկու տղա ունի։ Դեռ փոքր տարիքից մայրը տղաներին ասել է՝ ինչ-որ տարիքից պետք է առանձին ապրեն։
«Առանձին ապրել նկատի չեմ ունեցել, երբ ընտանիք կազմեն: Բանակում ծառայելուց հետո շարունակել են կրթությունը, աշխատանքի տեղավորվել և 25 տարեկանից սկսած տուն վարձակալել և սկսել առանձին ապրել»,- պատմում է Հասմիկը։
Նրա խոսքով, հարազատներն ու բարեկամներն իր ընտանիքում այդ փոփոխությանը լավ չեն վերաբերվել։ Լսել է նաև չարախոսություններ, իբր «գլուխն ազատում է երեխեքից», «Եվրոպա են խաղում» և այլն։
Հասմիկի տղաներն այս պահին ամուսնացած են, ապրում են առանձին: Երկուսն էլ հիպոթեքով բնակարան են ձեռք բերել։ Ամբողջ ընտանիքով հավաքվում են գրեթե բոլոր շաբաթ օրերին և, իհարկե, բոլոր տոներին, տարբեր առիթներով։
«Միասին լավ ենք մեզ զգում, հաճելի ժամանակ ենք անցկացնում։ Առանձին ապրելը դա ժամանակակից երևալ չէ, դա երջանկության և լավ հարաբերությունների հիմքն է։ Անգամ եթե մենք ապրեինք ոչ թե երկու սենյականոց բնակարանում, այլ առանձնատուն ունենայինք, որտեղ կարողանայինք բոլորով ապրել, միևնույն է ես իմ տղաներին կխրախուսեի առանձին ապրել», — բացատրում է մայրը։
Շատ տարիներ առաջ իր սկեսուրն իրեն օգնել է առանձին ապրել, սեփական անկյունն ունենալ։
«Մինչև կյանքիս վերջ շնորհակալ կլինեմ դրա համար, որովհետև այն ժամանակների համար իր այդ քայլն իրոք չտեսնված բան էր։ Իսկ հիմա դա ուղղակի պարտադիր որոշում է, եթե ուզում ես երեխաներդ երջանիկ լինեն»,- համոզված է Հասմիկը:
Կարծում է, որ տարիքի հետ ծնողների համար ևս առանձին ապրելը դառնում է կարևոր.
«Բանն այն է, որ ի հայտ են գալիս բնավորության որոշ գծեր, որոնք արտահայտված չեն լինում երիտասարդ և միջին տարիքում։ Չեմ ուզում խնդիր ստեղծել երիտասարդների համար։ Բացի դրանից, դժվար է մեկ խոհանոցում մեկից ավելի կանանց հաշտ աշխատանքը: Իմ շրջապատում չգիտեմ համատեղ ապրող ընտանիքներ, որտեղ կոնֆլիկտներ չկան: Մի կյանք ենք ապրում, ինչի՞ պետք է իրար վրա ծանրանանք, իրարից բողոքենք և բամբասենք»:
Հասմիկը հասցնում է օգնել առանձին ապրող տղաներին երեխաների խնամքի հարցում։ Վերցնում է փոքրիկներին մանկապարտեզից, զբաղեցնում մինչև ծնողների աշխատանքից վերադառնալը։ Ավելին, հանգստյան օրերին կինոթատրոն կամ այգի է տանում թոռնիկներին։ Նաև ծնողների երկրից բացակայության ժամանակ է հոգ տանում նրանց մասին:
«Միասին ապրող ընտանիքներ գիտեմ, որ տատիկ-պապիկները թոռնիկների հետ ժամանակ չեն անցկացնում, նրանց նախասիրություններից ու առօրյայից տեղյակ չեն: Կամ երեխաների խնամքի հետ կապված օգնությունը երիտասարդների համար բեռ են դարձնում: Եթե այնպիսի օր է լինում, որ ես զբաղված եմ լինում, նախապես զգուշացնում եմ՝ կոնկրետ այս օրն ինձ վրա հույս չդնեք»,- ասում է նա:
Հարսների հետ հարաբերություններն էլ են ընկերական։ Պատմում է, որ լինում են դեպքեր, երբ նրանք զանգում են իրեն և իր տղաներից բողոքում․
«Անկեղծ եմ նրանց հետ։ Երբեք չասված խոսքեր չեմ թողնում։ Ես նաև հարգում եմ իրենց անձնական տարածքն ու որոշումները»:
Ամուսնության տարիքի փոփոխության մասին վիճակագրութուն
Տարբեր հարցումների մասնակցած երիտասարդներ` ամուսնությունը հետաձգելու թեմայով խոսելիս, առանձնացրել են ֆինանսական անկախության, եկամուտների, առանձին բնակարան չունենալու խնդիրը:
ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի հայաստանյան գրասենյակի ներկայացրած վիճակագրությամբ՝ առաջին ամուսնության միջին տարիքը բարձրացել է թե՛ տղամարդկանց, թե՛ կանանց շրջանում:
Օրինակ, կանանց համար առաջին ամուսնության միջին տարիքը 2024թ-ին կազմել է 29.1 տարի, տղամարդկանց համար՝ 32.6 տարի: Մինչդեռ 2004թ-ին կանանց առաջին ամուսնության միջին տարիքը 23.5 տարի էր, տղամարդկանցը՝ 27.5 տարի:
Համաձայն այս վիճակագրություան թե՛ կանայք, թե՛ տղամարդիկ վերջին քսան տարիների ընթացքում սկսել են մոտ հինգ տարի ավելի ուշ ամուսնանալ։
«Զույգին չենք ասում խնդիրը ձեր ծնողներն են, դա հասկանում են այցերի ընթացքում»
Հոգեբան Արամ Թանդիլյանը շատ այցելուներ ունի, որոնք ամուսնալուծության եզրին են։ Նրա խոսքով՝ խնդիրների մեծ մասը սովորաբար պայմանավորված է ծնողների հետ համատեղ կյանքով, երիտասարդների որոշումներին միջամտությամբ, անձնական տարածքի բացակայությամբ․
«Ընդ որում մեր հասարակությունում հիմնականում «վատ դերում» տղամարդու ծնողներն են։ Սակայն մի քանի այցերի ընթացքում հասկանում ես, որ կնոջ ծնողների ազդեցությունն էլ կա։ Կարծես երկու կողմից խաթարեն զույգի համատեղ կյանքը»:
Պացիենտների հետ աշխատանքը, ըստ մասնագետի՝ ամիսներ է տևում․
«Խնդիրը հաճախ նրանում է, որ ծնողները չեն կարողանում ինքնուրույն որոշում կայացնող երեխաներ մեծացնել։ Չեն օգնում նրանց դառնալ անհատներ, որոնք հետագայում պատասխանատվություն կկրեն իրենց կյանքի համար: Մյուս ամենակարևոր խնդիրը ֆինանսական և հոգեբանական կախվածությունն է ծնողներից: Պարզ իրավիճակների օրինակներ բերեմ։ Քառասուն տարեկան տղամարդու բնակարանի վարձը հոգում են ծնողները։ Կամ, պատկերացրեք՝ կինը մայրիկի հավանությանն արժանանալու համար խնդիրներ է ստեղծում իր ընտանիքում»:
Թանդիլյանի խոսքով՝ երկար ժամանակ է տևում մինչև երիտասարդ զույգը հասկանում է, որ խնդիրների թելը տանում է դեպի ծնողներ, նրանց հետ համատեղ կյանք ու կախվածություն․
«Մենք նրանց չենք ասում՝ ինչ անել, խորհուրդներ չենք տալիս։ Պարզապես անկեղծ զրույցներ ենք ունենում։ Հարցերի ու պատասխանների միջոցով մարդկանց տանում ենք խնդրի ակունքներ: Այնպես ենք անում, որ գիտակցական «արթնացում» են ունենում։ Մարդիկ չունեն իրենց հուզող, անհանգստացնող խնդրի մասին խորքային պատկերացումներ։ Թող ներողամիտ լինեն ծնողները, բայց ճիշտ չեն դաստիարակում իրենց երեխաներին»:
Ըստ նրա, անհրաժեշտ է ինքնուրույն, ինքնավստահ, պատասխանատու դարձնել երեխաներին սկսած երեք տարեկանից՝ քիչ-քիչ ավելացնելով ազատության շրջանակը:
«Սեռերի մեջ տարբերություն չպետք է դնել, կենցաղային գործերին պետք է ընտելացնել նաև տղաներին: Օրինակ, իմ ութ տարեկան տղան դպրոցից գալիս է տուն, ինքնորույն սնվում, իր թափթփված սենյակը հավաքում, տրանսպորտով գնում է պարապմունքների, ժամը յոթին վերադառնում է տուն: Եվ հանդիպել եմ հասուն տարիքի տղամարդկանց, որոնք չեն կարողանում ձու խաշել կամ կեղտոտ ափսեն լվանալ։
Հատկապես տղա երեխաների դեպքում մայրերը դժվարությամբ են «կտրում պորտալարը»։ Միշտ ուզում են ներկա լինել տղաների ընտանիքում, որոշել նրանց փոխարեն կենցաղային խնդիրները, խորհուրդներ տալ, ֆինանսական աջակցություն առաջարկել և այդպես շարունակ»,- բացատրում է հոգեբանը:
Հետևեք մեզ — Facebook | Youtube
ՀՀ-ում երիտասարդները ձգտում են առանձին ապրել
